Θρίλερ με τις προεδρικές εκλογές στην Ουρουγουάη

Yπομονή ώς την Πέμπτη ή την Παρασκευή θα πρέπει να κάνουν οι Ουρουγουανοί προκειμένου να μάθουν το όνομα του νέου τους προέδρου. Σε μια πρωτοφανώς αμφίρροπη για τα δεδομένα της χώρας εκλογική διαδικασία, μόλις 30.000 ψήφοι χωρίζουν τον κεντροδεξιό υποψήφιο Λουίς Λακάγε Που, ο οποίος στο 99,5% της καταμέτρησης ερχόταν πρώτος με 48,74%, από τον κεντροαριστερό Ντανιέλ Μαρτίνες.

Γεγονός που ανάγκασε το εκλογοδικείο να διατάξει συνολική επανακαταμέτρηση, καθώς δεν ήταν σε θέση να ανακηρύξει νικητή. Ο απερχόμενος πρόεδρος Ταμπαρέ Βάσκες διαβεβαίωσε ότι η Ουρουγουάη θα κάνει «όλα τα βήματα που προβλέπονται από το Σύνταγμα και τον νόμο», σε μια έμμεση αναφορά στις σοβαρές κρίσεις που έχουν ξεσπάσει σε άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής.

Αυτή τη φορά, τα γκάλοπ έπεσαν έξω, σε αντίθεση με τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών τον Οκτώβριο, όταν προέβλεψαν τη νίκη του Μαρτίνες με 39%, 10 μονάδες πάνω έναντι του βασικού του αντιπάλου. Το άνετο προβάδισμα πέντε έως οχτώ μονάδων που έδιναν στον Που εξελίχθηκε τελικά σε θρίλερ.

«Το αποτέλεσμα είναι μη αναστρέψιμο», δήλωσε στους ψηφοφόρους του ο 45χρονος Λακάγε Που, ο οποίος ηγείται του Εθνικού Κόμματος, ενός τετρακομματικού συντηρητικού συνασπισμού, και φιλοδοξεί να γίνει ο νεότερος πρόεδρος στην ιστορία της Ουρουγουάης.

Ενας πιθανός παράγοντας της «ανατροπής», σύμφωνα με αρκετά ΜΜΕ, είναι ότι αρκετοί αναποφάσιστοι ψηφοφόροι τρόμαξαν με το προεκλογικό βίντεο του ακροδεξιού κόμματος «Ανοιχτό Συμβούλιο» (Cabildo Abierto), μίας εκ των συνιστωσών του δεξιού συνασπισμού, στο οποίο ζητούσε την ψήφο των Ενόπλων Δυνάμεων. Κάτι που ξυπνά δυσάρεστες μνήμες σε μια χώρα όπου η χούντα έπεσε το 1985.

Αυτό, σε συνδυασμό με τη μαζική άφιξη ψηφοφόρων από το εξωτερικό, ενδέχεται να λειτούργησαν υπέρ του 62χρονου Μαρτίνες, ο οποίος έχει διατελέσει δήμαρχος του Μοντεβιδέο και υπουργός Βιομηχανίας.

Το 2015, όταν ο συνασπισμός των αριστερών κομμάτων «Ευρύ Μέτωπο» (Frente Amplio) ανέλαβε τη διακυβέρνηση με επικεφαλής τον πρώην αντάρτη των Τουπαμάρος Χοσέ (Πέπε) Μούχικα, που έγινε και ο πρώτος αριστερός πρόεδρος της χώρας, το 41% του πληθυσμού ήταν φτωχοί και η ανεργία βρισκόταν στο 13,1%. Δεκαπέντε χρόνια αργότερα, η φτώχεια έχει μειωθεί στο 8,1% του πληθυσμού και η ανεργία στο 9%, αν και ανεβασμένη σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Η Ουρουγουάη είναι πλέον η χώρα με τις λιγότερες ανισότητες στη Λατινική Αμερική, με σταθερό δημοκρατικό σύστημα και μια κοινωνική ατζέντα, όπως η νομιμοποίηση των αμβλώσεων, ο γάμος μεταξύ ομοφύλων, η αποποινικοποίηση της χρήσης της μαριχουάνας και η προστασία των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ, που θα ζήλευαν αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.

Από την άλλη, το «Ευρύ Μέτωπο» υφίσταται τη φυσική φθορά ύστερα από σχεδόν 15 χρόνια στην εξουσία, ορισμένα σκάνδαλα στα οποία ενεπλάκησαν κυβερνητικοί αξιωματούχοι, όπως αυτό που ανάγκασε σε παραίτηση τον πρώην αντιπρόεδρο Ραούλ Σέντικ πριν από δύο χρόνια, αλλά και την αποχώρηση από το προσκήνιο λόγω ηλικίας εμβληματικών ηγετικών μορφών όπως ο Πέπε Μούχικα, ο απερχόμενος πρόεδρος Ταμπαρέ Βάσκες και ο υπουργός Οικονομίας Ντανίλο Αστόρι.

Ο Λακάγε Που και οι σύμμαχοί του σκοπεύουν να ανατρέψουν αρκετές από τις πολιτικές της κεντροαριστερής κυβέρνησης σε τομείς-κλειδιά όπως η οικονομία, η παιδεία, η ασφάλεια και η κοινωνική πολιτική, αν και δεσμεύθηκαν ότι δεν θα αγγίξουν την ατζέντα των κοινωνικών δικαιωμάτων. Το βέβαιο είναι ότι, αν ανακηρυχθεί τελικά νικητής, όπως επισημαίνουν αρκετοί αναλυτές, θα έχει απέναντί του μια πολύ ισχυρή αντιπολίτευση και σίγουρα όχι μια «λευκή επιταγή».