«Ενθα δη οι μεν Καρδούχοι εκλιπόντες τας οικίας έχοντες και γυναίκας και παίδας έφευγον επί τα όρη».
Ξενοφώντος «Κύρου Ανάβασις» (Πορεία των Ελλήνων διά των Καρδουχείων ορέων. 401-400 π.Χ.)
Από τότε φεύγουν «επί τα όρη»
Το Κουρδιστάν, αρχαία χώρα διαρκούς γεωγραφικής εθνογραφικής και ιστορικής συνέχειας, που ο αρχαίος ιστορικός λαός του βρίσκεται στη Μικρά Ασία και στη Μέση Ανατολή όσο και εμείς στη χερσόνησο του Αίμου, μετά την Αυτοκρατορία των Μήδων, στην οποία έπαιξε ρόλο, βρέθηκε –πάντα– ανάμεσα στους ανταγωνισμούς της Οθωμανικής και της Περσικής Αυτοκρατορίας και στους διαρκείς θρησκευτικούς πολέμους τους (σουνίτες και σιίτες).
Αυτοί οι ανταγωνισμοί συνετέλεσαν ώστε τα κουρδικά πριγκιπάτα να μην μπορέσουνε ποτέ να ενωθούνε σε ενιαίο κράτος. Στη νεότερη εποχή, τα γειτονικά του κράτη, Τουρκία, Ιράν, Ιράκ και Συρία, έχουν διαμελίσει το Κουρδιστάν και ο κουρδικός λαός, παρά την πολύ ανεπτυγμένη εθνική και κοινωνική συνείδησή του, πέφτει διαρκώς θύμα των ιμπεριαλιστών, που εκμεταλλεύονται τους εθνικούς και κοινωνικούς πόθους του και κατά κανόνα τον πουλάνε «ως πρόβατο επί σφαγή», στα μαχαίρια των σφαγέων του, αυτών που έχουνε διαμελίσει και κατέχουν τη χώρα του.
Οι γενοκτονίες των Κούρδων είναι πολλές.
Τουρκία: Ντεγιάρμπεκικρ και Ελαζίγ, 1925. Αραράτ 1927-1932 και Ντερσίμ 1938. Αγριες καταστολές και μαζικές σφαγές, από το 1925 έως το 1939, με περίπου μισό εκατομμύριο θύματα.
Ιράκ: 1919, στη Σουλεϊμανίγε. Το 1920 στο Μπαρζάν Κεζιμπάρ. Το 1923 στη Σουλεϊμανίγε. Το 1930, 1933, 1943 και 1945 στο Μπαρζάν, στις τελευταίες με αρχηγό τον Μουσταφά Μπαρζανί.
Ιράν: Το 1943-1946 έγινε μια μεγάλη εξέγερση στη Μαχαμπάτ, με τη δημιουργία της Αυτόνομης Λαϊκής Δημοκρατίας των Κούρδων της Μαχαμπάτ τον Ιανουάριο του 1946, με πρόεδρο τον Καζί Μεχμέτ και αρχηγό των στρατιωτικών της δυνάμεων τον Μπαρζανί, που είχε καταφύγει εκεί από το Ιράκ.
Τον Μάρτιο του 1947 ο Σάχης και η βρετανική ΡΑΦ επιτέθηκαν στη Μαχαμπάτ και συνέτριψαν το πρώτο κρατικό κύτταρο των Κούρδων, ο Καζί Μεχμέτ και η κυβέρνησή του κρεμάστηκαν, ενώ ο Μπαρζανί και οι άνδρες του διέφυγαν στη Σοβιετική Ενωση. Μετά την ανατροπή του Φεϊζάλ από τον Κάσεμ, 1958, ο Μπαρζανί και οι άνδρες του γύρισαν στο Ιράκ και γίνανε δεκτοί με τιμές.
Ομως οι υποσχέσεις για αυτοδιάθεση δεν τηρήθηκαν και πάλι, οπότε οι Κούρδοι ξεσηκώθηκαν και πάλι δημιουργώντας μια μορφή αυτόνομης κουρδικής εξουσίας που κράτησε από το 1963 έως το 1975. Τότε ο Σάχης κλείνει τα σύνορά του για τους Κούρδους του Ιράκ και ο Μπαρζανί καλεί τους άνδρες του να παραδώσουν τα όπλα. Η αντίδραση των χιλιοπροδομένων Κούρδων ήταν μαζικές αυτοκτονίες.
Με το τέλος του πολέμου Ιράν – Ιράκ στις 20.08.1988 –πόλεμος που κράτησε περί τα 8 χρόνια– ο Σαντάμ στρέφεται αμέσως κατά των Κούρδων και τους πνίγει με χημικά – χιλιάδες τα θύματα. Τότε έγινε και η μεγαλύτερη στην Ιστορία έξοδος προσφύγων από το Ιράκ.
Η ιστορία συνεχίζεται με διαρκείς σφαγές Κούρδων σε όλη την κατεχόμενη χώρα τους, με επιστέγασμα την τωρινή εισβολή του Ερντογάν στη Συρία, με τις δεκάδες χιλιάδες τζιχαντιστές, που ήταν κρατούμενοι των Κούρδων, να δραπετεύουν, ενώ άλλοι Σύροι τζιχαντιστές συμπολεμούν ήδη ως μισθοφόροι των Τούρκων, εμπροσθοφύλακές τους, κάνοντας φρικιαστικά εγκλήματα πολέμου έχοντες την «άδεια» του Τραμπ και την ανοχή του Πούτιν. Πολλά θύματα είναι οι άμαχοι και ο ξεριζωμός τους μεγάλος. Η δε αμερικανο-τούρκικη πρόταση ανακωχής, στα μέτρα των θυτών.
«Πήραμε ό,τι θέλαμε» και «η ζώνη επιτήρησης θα έχει μήκος 444 χιλιόμετρα», λέει ο Ερντογάν, που σημαίνει όλη σχεδόν τη συνοριακή γραμμή, ενώ οι Κούρδοι πετροβολούν τα αμερικανικά τεθωρακισμένα που φεύγουν από τον τόπο τους.
Το 1963 ένας Κούρδος ηγέτης είχε δηλώσει: «Οι Κούρδοι αποτελούν τον δημοκρατικό στρατό της Μέσης Ανατολής γιατί απ’ αυτούς εξαρτάται όχι μονάχα το μέλλον του Ιράκ αλλά και το μέλλον των γύρω από αυτό χωρών».
Η Συνθήκη των Σεβρών (10.8.1920) στα άρθρα 62-64 αναγνώριζε ανεξαρτησία του Κουρδιστάν και της Αρμενίας.
Η ελληνική Μικρασιατική Καταστροφή και η νίκη των Νεότουρκων ήταν τα γεγονότα που ευνόησαν την αθέτησή των όρων της συνθήκης.
Η κατοπινή Διεθνής Σύμβαση της Λωζάννης (24.7.1923) δεν κάνει καθόλου λόγο γι’ αυτό, αλλά με ξεχωριστή ειδική Διεθνή Σύμβαση κατοχυρώνει μόνο δικαιώματα θρησκευτικών μειονοτήτων.
Σήμερα ο Ερντογάν, με τη βάρβαρη εισβολή του στο Κουρδιστάν της Συριακής Επικράτειας (Ροζάβα) παραβίασε βάναυσα τη Συνθήκη της Λωζάννης, που αφορά και την Ελλάδα, κυρίως αυτήν και όχι μόνο, και την αμφισβήτησε και σε ομιλία του.
ΥΓ.: Βλέπε και το βιβλίο μου: «ΚΟΥΡΔΙΣΤΑΝ. Το Εθνικό Ζήτημα των Κούρδων. Ιστορία και Επικαιρότητα», εκδόσεις «Στράβωνας» 1995 και συνέντευξή μου με τον Ισμέτ Σερίφ Βανλί, 1959 και 1960 στα γαλλικά.
* συγγραφέας-δημοσιογράφος
