Καθώς ο πλανήτη καθίσταται όλο και περισσότερο συνδεδεμένος στο Διαδίκτυο, το ψηφιακό τοπίο παρουσιάζει νέες προκλήσεις για την εξασφάλιση της προσβασιμότητας στους τυφλούς, χωρίς ωστόσο ο τομέας αυτός να παρουσιάζει την εξέλιξη που θα όφειλε να έχει απέναντί τους, επισημαίνει η στήλη Τεχνολογίας του BBC.
Κι αυτό επειδή, αν και οι συσκευές ανάγνωσης οθόνης μεταφράζουν πληροφορίες στην οθόνη σε ομιλία ή γραφή Braille, βοηθώντας τα άτομα που είναι τυφλά ή με προβλήματα όρασης, αλλά και όσους έχουν άλλες αναπηρίες, δυστυχώς το συγκεκριμένο σύστημα λειτουργεί αποτελεσματικά μόνο σε ιστοσελίδες που είναι συμβατές.
Οπως υπογραμμίζει ο Κρις Ντάνιελσον, μέλος της Εθνικής Ομοσπονδίας Τυφλών των ΗΠΑ (NFB), οι άνθρωποι κάνουν τα πάντα online σήμερα, οπότε και οι τυφλοί «πρέπει να έχουν πρόσβαση σε όσους θέλουν να κάνουν online τραπεζικές συναλλαγές, να υποβάλουν αίτηση για απασχόληση και να έχουν πρόσβαση σε εργαλεία που βασίζονται στο Cloud και μια σειρά άλλων τομέων».
Συνολικά εκτιμάται ότι 7.600.000 Αμερικανοί είναι ουσιαστικά τυφλοί -περίπου το 2,4% του πληθυσμού των ΗΠΑ- σύμφωνα με την NFB. Το πρόβλημα, τονίζει ο Ντάνιελσον, έγκειται στο γεγονός ότι οι τυφλοί δεν συνιστούν μια πολύ σημαντική «αγορά».
«Κι όμως», προσθέτει «η πρόσβαση για αγοραστές με αναπηρίες – από χώρους στάθμευσης έως τα αποδυτήρια και τα δοκιμαστήρια ρούχων σε καταστήματα, αποτελούν ένα πανταχού παρόν τμήμα του λιανικού εμπορίου».
Αυτό συμβαίνει χάρη στον αμερικανικό νόμο που προστατεύει τα άτομα με Αναπηρίες γνωστό ως ADA, έναν 29ετή ομοσπονδιακό νόμο που απαγορεύει τις διακρίσεις λόγω αναπηρίας.
Ωστόσο, οι απαιτήσεις του ADA, οι οποίες είναι σχετικά σαφείς όταν εφαρμόζονται σε φυσικά καταστήματα, είναι πολύ πιο δύσκολο να εφαρμοστούν σε έναν ιστότοπο.
«Το περιβάλλον στο διαδίκτυο δεν προοριζόταν ποτέ για να καλύπτεται από το ADA», τονίζει η Στέφανι Μαρτζ, αντιπρόεδρος και γενική σύμβουλος της Εθνικής Ομοσπονδίας Λιανεμπορίου (NRF), η οποία μαζί με άλλες επιχειρηματικές ομάδες, όπως το Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο, προσπαθούν να βελτιώσουν την πρόσβαση σε άτομα με προβλήματα όρασης.
Οπως επισημαίνει το BBC, ο ομοσπονδιακός νόμος για την ADA τέθηκε σε ισχύ πριν το Διαδίκτυο αποκτήσει τη σημερινή του μορφή. Παρά ταύτα, 25 χρόνια αργότερα, δεν υπάρχει σαφής αντικειμενική καθοδήγηση σχετικά με το τι αποτελεί έναν «προσιτό» στους τυφλούς ιστότοπο.
Και καθώς το ηλεκτρονικό εμπόριο έχει αυξηθεί, οι λιανοπωλητές αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερο αγωγές από την ADA λόγω έλλειψης προσβασιμότητας, ιδίως για τυφλούς ή άτομα με προβλήματα όρασης.
Οι αγωγές για τη μη προσβασιμότητα στον ιστότοπο έφτασαν σε αριθμό ρεκόρ το 2018, με το λιανικό εμπόριο να είναι ο πλέον συχνά στοχευμένος κλάδος. Ετσι περισσότερες αγωγές κατατέθηκαν στα δικαστήρια τους πρώτους έξι μήνες του 2018 (1.053) απ’ ό,τι σε όλο το 2017 (814), σύμφωνα με την Αμερικανική Ομοσπονδία Τυφλών.
Λόγου χάρη η Visa και η Target έχουν χάσει τέτοιες αγωγές και φέτος κατατέθηκαν μηνύσεις κατά της επίσημης ιστοσελίδας της Μπιγιονσέ, με το σκεπτικό ότι ο ιστότοπος «Beyonce.com» παραβιάζει το ADA αρνούμενος στους χρήστες με προβλήματα όρασης να έχουν ισότιμη πρόσβαση στα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους.
Μάλιστα, όσοι ασκούν πιέσεις για ψηφιακή προσβασιμότητα υποστηρίζουν ότι οι επιχειρήσεις δεν έχουν καμία δικαιολογία να αρνούνται ουσιαστικά να εξυπηρετήσουν τα άτομα με προβλήματα όρασης.
«Κι όμως δεν είναι δύσκολο να το κάνουμε, πρέπει απλώς να αποτελέσει μέρος μιας γενικότερης πρακτικής, όπως ακριβώς και να διασφαλίζει ότι ένας δικτυακός τόπος έχει την κατάλληλη υποδομή», υπογραμμίζει η Λάουρα Κάλμπαγκ, σχεδιάστρια ιστότοπου και συγγραφέας του βιβλίου «Προσβασιμότητα για όλους».
«Ο Τιμ Μπέρνερς-Λι, ο εφευρέτης του Διαδικτύου, το συζητούσε στα μέσα της δεκαετίας του ’90 και το έχουμε προωθήσει εδώ και χρόνια», υπογραμμίζει ο Τζιμ Αλαν, συντονιστής προσβασιμότητας σε Σχολή για τυφλούς και άτομα με προβλήματα όρασης στο Τέξας.
«Αλλά οι άνθρωποι εξακολουθούν να έχουν χαμηλές προσδοκίες για το τι μπορούν να κάνουν οι τυφλοί και να μη χρησιμοποιούν τη φαντασία τους για τις δυνατότητες που υφίστανται».
Η ευαισθητοποίηση των επιχειρήσεων βελτιώνεται, αλλά εξακολουθεί να είναι αργή, καταγγέλλει ο κ. Αλεν, σημειώνοντας ότι μόνο ομοσπονδιακοί και κρατικοί ιστότοποι έχουν εντολή να είναι πλήρως προσβάσιμοι από όλους τους χρήστες.
Αυτό που εξάγεται ως συμπέρασμα των παραπάνω είναι ότι οι ιθύνοντες του Διαδικτύου πρέπει να ευαισθητοποιηθούν περαιτέρω και κάνουν ακόμη πολλά ακόμη, ώστε τα άτομα με σοβαρά προβλήματα όρασης να αποκτήσουν ισότιμη πρόσβαση με τον υπόλοιπο πληθυσμό στο Διαδίκτυο.
