Αγρια κριτική από ΕΚΤ στο ΔΝΤ για τα ελληνικά προγράμματα

Υπεραισιόδοξες μακροοικονομικές παραδοχές, υποεκτίμηση των υφεσιακών παρενεργειών, υπερεκτίμηση της προσδοκώμενης απόδοσης των μεταρρυθμίσεων, τεράστιο οικονομικό και κοινωνικό κόστος καταλογίζει μεταξύ άλλων στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο μελέτη που εκπονήθηκε από ομάδα οικονομολόγων του Ευρωσυστήματος και δημοσιοποιήθηκε από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Η μελέτη («Conditionality and design of IMF-supported programmes») επιχειρεί μια αποτίμηση των όρων και των προϋποθέσεων που θέτει το Ταμείο στις χώρες που δανείζει. Εξετάζοντας την περίπτωση της Ελλάδας και τρία από τα δανειοδοτικά προγράμματα (2010, 2012 και 2015) που δόθηκαν από ΔΝΤ και Ευρωπαίους, η μελέτη υπογραμμίζει τις σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις που είχαν, όπως η καθίζηση του ΑΕΠ κατά περίπου 25%, και την αστοχία των προβλέψεων του Ταμείου για τους ρυθμούς ανάπτυξης.

Οπως χαρακτηριστικά αναφέρει, υποδεικνύουν πιθανούς λανθασμένους υπολογισμούς.

Η μελέτη τονίζει ότι εννέα χρόνια μετά αρκετές από τις ανισορροπίες παραμένουν: Το δημόσιο χρέος, που από 127% του ΑΕΠ το 2009 και παρά το κούρεμα της συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα σε αυτό κατά 50%, βρίσκεται σήμερα κοντά στο 180% του ΑΕΠ.

Η ανεργία, που παρότι έπεσε σημαντικά από το 27,5% συνεχίζει να είναι πολύ υψηλή, κοντά στο 17%. Τέλος, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, που αυξήθηκαν απότομα και που παρά τη μείωσή τους παραμένουν πάνω από το 40% των συνολικών χορηγήσεων των τραπεζών.

Ακόμη, ότι σε αντίθεση με την ισχυρή επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων, η υλοποίηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ήταν λιγότερο επιτυχής, λόγω του μεγάλου αριθμού αυτών, της αδυναμίας των κυβερνήσεων, της ισχυρής αντίστασης που προέβαλαν τα εγχώρια κατεστημένα συμφέροντα και της σταδιακής μεταρρυθμιστικής κόπωσης.

Γίνεται ακόμη λόγος για υποεκτίμηση των υφεσιακών επιπτώσεων που είχαν οι αρνητικές για τη ζήτηση πολιτικές των προγραμμάτων.

Η υποεκτίμηση αυτή αποτυπώθηκε στους λάθος δημοσιονομικούς πολλαπλασιαστές του ΔΝΤ, στις επιπτώσεις που είχε η πιστωτική συρρίκνωση για τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας και τις επενδύσεις, στις συνέπειες των περικοπών στους μισθούς και τις συντάξεις.

Για τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις η έκθεση υπογραμμίζει ότι οι παραδοχές για την απόδοσή τους στην οικονομική ανάπτυξη θα μπορούσαν να είναι πιο συντηρητικές αφού ως γνωστόν αυτές θέλουν χρόνο για να φέρουν καρπούς.

Τα ελληνικά προγράμματα υποδεικνύουν εν κατακλείδι, σύμφωνα με την έκθεση, ότι λίγοι και καλά στοχευμένοι όροι του ΔΝΤ έχουν θετική επίδραση στην επίδοσή τους. Αντίθετα, πάρα πολλοί και ακραία παρεμβατικοί όροι δανειοδότησης ενδεχομένως να την εμποδίζουν…

Ας σημειωθεί πάντως ότι το ΔΝΤ, αντί να απολύσει τον υπεύθυνο του ελληνικού προγράμματος Πολ Τόμσεν μετά τη θητεία του στη χώρα μας, τον προήγαγε.