Τέσσερις βασικές αλλαγές με στόχο να επιτευχθεί η συναίνεση που απαιτείται για τη συγκέντρωση 200 ψήφων στη Βουλή περιλαμβάνει το τελικό νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών για την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού από τον τόπο κατοικίας τους, που προγραμματίζεται να κατατεθεί στη Βουλή την ερχόμενη Τρίτη, 26 Νοεμβρίου.
Το υπουργείο κάνει λόγο για νέους από πλευράς του συμβιβασμούς για την επίτευξη της αυξημένης πλειοψηφίας που απαιτείται για την εφαρμογή του νόμου. Εν αναμονή της κατάθεσης του νομοσχεδίου βρίσκεται η αντιπολίτευση. Το ΚΚΕ, όπως αναφέρουν πηγές του κόμματος στην «Εφ.Συν.», βλέπει κατ’ αρχήν θετικά τις τελευταίες αλλαγές, κρίνοντας ότι ικανοποιούνται οι παρατηρήσεις που είχε καταθέσει επί της αρχικής νομοθετικής πρότασης. Πηγές του ΣΥΡΙΖΑ αναφέρουν στην εφημερίδα μας ότι το προτεινόμενο νομοσχέδιο θα μελετηθεί με βάση τα κριτήρια που είχε θέσει το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης ήδη ενόψει της πρώτης εκδοχής του νομοσχεδίου και το κατά πόσο ικανοποιούνται.
Σε σύγκριση με την αρχική μορφή του νομοσχεδίου, προστίθεται η απόδειξη ενεργών οικονομικών δεσμών με την Ελλάδα, καθώς στις απαραίτητες προϋποθέσεις εγγραφής στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού συμπεριλαμβάνεται και η υποβολή φορολογικής δήλωσης (Ε1 ή Ε2 ή Ε3 ή Ε9), είτε το τρέχον είτε το προηγούμενο φορολογικό έτος, κάτι που ούτως ή άλλως προϋποθέτει κατοχή ελληνικού ΑΦΜ. Δεν απαιτείται υποβολή φορολογικής δήλωσης εφόσον ο εκλογέας είναι κάτω των 30 ετών και έχει υποβάλει φορολογική δήλωση συγγενής α’ βαθμού.
Δύο χρόνια διαμονής
Βασική προϋπόθεση, υπενθυμίζεται, είναι ο εκλογέας να αποδεικνύει τουλάχιστον δύο χρόνια διαμονής στην Ελλάδα την τελευταία 35ετία. Αυτό, με βάση την τελική μορφή του νομοσχεδίου, θα πρέπει να αποδεικνύεται με δημόσια έγγραφα (όπως αναφέρεται ρητά, ενώ απαλείφεται η αρχική διατύπωση για τεκμηρίωση της διετίας «με κάθε πρόσφορο και νόμιμο τρόπο») που βεβαιώνουν:
- α) φοίτηση σε σχολείο πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας, μεταδευτεροβάθμιας, τεχνικής εκπαίδευσης ή σε ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης,
- β) καταβολή ασφαλιστικών εισφορών (ένσημα) της ημεδαπής,
- γ) εκπλήρωση της στρατιωτικής θητείας για όσο διάστημα διαρκεί αυτή. Οι προϋποθέσεις φορολογικής δήλωσης και διετούς διαμονής πρέπει να πληρούνται σωρευτικά.
Οι υπόλοιπες δύο αλλαγές είναι ότι η εγγραφή στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους θα έχει ισχύ για μια 10ετία από την αποδοχή της αίτησης του εκλογέα (στο πέρας των 10 ετών θα πρέπει να επικαιροποιείται), ενώ αίτηση θα μπορεί να υποβάλει ο εκλογέας μόνο για τον εαυτό του – με την αρχική διατύπωση μπορούσε να υποβάλει αίτηση και για άλλα μέλη της οικογένειάς του: σύζυγο/σύντροφο, τέκνα.
Η αίτηση του εκλογέα θα γίνεται ηλεκτρονικά σε ειδική πύλη που αναμένεται να λειτουργήσει εντός δύο μηνών από την ψήφιση του νόμου. Εφόσον τα στοιχεία για την απόδειξη οικονομικών δεσμών και διετούς διαμονής είναι διαθέσιμα σε βάσεις δεδομένων του Δημοσίου (και εφόσον συναινεί ο εκλογέας), θα αντλούνται αυτεπάγγελτα.
Δυνατότητα άσκησης του εκλογικού τους δικαιώματος από το εξωτερικό αποκτούν όσοι είναι ήδη εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους. Θα ψηφίζουν μόνο με αυτοπρόσωπη παρουσία σε πρεσβείες, προξενεία κ.λπ., επιλέγοντας το ψηφοδέλτιο Επικρατείας του κόμματος της αρεσκείας τους, χωρίς σταυρό προτίμησης. Θα είναι στην επιλογή του κόμματος ο ορισμός υποψήφιων βουλευτών Επικρατείας που εκπροσωπούν τη διασπορά.
Η ψήφος των εκτός ελληνικής επικράτειας εκλογέων θα προσμετράται στο γενικό εκλογικό αποτέλεσμα και θα υπολογίζεται για την κατανομή των 300 εδρών. Η αύξηση του αριθμού των βουλευτών Επικρατείας από 12 σε 15, υπενθυμίζεται, προωθείται μέσω έτερου νομοσχεδίου του υπουργείου Εσωτερικών για τον εκσυγχρονισμό της εκλογικής διαδικασίας.
Μιλώντας χθες στη Βουλή, ο υπουργός Εσωτερικών, Τ. Θεοδωρικάκος, χαρακτήρισε «συνθήκη συμβιβασμού» τα όσα συμφωνήθηκαν στη Διακομματική Επιτροπή για την ψήφο των αποδήμων, λέγοντας ότι παραμένει «αναλλοίωτη» η θέση της Ν.Δ. για παροχή δυνατότητας ψήφου από το εξωτερικό όχι μόνο σε όσους είναι ήδη εγγεγραμμένοι στο εξωτερικό, αλλά και σε όσους «θα μπορούσαν να εγγραφούν».
«Αλλά έπρεπε να υπάρξει συναίνεση ώστε να ψηφιστεί νόμος από τα 2/3 της Βουλής», είπε εν είδει απολογίας προς το εσωτερικό της Ν.Δ. και την ομογένεια. Κατά τη διάρκεια εξέλιξης του επίμαχου ζητήματος, ο υπουργός φαίνεται να έχει αποδεχθεί αρκετές από τις παρατηρήσεις που έχει θέσει το ΚΚΕ. Οι τελευταίες αλλαγές έγιναν «για να θωρακιστούν οι περιορισμοί που θέτουν τα κόμματα», είπε ο κ. Θεοδωρικάκος, εκτιμώντας ότι «διευκολύνουν πλήρως την ψήφιση του νομοσχεδίου από το σύνολο των πολιτικών δυνάμεων».
Τα κριτήρια του ΣΥΡΙΖΑ
Πηγές του ΣΥΡΙΖΑ ανέφεραν στην «Εφ.Συν.» ότι το τελικό νομοσχέδιο θα μελετηθεί με βάση το κατά πόσο ικανοποιεί τα κριτήρια που είχαν τεθεί από το κόμμα στην αρχική εκδοχή του νομοσχεδίου, οπότε από πλευράς αξιωματικής αντιπολίτευσης, μεταξύ άλλων, είχαν επισημανθεί τα εξής:
■ Δεν προβλέπονται ειδικό όργανο, εγγυήσεις και διαδικασία για τον έλεγχο και την πιστοποίηση των προϋποθέσεων άσκησης του εκλογικού δικαιώματος στο εξωτερικό, καθιστώντας έτσι αδιαφανή και ευάλωτη την όλη διαδικασία.
■ Παρέχονται ευρύτατες εξουσιοδοτήσεις στον υπουργό Εσωτερικών για ρύθμιση βασικών θεμάτων, όπως η διαδικασία εγγραφής στους καταλόγους και ο τρόπος πιστοποίησης του εκλογέα, παρακάμπτοντας έτσι την απαίτηση του Συντάγματος παρόμοια θέματα να έχουν την έγκριση των δύο τρίτων της Βουλής.
■ Αντίθετα με την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ, δεν προβλέπεται ξεχωριστή εκπροσώπηση των εκλογέων του εξωτερικού με δικούς τους βουλευτές, μη αναγνωρίζοντάς τους έτσι το δικαίωμα του εκλέγεσθαι.
