• Γράφετε συνεχώς το ίδιο βιβλίο ή στο έργο σας εντοπίζετε τομές και ασυνέχειες;
Το δεύτερο. Λειτουργώ με βάση την έμπνευση, την προδιάθεση και τις αλλαγές των εποχών. Ο συγγραφέας που πειραματίστηκε το 1986 με το «Ασ’ τον Μπομπ Μάρλεϋ να περιμένει» απέχει έτη φωτός από εκείνον που εξέδωσε το 2019 τους «Επικίνδυνους συγγραφείς». Στην περίπτωσή μου δεν υπάρχουν μονάχα τομές, αλλά βαθύτατα ρήγματα.
• Εκτός από τη λογοτεχνία, τι άλλο καθορίζει και φωτίζει το έργο σας…
Η αγάπη μου για την τέχνη. Για κάθε μορφής τέχνη, αρκεί να ανταποκρίνεται στα αισθητικά μου κριτήρια. Ανάλογα με τη χρονική περίοδο, αποκτώ μια προσκόλληση σε διαφορετικό είδος τέχνης. Πριν ήταν η μουσική, τώρα είναι τα εικαστικά, αύριο κάτι άλλο. Βιώνουμε μια ποικιλία εμπειριών, ζούμε μέσα σε μια θάλασσα ερεθισμάτων. Θα ήταν τουλάχιστον κουτό (σε σύγκριση με τις προηγούμενες γενιές) να μην ανταποκριθούμε, να αφήσουμε τη ζωή να κυλήσει σαν άμμος μέσ’ από τα δάχτυλά μας.
• Υπάρχει κάποιο βιβλίο που βιαστήκατε να το παραδώσετε στον εκδότη σας και κάποιο άλλο που το απωθείτε, το «φοβάστε» μέχρι σήμερα…
Από το τέλος προς την αρχή οι απαντήσεις. Το βιβλίο που «φοβήθηκα» εξαρχής ήταν το «Παράφορο πάθος», ίσως γιατί ο τίτλος που του άξιζε ήταν «Το θέατρο». Και ναι, δεν διστάζω να ομολογήσω πως βιάστηκα να παραδώσω το μυθιστόρημα «Ο πειρατής». Ωστόσο, «Ο πειρατής» έγινε αργότερα το θεμέλιο της νουβέλας «Και τώρα δεν είναι αργά». Ως απόγονος Μανιατών πήρα το αίμα μου πίσω – αυτό ήταν άλλωστε το θέμα τόσο του μυθιστορήματος όσο και της νουβέλας.
• Τρεις τίτλοι βιβλίων που σας σφράγισαν, στο πέρασμα του χρόνου, εντός κι εκτός κειμένου…
Η «Αναφορά στον Γκρέκο» του Νίκου Καζαντζάκη μού φανέρωσε το πώς μια απλή αυτοβιογραφία μπορεί να εξελιχθεί σε πνευματική παρακαταθήκη. «Ο μαιτρ και η Μαργαρίτα» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ πυροδότησε τη φαντασία μου και μου έδειξε πως ακόμα και τα πιο αυταρχικά καθεστώτα μπορούν να δεχτούν την πιο βιτριολική σάτιρα. Ο «Οδυσσέας» του Τζέιμς Τζόις, τέλος, μου έδειξε πόσο κοπιώδης και σε βάθος χρόνου έρευνα απαιτείται για να ενορχηστρωθεί ένα αριστούργημα.
• Υπάρχουν αρνητικές κριτικές που σας βοήθησαν και θετικές που υπομειδιάσατε;
Οι καλοπροαίρετα αρνητικές κριτικές με βοήθησαν να δω τα λάθη μου και να τα διορθώσω. Οσο για τις θετικές, ακόμα υπομειδιώ όταν θυμάμαι την κριτική στο πρώτο μου βιβλίο να ανακαλύπτει επιρροές από τον Τόμας Πίντσον, τον Χάντερ Τόμσον και τον Χρήστο Βακαλόπουλο. Δεν άργησα να συναντηθώ με τον Βακαλόπουλο και να το κάνουμε θέμα συζήτησης. Οι παρατηρήσεις του ήταν εύστοχες, ιδίως στα σημεία όπου ανακάλυπτε τα «κοινά μας σημεία».
• Υπάρχει κάποιος παλαιότερος και κάποιος νεότερος Ελληνας συγγραφέας που σας έλκει η γραφή του…
Μα, ο Χρήστος Βακαλόπουλος… εφόσον το είπε η κριτική, τι να προσθέσω; Η γνώμη μου περιττεύει.
• Σήμερα, υπάρχουν λογοτεχνικές συντροφιές που διαμορφώνουν το πνευματικό κλίμα της εποχής;
Αλληλοσπαρασσόμαστε μάταια. Εδώ και καιρό δεν έχει δημιουργηθεί κανένα ισχυρό ρεύμα σε οποιαδήποτε μορφή τέχνης. Ο κινηματογράφος έχει εκπέσει, η μουσική έχει εξαερωθεί, η λογοτεχνία περνάει μια φάση εξατομικευμένης σπασμωδικότητας. Ολοι στρέφονται με νοσταλγία στο παρελθόν. Παρά ταύτα, η γοητεία της τέχνης παραμένει απαστράπτουσα.
• Για ποιον λόγο η παρουσία της ελληνικής λογοτεχνίας, εκτός συνόρων, είναι τόσο νωθρή και αποσπασματική;
Γιατί δεν έχει καμία απολύτως στήριξη. Ολα γίνονται πρόχειρα, στο πόδι, για τα μάτια του κόσμου. Ακόμα κι αν βρεθεί ένας υπουργός Πολιτισμού να καταθέσει μια σοβαρή πρόταση για την προώθηση της ελληνικής λογοτεχνίας στο εξωτερικό, ο επόμενος υπουργός Πολιτισμού θα την καταργήσει.
• Η πολιτική συγκυρία, εντός και εκτός της χώρας, αλλά και η γλώσσα και ο τρόπος της ενημέρωσης αγγίζουν το συγγραφικό εργαστήρι σας;
Η πολιτική συγκυρία είναι σαν την επιφάνεια του ωκεανού. Ως συνήθως, τρικυμιώδης. Το βάθος του ωκεανού, ωστόσο, κινείται σε άλλους ρυθμούς. Παραμένει ακύμαντο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι και γαλήνιο.
• Σας απασχολεί αν, μεταθανατίως, θα σας θυμούνται μέσα από το έργο σας…
Το έργο μας, το αποτύπωμά μας στον κόσμο, είναι η μόνη ορατή αθανασία που μας προσφέρεται. Οποιος δηλώνει το αντίθετο λέει ψέματα.
Ο Κ. Αρκουδέας ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Ασχολείται με την έρευνα και ταξιδεύει με τη συγγραφή. Δημοσίευσε για πρώτη φορά το 1986 τη συλλογή ιστοριών «Ασ’ τον Μπομπ Μάρλεϋ να περιμένει».
Εκτοτε καταπιάστηκε με όλες τις κλιμακώσεις της πρόζας (μυθιστόρημα, νουβέλα, διήγημα, ακόμη και μικροϊστορίες και παραμύθι) που αποτυπώθηκαν σε συνολικά 19 τίτλους. Προσφάτως εξέδωσε τα βιβλία «Το χαμένο Νόμπελ – Μια αληθινή ιστορία» (Καστανιώτης, 2015), «Τα κατά Αιγαίον πάθη», σε ανανεωμένη επανέκδοση (Καστανιώτης, 2017) και «Επικίνδυνοι συγγραφείς» (Καστανιώτης, 2019).
