Επιταχύνεται η απαλλαγή των τραπεζών από τα «κόκκινα» δάνεια

Tο τραπεζικό σύστημα έχει σταθεροποιηθεί και βρίσκεται σε εξέλιξη η μείωση των «κόκκινων» δανείων, η οποία θα επιταχυνθεί με την εφαρμογή του σχεδίου «Ηρακλής» (τιτλοποιήσεις με εγγύηση ελληνικού Δημοσίου), ώστε να εξυγιανθούν οι τραπεζικοί ισολογισμοί που θα επιτρέψουν στο ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα να επικεντρωθεί στο υγιές κομμάτι των δραστηριοτήτων του.

Οπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της Eurobank, Θ. Καλαντώνης, οι τράπεζες λόγω του μεγάλου όγκου των «κόκκινων» δανείων που κλήθηκαν να διαχειριστούν δεν έχουν κάνει επενδύσεις στο υγιές κομμάτι.

Ωστόσο ένα ιδιαίτερα κρίσιμο ζήτημα, είναι η απαλλαγή, το συντομότερο δυνατόν, και της πραγματικής οικονομίας, δηλαδή νοικοκυριών, ελεύθερων επαγγελματιών και επιχειρήσεων από τα «κόκκινα» δάνεια, ώστε να καταστούν και πάλι αξιόχρεα.

Αυτό τόνισαν εμφατικά τόσο οι επικεφαλής των εσωτερικών διευθύνσεων της Πειραιώς, Γ. Γεωργακόπουλος, της Εθνικής, Φωτ. Ιωάννου, της Αlpha Bank, Θ. Αθανασόπουλος, και της εταιρείας διαχείρισης FPS, θυγατρικής της Eurobank, Τ. Πανούσης στο τραπεζικό φόρουμ που πραγματοποιήθηκε χθες. Μόνο έτσι, όπως είπαν, θα επιτευχθούν βιώσιμοι ρυθμοί πιστωτικής επέκτασης και θα αποκτήσουν και πάλι πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό.

Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Πειραιώς, Χρήστο Μεγάλου, σήμερα οι τράπεζες έχουν ενήμερο δανειακό χαρτοφυλάκιο που αντιστοιχεί στο περίπου το 50% του ΑΕΠ, όταν στην Ευρώπη προσεγγίζει το 100%, που σημαίνει ότι υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες νέων χορηγήσεων. Υπογράμμισε εξάλλου ότι δεν υπάρχει μεγάλο αξιόλογο project που δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει το εγχώριο τραπεζικό σύστημα.

Εταιρείες διαχείρισης

Καθοριστικό ρόλο στην απαλλαγή από τη θηλιά των «κόκκινων» δανείων θα διαδραματίσουν οι servicers, δηλαδή οι εταιρείες διαχείρισης που διέπονται από ένα ιδιαίτερα αυστηρό πλαίσιο λειτουργίας και αδειοδοτούνται από τη ΤτΕ -κάτι που δεν συμβαίνει σε άλλες χώρες τις Ε.Ε.- και υποχρεούνται, όπως και οι τράπεζες, να εφαρμόζουν των Κώδικα Δεοντολογίας που προστατεύει τους δανειολήπτες (νόμος Σταθάκη).

«Καμία τράπεζα δεν τους παραδίδει “λευκή επιταγή”, για να διαχειριστούν όπως θέλουν τα δάνεια. Λαμβάνουν πολύ συγκεκριμένες οδηγίες. Εχουμε πιο αυστηρό πλαίσιο εποπτείας για αυτούς, που δεν υπάρχει σε άλλη χώρα» τονίζουν τα τραπεζικά στελέχη.

Επιπρόσθετο «εργαλείο» αποτελεί η υιοθέτηση του θεσμού της καταναλωτικής πτώχευσης, ο οποίος δίνει δεύτερη ευκαιρία στους ιδιώτες που αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τα δάνεια τους είτε ως αυτοαπασχολούμενοι είτε ως νοικοκυριά.

Σε ό,τι αφορά τα μεγάλα επιχειρηματικά δάνεια, μέσω του NPL forum της Ελληνικής Ενωσης Τραπεζών έχουν ρυθμιστεί ή βρίσκονται σε διαδικασία ρύθμισης μη εξυπηρετούμενα δάνεια συνολικού ύψους 7,5 δισ. ευρώ που έχουν από κοινού οι τράπεζες σε περισσότερες από 100 μεγάλες επιχειρήσεις.

Ωστόσο, όπως τόνισε ο Γ. Γεωργακόπουλος, το εγχείρημα είναι εξαιρετικά δύσκολο καθώς η κάθε τράπεζα έχει διαφορετική έκθεση, διαφορετικά ενέχυρα και διαφορετική πολιτική. Αλλά ακόμα κι όταν βρεθεί μια κοινή λύση που να ικανοποιεί όλες τις πλευρες οι οποίες πρέπει να συναινέσουν (εργαζόμενοι, ασφαλιστικά ταμεία, Εφορία), οι διαδικασίες είναι χρονοβόρες για να φτάσουμε στην προπτωχευτική διαδικασία. Οπως είπε, μέχρι την έκδοση τελικών δικαστικών αποφάσεων και την υπογραφή των ρυθμίσεων απαιτούνται περίπου 18 μήνες.

Εξυγίανση

Από αυτά τα μεγάλα δάνεια το 50% αφορά μεγάλες επιχειρήσεις που κρίνονται βιώσιμες και συνεπώς τα δάνεια ρυθμίζονται, σε κάποιες περιπτώσεις υπό τον όρο αλλαγής διοίκησης, ενώ για τα υπόλοιπα δρομολογείται η ρευστοποίηση.

Η γενική διευθύντρια διαχείρισης απαιτήσεων της Εθνικής Τράπεζας, Φ. Ιωάννου, εκτίμησε ότι η ανάπτυξη στις τραπεζικές εργασίες θα προέλθει σε μεγάλο βαθμό από τις εταιρείες και τους ιδιώτες που θα έχουν εξυγιανθεί.

Γεγονός πάντως είναι, όπως σημείωσε ο Τάσος Πανούσης, ότι από το 2016 και μετά είχαμε μεγάλη μείωση των «κόκκινων» δανείων λόγω της συνεργασίας μεταξύ των τραπεζών και του Δημοσίου (νόμος Κατσέλη, εξωδικαστικός).