Συμφωνία για τις προκλήσεις, «κρυφτούλι» για τον πόλεμο

Εστω με καθυστέρηση τεσσάρων μηνών οι υπουργοί Εξωτερικών των 28 έκαναν χθες στο Λουξεμβούργο ένα πρώτο ουσιαστικό βήμα που οδηγεί στην επιβολή σημαντικών κυρώσεων κατά της Τουρκίας για παράνομες γεωτρήσεις εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Από την άλλη πλευρά όμως δεν κατόρθωσαν να συμφωνήσουν στην επιβολή εμπάργκο όπλων στην Αγκυρα από την Ε.Ε. λόγω των βρετανικών αντιρρήσεων, πίσω από τις οποίες κρύφτηκαν πολλά κράτη-μέλη.

Στα μέσα του περασμένου Ιουλίου οι 28 είχαν αποφασίσει την έναρξη προπαρασκευαστικών εργασιών για τη θέσπιση ενός καθεστώτος-πλαισίου όσον αφορά τη λήψη περιοριστικών μέτρων εις βάρος φυσικών και νομικών προσώπων που θεωρούνται υπεύθυνα για τις παράνομες γεωτρήσεις της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κύπρου για την εξόρυξη υδρογονανθράκων. Η Αγκυρα είχε αντιδράσει τότε με περιφρονητικές δηλώσεις του προέδρου της Ταγίπ Ερντογάν, για τον οποίο η απόφαση των 28 δεν θα έχει καμία επίπτωση στα τουρκικά συμφέροντα.

Οι προπαρασκευαστικές εργασίες κράτησαν τέσσερις μήνες και υπό την πίεση της Λευκωσίας, σε συνδυασμό και με την εισβολή της Τουρκίας στη βόρεια Συρία, το όλο θέμα επανήλθε χθες στο τραπέζι του Συμβουλίου Υπουργών και συμφωνήθηκε η θέσπιση του καθεστώτος-πλαισίου για τη λήψη περιοριστικών μέτρων κατά των φυσικών και νομικών προσώπων που είναι υπεύθυνα για τις γεωτρήσεις εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Η ύπατη εκπρόσωπος για την εξωτερική πολιτική και την ασφάλεια και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλούνται να υποβάλουν σύντομα συγκεκριμένες προτάσεις, ώστε «το πλαίσιο να πάρει συγκεκριμένη μορφή» όπως είπε η Φεντερίκα Μογκερίνι στη συνέντευξη Τύπου.

Εν αναμονή πρότασης

Μια άσκηση πίεσης στην Αγκυρα, αλλά και προειδοποίηση κυρίως στις εταιρείες γεωτρήσεων ότι σε περίπτωση που συμμετάσχουν σε τουρκικά σχέδια εντός της κυπριακής ΑΟΖ θα υποστούν κυρώσεις από την Ε.Ε., όταν αυτές «πάρουν μορφή». Η Φ. Μογκερίνι δεν έδωσε ακριβή ημερομηνία για την υποβολή της πρότασης από την πλευρά της Κομισιόν σχετικά με τα περιοριστικά μέτρα. Θα εξαρτηθεί από την τεχνική προεργασία στην προετοιμασία των νομικών κειμένων, διευκρίνισε η Ιταλίδα, για την οποία αυτό που μετράει είναι ότι ελήφθη απόφαση για την επιβολή κυρώσεων και μάλιστα ομόφωνα. Φτάνει να μην κρατήσει μήνες η όλη διαδικασία…

Ενα βήμα ακόμα

Ο ΥΠΕΞ Νίκος Δένδιας δήλωσε: «Η Ε.Ε. μίλησε καθαρά για το θέμα των παραβιάσεων της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κύπρου. Πήγε ένα βήμα παραπέρα από προηγούμενες αποφάσεις, αποφασίζοντας κυρώσεις κατά νομικών και φυσικών προσώπων, αυτό δηλαδή που επιδίωκε καθαρά η κυπριακή πλευρά. Είμαστε ιδιαίτερα ευτυχείς γι’ αυτό. Πιστεύουμε ότι πάντα πρέπει να είναι οδηγός το διεθνές δίκαιο. Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να αναφερόμαστε όλοι και όταν η Τουρκία το παραβαίνει πρέπει να υπάρχουν κυρώσεις. Για να καταλαβαίνουν όλοι πως οφείλουν να συναλλάσσονται και να διαβιώνουν το ίδιο».

Συζητήθηκε επίσης το ενδεχόμενο επιβολής εμπάργκο οπλικών συστημάτων στην Τουρκία για την εισβολή στη βόρεια Συρία. Η Μ. Βρετανία, όμως, η οποία σε δύο εβδομάδες θα βρίσκεται κανονικά εκτός Ε.Ε., στύλωσε τα πόδια και εξέφρασε έντονες αντιρρήσεις. Με πρόσχημα τη βρετανική άρνηση αρκετές χώρες έκαναν και αυτές πίσω. Φυσικά όλοι καταδίκασαν την τουρκική εισβολή και ορισμένες χώρες δεσμεύτηκαν μονομερώς (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία) ότι δεν πρόκειται να πουλήσουν οπλικά συστήματα στην Αγκυρα. Ποιος τις πιστεύει;

Ικανοποίηση στην Κύπρο, για «μεροληπτική συμπεριφορά» μιλά η Αγκυρα

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε με ανακοίνωσή του και καταδίκασε τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης σχετικά με τις παράνομες τουρκικές δραστηριότητες γεώτρησης στην ανατολική Μεσόγειο και για την τουρκική στρατιωτική επιχείρηση στη βορειο-ανατολική Συρία.

Η Αγκυρα θα εξετάσει σοβαρά τη συνεργασία της με την Ε.Ε. σε συγκεκριμένους τομείς, εξαιτίας της «παράνομης και μεροληπτικής» συμπεριφοράς της Ε.Ε., υπογραμμίζει η ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ.

Παράλληλα, επέκρινε έντονα την κριτική της Ε.Ε. για την επίθεση της Αγκυρας στη Συρία κατά της κουρδικής πολιτοφυλακής, κάνοντας λόγο για «μια προσέγγιση που προστατεύει τους τρομοκράτες», την οποία χαρακτήρισε «απαράδεκτη».

Σε εντελώς άλλο κλίμα, ο υπουργός Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, χαιρέτισε την ομόφωνη απόφαση της Ε.Ε. να επιβάλει κυρώσεις εναντίον φυσικών και νομικών προσώπων που είναι υπεύθυνα ή εμπλέκονται στις έκνομες ενέργειες της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης επισημαίνει σε γραπτή ανακοίνωσή του πως «Η Ε.Ε., με τις σημερινές της αποφάσεις, στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα προς την Τουρκία ότι οι ενέργειές της είναι καταδικαστέες, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και μήνυμα προς όλους όσοι εμπλέκονται στις εν λόγω παράνομες ενέργειες ότι οι πράξεις τους έχουν συνέπειες» και εκφράζει την ικανοποίησή του για το αποτέλεσμα «που ενισχύει την προσπάθειά μας για αποτροπή και τερματισμό των παράνομων ενεργειών της Τουρκίας».

Σημείωσε επίσης ότι έπειτα από σχετική συνεννόηση του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ, το θέμα θα συζητηθεί περαιτέρω σε επίπεδο ηγετών στην επικείμενη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 17-18 Οκτωβρίου, το οποίο και θα επικυρώσει τα συμπεράσματα του Συμβουλίου.