«Πώς να πει ένα παιδί ότι έχει δύο μαμάδες ή δύο μπαμπάδες στο σχολείο του και στις κοινωνικές συναναστροφές του, όταν το ίδιο το κράτος τού στερεί αυτό το δικαίωμα, νομικά τουλάχιστον;».
Το ερώτημα αποτυπώνει τα σημαντικά κενά της νομοθεσίας για την ισονομία ανεξαρτήτως φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου, όπως καταγράφονται στη μελέτη «Η νομοθετική αντιμετώπιση των έμφυλων διακρίσεων στην Ελλάδα» (εκδ. Henrich Boll Stiftung), που παρουσιάστηκε χτες σε δημοσιογραφική εκδήλωση του Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ και της πρωτοβουλίας Συμμαχία των Φύλων (G-All).
Βιωματικό σεμινάριο για τα ζητήματα αυτά διοργανώνεται σήμερα και αύριο στο Σεράφειο του Δήμου Αθηναίων, ενώ χτες το απόγευμα έγινε συζήτηση με συμμετοχή φορέων και εκπροσώπων οργανώσεων και συλλογικοτήτων.
Οπως επισήμαναν στη δημοσιογραφική παρουσίαση οι συγγραφείς της μελέτης και δικηγόροι Δέσποινα Νάτση και Θωμαή Παπά, από τα επτά νομοθετήματα που θεσπίστηκαν από το 2015 μέχρι το 2019, τα έξι αποτελούν συμμόρφωση της νομοθεσίας σε ευρωπαϊκές και διεθνείς επιταγές και δεν προήλθαν από πρωτοβουλία του Ελληνα νομοθέτη.
Οι συγγραφείς σημείωσαν όμως τη σημασία της πολιτικής βούλησης για να προωθηθεί έστω και ο ατελής εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας, παρά τις αντιδράσεις που υπήρξαν τόσο σε κοινοβουλευτικό επίπεδο όσο και σε κοινωνικό, με την Εκκλησία να δίνει τον τόνο στις αντιστάσεις.
«Προφανώς παίζει καθοριστικό ρόλο η ευαισθητοποίηση στα ζητήματα αυτά. Υπήρξε πολιτική βούληση, θα μπορούσε όμως να υπάρξει και μεγαλύτερη, ώστε να τελειοποιήσει τις πρωτοβουλίες αυτές και όχι απλώς να περάσει νόμους», σημείωσαν.
Παράδειγμα νομοθετικού κενού αποτελεί η απουσία οποιασδήποτε μέριμνας για τα γονεϊκά δικαιώματα των ομόφυλων ζευγαριών από τον νόμο για το Σύμφωνο Συμβίωσης, που αφήνει «μετέωρα πλειάδα ζητημάτων που επηρεάζουν όχι μόνο τη ζωή των γονέων αλλά και των παιδιών».
Οι δύο συγγραφείς σημείωσαν ότι το μοναδικό δικαίωμα των ομογονεϊκών οικογενειών είναι να γίνουν ανάδοχοι γονείς, σύμφωνα με τον νόμο 4538/2018, πρόβλεψη που αποτελεί σημαντική αναγνώριση εκ μέρους της πολιτείας ότι τα ομόφυλα ζευγάρια είναι ικανά να αναλάβουν τη φροντίδα ενός παιδιού.
Οπως επισημάνθηκε, ο νόμος για τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου χάνει την ευκαιρία να φέρει ριζοσπαστικές τομές, καθώς εισάγει, μεταξύ άλλων, την προϋπόθεση της αγαμίας και της δικαιοπρακτικής ικανότητας των ατόμων, ενώ οι βασικές του ρυθμίσεις εφαρμόζονταν ήδη από τα δικαστήρια, που στην περίπτωση αυτή είχαν φανεί πρωτοπόρα.
Σεξισμός και διαφημίσεις
Η μελέτη επισημαίνει ότι η έλλειψη συνοχής των επιμέρους νόμων για την ισονομία των γυναικών και την καταπολέμηση της έμφυλης βίας συμπληρώνεται από έλλειψη προληπτικών μέτρων που θα αποτελούσαν ισχυρό εργαλείο για την καταπολέμηση της βίας και των έμφυλων στερεοτύπων.
Για παράδειγμα, λείπουν από τον νόμο που μεταφέρει στα ελληνικά δεδομένα τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης μέτρα όπως το εκπαιδευτικό υλικό στα σχολεία και η κατάρτιση όσων εμπλέκονται με τα θύματα της βίας.
Ο ψυχολόγος Βαγγέλης Κοσμάτος, ειδικός σε θέματα φύλου, επιστημονικός υπεύθυνος της Συμμαχίας των Φύλων, μίλησε για τα άρρητα σεξιστικά μηνύματα που περνούν στις διαφημίσεις, στη μόδα και στον Τύπο, χωρίς αναγκαστικά να γίνονται αντιληπτά ως τέτοια, και βρίσκονται στη βάση μιας πυραμίδας στερεοτύπων και διακρίσεων, στην κορυφή της οποίας βρίσκεται η έμφυλη σωματική βία.
«Ολο το φαινόμενο των διακρίσεων χτίζεται από μια κοινωνική ασθένεια που είναι ο σεξισμός», υπογράμμισε.
Η αναπληρώτρια καθηγήτρια της Νομικής του ΑΠΘ Λίνα Παπαδοπούλου επισήμανε την άγνοια του νόμου που επικαλούνται συχνά οι δημόσιοι υπάλληλοι στην Ελλάδα, οι οποίοι αντιθέτως δίνουν υπερβολική βαρύτητα σε εγκυκλίους της διοίκησης, οι οποίες όμως δεν είναι νομικά δεσμευτικές.
-320x213.jpg)
