Το στίγμα και η στιγμή του Δημήτρη Λιγνάδη

«Πάρε τὴν λέξι μου. Δῶσε μου τò χέρι σου», ο στίχος του Ανδρέα Εμπειρίκου («Ο πλόκαμος της Αλταμίρας») είναι το μότο της φετινής σεζόν του Εθνικού Θεάτρου. Στη χτεσινή συνέντευξη Τύπου ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου Δημήτρης Λιγνάδης εμφανίστηκε συγκινημένος, παθιασμένος αλλά και ψύχραιμος, αποφασισμένος να κυνηγήσει το προσωπικό του όραμα για το Εθνικό, έτοιμος να δώσει όλες τις μάχες προκειμένου να κατορθώσει να υλοποιήσει τα σχέδιά του.

Η αναπληρώτρια καλλιτεχνική διευθύντρια, Ερι Κύργια, παρουσίασε το πρόγραμμα της τρέχουσας καλλιτεχνικής περιόδου. Και στη συνέχεια ο καλλιτεχνικός διευθυντής εξέθεσε τα ζητήματα και τις προτεραιότητες του Εθνικού Θεάτρου, τους στόχους αλλά και τη φιλοσοφία που χαρακτηρίζει τη διεύθυνσή του, ορίζοντας τους δύο βασικούς πυλώνες της: τον πολιτιστικό και τον ερευνητικό-εκπαιδευτικό πυλώνα.

Τα βασικά σημεία στα οποία στάθηκε ο Δημήτρης Λιγνάδης ήταν ο τομέας της Παιδείας με την πιο ευρεία και ουσιαστική έννοια -εκπαίδευση ακόμα και για τους εκπαιδευτές-, η εξωστρέφεια του θεάτρου, η διδασκαλία του αρχαίου δράματος, ενώ στην ομιλία του έκανε συχνά χρήση εννοιών και διπόλων προκειμένου να περιγράψει τους στόχους του: εύρος και βάθος, όφελος και ωφέλεια, στίγμα και στιγμή, επιστήμη και τέχνη.

Θα δοθεί έμφαση στην εκπαιδευτική, ερευνητική, πολιτιστική και ψυχαγωγική δραστηριότητα του Εθνικού Θεάτρου αλλά σίγουρα ο τόνος θα πέσει στον παιδευτικό χαρακτήρα, «άλλωστε αυτό έχει προβλεφθεί και από τον νομοθέτη, αναφέρεται στις αρχές του καταστατικού του οργανισμού από την ίδρυσή του».

Το Ισόγειο Rex μετονομάζεται σε Σκηνή «Ελένη Παπαδάκη». Το Rex κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου θα λειτουργεί με καλλιτεχνικό πρόγραμμα για τους επισκέπτες της Αθήνας. Το ίδιο προβλέπεται και για το Σχολείον της Ειρήνης Παππά. Θα μείνει ανοιχτό τους θερινούς μήνες με παραστάσεις, εργαστήρια, σεμινάρια. Στον ίδιο χώρο, που αποτελεί και έδρα της Δραματικής Σχολής -την οποία πλέον διευθύνει η Δηώ Καγγελάρη-, υπάρχει η βούληση να χτιστεί και ένα υπαίθριο θέατρο 1.200 ατόμων.

Η Πειραματική Σκηνή μετασχηματίζεται σε ερευνητική Σκηνή για το αρχαιόθεμο δράμα (ερευνητικός – δοκιμαστικός χαρακτήρας) και μ’ έναν τρόπο ο χαρακτήρας της επεκτείνεται σε όλες τις Σκηνές: «Η πρόθεση για πειραματισμό μπορεί να διαπνέει όλες τις Σκηνές και όχι μόνο την Πειραματική Σκηνή. Δεν με ενδιαφέρει η οποιαδήποτε ονοματοδοσία που θα ορίζει την κάθε Σκηνή περιορίζοντας έτσι τις δράσεις σε χώρους».

Θα ξεκινήσουν οι αυτόνομες εκδόσεις του Εθνικού Θεάτρου για τα περισσότερα έργα του ρεπερτορίου («προτιμώ να κόψω τρία κοστούμια ή μισή παράσταση ώστε να μπορούμε να εκδώσουμε τα βιβλία»), θα ληφθούν μέτρα για τη διατήρηση, επικαιροποίηση και αξιοποίηση του αρχείου του Εθνικού Θεάτρου.

Προγραμματίζονται επίσης ενδιαφέρουσες δράσεις για τον εορτασμό της επετείου της Μάχης των Θερμοπυλών και της Ναυμαχίας της Σαλαμίνας.

Το πρόγραμμα «Απευθείας» που είχε λειτουργήσει σε συνεργασία με το κανάλι της Βουλής επί της προηγούμενης καλλιτεχνικής διεύθυνσης θα συνεχιστεί: «Οι πολίτες φορολογούνται ώστε το κράτος να χρηματοδοτεί το Εθνικό Θέατρο. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο οφείλουμε οι επιλογές μας να απευθύνονται σε ολόκληρο τον ελληνικό λαό. Φιλοδοξούμε να μην αφήσουμε απέξω όχι μόνο ούτε έναν Αθηναίο αλλά ούτε έναν Ελληνα πολίτη».

Ο Δημήτρης Λιγνάδης ανακοίνωσε κάποιους από τους σκηνοθέτες που θα σκηνοθετήσουν στο Εθνικό Θέατρο την περίοδο 2020-2021 (αλφαβητικά): Δημήτρης Καμαρωτός, Δημήτρης Καραντζάς, Γιώργος Κιμούλης, Στάθης Λιβαθινός, Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, Αμαλία Μουτούση, Βασίλης Μπισμπίκης, Αντζελα Μπρούσκου, Γιώργος Νανούρης, Κωνσταντίνος Ρήγος, Δημήτρης Τάρλοου, Θάνος Παπακωνσταντίνου, Μάρθα Φριντζήλα.

Ο σεξπιρικός «Μάκμπεθ» που θα ανέβαζε ο Δ. Λιγνάδης στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, ως σκηνοθέτης και πρωταγωνιστής, θα πραγματοποιηθεί τελικά ώστε να μη μείνουν χωρίς δουλειά οι συντελεστές και οι ηθοποιοί στο πλαίσιο της συμπαραγωγής των δύο θεάτρων. Επίσης τα «Μαθήματα πολέμου» που ξεκίνησε ο Δ. Λιγνάδης στο Μέγαρο Μουσικής θα συνεχίσουν σε συμπαραγωγή, αλλά με άλλον σκηνοθέτη.

Κι επειδή, όπως είπε ο Δημήτρης Λιγνάδης, κανείς σ’ αυτή τη θέση δεν πρέπει να αγνοεί τις προϋποθέσεις, «δηλαδή το αποτέλεσμα που δίνει το κλάσμα: επιθυμίες/δυνατότητες», όλα θα εξαρτηθούν από τον υλικοτεχνικό παράγοντα, τους οικονομικούς πόρους, καθώς η κατάσταση δεν είναι και τόσο ενθαρρυντική για να υλοποιηθούν όλα όσα σχεδιάζονται.

Ως γνωστόν, ολόκληρο σχεδόν το ποσόν της ετήσιας επιχορήγησης από το υπουργείο Πολιτισμού καλύπτει τη μισθοδοσία. «Θέλω να σας κοιτώ στα μάτια» κατέληξε ο Δημήτρης Λιγνάδης, «γι’ αυτό σας λέω πως όλα αυτά που σας είπαμε ότι πρόκειται να κάνουμε θα ευδοκιμήσουν όταν κατατεθούν, αναγνωστούν και αντιμετωπιστούν τα όχι ευκαταφρόνητα οικονομικά ζητήματα που παρέλαβε η διεύθυνσή μου».