Στο βιβλίο της Εύας Νικολαΐδου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Σιδέρης» δεν γίνεται απογραφή του πολιτικού έργου του Κωνσταντίνου Καραμανλή αλλά προσέγγιση του ανθρώπου, του χαρακτήρα του, του ρόλου του στην οικογένεια, των παιδικών του βιωμάτων.
Η ίδια θυμάται:
Η πορεία του Κωνσταντίνου Καραμανλή είναι στενά δεμένη με την ιστορία της πατρίδας μας και η παρουσία του επηρέασε τις εξελίξεις της εποχής του. Ηταν ένας ηγέτης. Την ιδιότητά του όμως αυτή την έβλεπε ως μια αποστολή, όχι ως αξίωμα. Πίστευε πως τα πράγματα θα εξελιχθούν όπως πρέπει χωρίς κανείς να μπορεί να τα εκτρέψει
Ο άνθρωπος-ο χώρος-ο χρόνος. Αυτό με βασάνιζε πάντα στη δημοσιογραφική μου καριέρα κάθε φορά που καταπιανόμουν με ένα θέμα, γράφει στο βιβλίο της η Εύα Νικολαΐδου.
Ο άνθρωπος ως αξία. Ο χώρος ως γεωγραφία. Ο χρόνος ως ιστορική στιγμή.
Οταν, νεαρός ακόμα, είχε αποκαλύψει στον πατέρα του τ’ όνειρό του να γίνει πολιτικός, εκείνος τον απέτρεψε λέγοντας: «Ούτε εγώ θα σε ψηφίσω αν πολιτευτείς… ή θα προδώσεις τον χαρακτήρα σου ή θα μείνεις τίμιος άνθρωπος και θ’ αποτύχεις. Και στις δύο περιπτώσεις, θα υποφέρεις πολύ». Τον προειδοποιούσε για τις παγίδες της πολιτικής. Κι ο Κωνσταντίνος Καραμανλής απαντούσε: «Πιστεύω ότι δεν δικαιώνεται η παρουσία μας σ’ αυτόν τον κόσμο με το να καλλιεργούμε τη μικρή προσωπική μας ευτυχία. Καθένας προσφέρει τον εαυτό του κατά τον δικό του τρόπο ανάλογα με την ευκαιρία και τις περιστάσεις. Εγώ θέλω ν’ αφιερωθώ στον λαό μου. Θέλω να δικαιώσω το πέρασμά μου από τον κόσμο αυτό υπηρετώντας αυτούς τους ανθρώπους».
Ηταν φθινόπωρο του 1987. Εργαζόμουν ως δημοσιογράφος στο περιοδικό «Ενα». Ασχολήθηκα για αρκετό καιρό μ’ ένα αφιέρωμα που είχε τίτλο: Τα πατρικά σπίτια των πολιτικών- «Το σπίτι που γεννήθηκα». Ταξίδεψα στη Χίο, τη γενέτειρα του Ανδρέα Παπανδρέου, στα Χανιά, στο σπίτι του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, στη Ραχούλα Καρδίτσας, το χωριό του Χαρίλαου Φλωράκη, στην Πάτρα, στο σπίτι του Κωστή Στεφανόπουλου και πήγαμε στο σπίτι του Λεωνίδα Κύρκου στα Εξάρχεια. Τελευταίος σταθμός μας ήταν το ταξίδι στην Πρώτη Σερρών, γενέτειρα του Κωνσταντίνου Καραμανλή.
Το ρεπορτάζ αυτό συνόδευε μια προσωπική αφήγηση των πολιτικών αρχηγών, περιγράφοντας αναμνήσεις τους από την παιδική τους ηλικία. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής συμφώνησε. Ολοκληρώσαμε την έρευνα κι ενώ δρομολογούσαμε τη δημοσίευση του θέματος, δέχτηκα ένα τηλεφώνημα από τη γραμματέα του Λένα Τριανταφύλλη. Η ίδια με παρακάλεσε να μη συμπεριληφθούν το σπίτι και η αφήγηση του προέδρου στο αφιέρωμα αυτό γιατί άλλαξε γνώμη. Σεβαστήκαμε, φυσικά, την επιθυμία του. Κι έτσι κερδίσαμε την εμπιστοσύνη του.
Υπήρχε, όμως, στο αρχείο μου ένας φάκελος που περίμενε 20 χρόνια για να ‘ρθει στο φως. Το θεώρησα ιστορική αναγκαιότητα. Στο βιβλίο αυτό συμπεριλαμβάνονται συνεντεύξεις από τις τρεις αδελφές του, που αφηγούνται τις σχέσεις τους με τον αδελφό τους, περιγραφή του πατρικού του σπιτιού, αφήγηση του ίδιου που για πρώτη φορά -αυτοτελώς και όχι αποσπασματικά- περιγράφει τον εαυτό του, τον χαρακτήρα του, τις αγωνίες του για τον τόπο.
Περιλαμβάνει επίσης χειρόγραφες επιστολές του σε φίλους και συνεργάτες του, την εποχή της αυτοεξορίας του στο Παρίσι, καθώς και πολλές ανέκδοτες φωτογραφίες από όλα τα στάδια της ζωής του. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το κεφάλαιο «Καραμανλής και πολιτισμός» όπου προβάλλονται το συνολικό του όραμα για την ανάδειξη του ελληνικού πολιτισμού καθώς και οι σχέσεις του με σημαντικούς ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών. Την αγωνία του γι’ αυτούς τους τομείς υπογραμμίζει και η περιγραφή του Ιδρύματος Κ. Καραμανλής που ιδρύθηκε το 1983 κι έχει σκοπό τη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης και την προαγωγή της επιστημονικής έρευνας.
Η ανθρώπινη πλευρά του αναδεικνύεται από τις συνεντεύξεις των ανθρώπων που έζησαν κοντά του από τη γέννησή του μέχρι το τέλος της ζωής του. Η Ολγα Τερζή, η μεγαλύτερη αδερφή του, λέει ότι: «Ο πρόεδρος στάθηκε δίπλα στ’ αδέρφια του σαν δεύτερος πατέρας. Μας σπούδασε, μας πάντρεψε, μας συμπαραστάθηκε. Οταν πλησίαζε ο καιρός για να παντρευτώ με ρώτησε: Ολγα, πώς ονειρεύεσαι τον άνδρα σου; Μου φτάνουν -του απάντησα- στη ζωή δυο καρέκλες κι ένα τραπέζι. Αρκεί ο σύντροφός μου να με καταλαβαίνει… Οταν γέννησα τον δεύτερο γιο μου, από ευγνωμοσύνη, βάφτισα το παιδί μου Κώστα. Το θεώρησε μεγάλη τιμή. Είναι πολύ ευαίσθητος και καλόκαρδος. Η σχέση μας είναι στενή και ζεστή…».
Η Αθηνά Ψάρη θυμάται ότι είναι η μόνη που συνεργάστηκε με τον πρόεδρο στο δικηγορικό του γραφείο επειδή ο άνδρας της, συνάδελφος του Καραμανλή, ήταν κοντά του στα πρώτα του βήματα. «Τα παιδικά μας χρόνια ήταν τα πιο ευτυχισμένα της ζωής μου. Το πατρικό μας σπίτι μού θύμιζε ανθόκηπο. Αδιάλυτη ήταν ακόμη η οικογένεια. Η μητέρα μας, η κ. Φωτεινή, γεμάτη λόγια, έργα και ψυχή. Αφοσιωμένη στη θρησκεία, με βαθιά πίστη στον Θεό. Δεν της άρεσαν οι φλυαρίες. Είχε πάντα μια συλλογισμένη σιωπή. Ο πατέρας μας, ο Γεώργιος, ήταν δάσκαλος και μακεδονομάχος. “Κομήτη” τον φώναζαν…».
Η Αντιγόνη Λιάπη ανάμεσα στ’ άλλα αναφέρει ότι την εντυπωσίαζε πάντα αυτό που έγραψε ο Σαρλ ντε Γκολ για τον Καραμανλή: «Αυτή η χώρα και η πολιτική της ζωή που είναι τόσο δαντελωτή όσο και οι ακρογιαλιές της και τόσο ανάγλυφη όσο ο ορίζοντας των βουνών της, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής κατορθώνει να την κυβερνήσει».
Το βιβλίο μου είναι αφιερωμένο στον γιατρό που μου έσωσε τη ζωή: χειρουργό μαστού, Γρηγόρη Ξεπαπαδάκη.
