Τι αλλάζει στη Μεσόγειο η αμφιλεγόμενη συμφωνία για το προσφυγικό

Πέντε ευρωπαϊκές χώρες κατέληξαν χθες σε μια αμφιλεγόμενη προσωρινή συμφωνία για αποβίβαση και μετεγκατάσταση προσφύγων που διασώζονται στα νερά της Μεσογείου με αξιωματούχους να ελπίζουν πως σύντομα θα συμμετέχουν στη νέα συμφωνία και άλλα κράτη-μέλη της Ε.Ε.

Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων στη Μάλτα, οι υπουργοί Εσωτερικών της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Μάλτας και της Φινλανδίας ( έχει την προεδρία του μπλοκ αυτό το εξάμηνο ) έφτασαν σε έναν συμβιβασμό για τη δημιουργία ενός μηχανισμού μέσω του οποίου θα μοιράζονται τους πρόσφυγες και μετανάστες που διασώζονται στη Μεσόγειο.

Η συμφωνία θα έχει ισχύ μέχρι τις 8 Οκτωβρίου, ημερομηνία όπου οι υπουργοί Εσωτερικών της ΕΕ θα έχουν συνάντηση, με τους αξιωματούχους των πέντε κρατών να ευελπιστούν ότι κι άλλες χώρες θα θελήσουν να συμμετέχουν στο νέο πρόγραμμα.

Εδώ και αρκετούς μήνες η θαλάσσια περιοχή μεταξύ Ιταλίας και Λιβύης έχει μετατραπεί σε έναν υγρό τάφο για πρόσφυγες και μετανάστες που επιχειρούν να μπουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ οι προσπάθειες των πλοίο διάσωσης αντιμετώπισαν πολλά εμπόδια από την ξενοφοβική πολιτική του πρώην, πλέον, υπουργού Εσωτερικών της Ιταλίας, Ματέο Σαλβίνι.

Η υπουργός της Φινλανδίας, Μαρία Οσιχάλο, δήλωσε ότι «είναι σημαντικό πως απομακρυνόμαστε από συμφωνίες ανά σκάφος» για να προσθέσει ότι στόχος της συμφωνίας είναι τα σκάφη διάσωσης «να βρουν ένα ασφαλές λιμάνι χωρίς καθυστερήσεις, αποφεύγοντας επιπλέον ταλαιπωρία για τους διασωθέντες και εξασφαλίζοντας ταχεία μετεγκατάσταση των αιτούντων άσυλο σε εθελοντική βάση».

Τον Οκτώβρη η «ευκαιρία» της Ελλάδας

Από τη νέα συμφωνία, αλλά και τις διαπραγματεύσεις που έλαβαν χώρα νωρίτερα, απουσίαζε η Ελλάδα, όμως η Αθήνα, όπως και η Μαδρίτη, δύο χώρες που έχουν σηκώσει μεγάλο βάρος στο προσφυγικό, θα έχουν τη δυνατότητα να δηλώσουν συμμετοχή τις επόμενες εβδομάδες.

Αξιωματούχοι ευελπιστούν ότι, στις 8 Οκτωβρίου, όπου θα συναντηθούν οι υπουργοί Εσωτερικών των 27 στο Λουξεμβούργο τόσο η Ελλάδα όσο και η Ισπανία θα ζητήσουν βοήθεια από το νέο μηχανισμό μετεγκατάστασης. 

Η υπουργός Εσωτερικών της Ιταλίας, Λουτσιάνα Λαμοργκέσε δήλωσε, από την πλευρά της, ότι τα ακριβή ποσοστά μετεγκαταστάσεων στα οποία θα συμφωνήσει η κάθε χώρα θα εξαρτηθούν από το πόσα κράτη-μέλη θα συμμετέχουν, τελικά, στη νέα συμφωνία.

Την Παρασκευή είχε διαρρεύσει το προσχέδιο της συμφωνίας και αυτό καταγραφόταν σαφής ευρωπαϊκή στροφή υπέρ της Ιταλίας, ιδιαίτερα αφότου ο Τζουζέπε Κόντε… ξεφορτώθηκε τον Ματέο Σαλβίνι και τη Λέγκα του Βορρά από την κυβέρνησή του.

Στο προσχέδιο δεν χρησιμοποιείται η λέξη «πρόσφυγας» κάτι που ενδέχεται να λειτουργήσει υπέρ της Ιταλίας, η οποία υποστηρίζει ότι πολλοί από τους διασωθέντες στη Μεσόγειο είναι οικονομικοί μετανάστες. 

Σχολιάζοντας το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων ο Ευρωπαίος Επίτροπος Μετανάστευσης, Δημήτρης Αβραμόπουλος, εξέφρασε την αισιοδοξία και κάλεσε όλα τα κράτη μέλη να συμμετέχουν  «στο κοινό έργο και στις προσπάθειές μας για τη δημιουργία ενός προβλέψιμου μηχανισμού αλληλεγγύης». 

«Προσβλέπω σε μία διαρθρωτική και μόνιμη λύση που θα είναι ενσωματωμένη στο Κοινό Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασύλου. Μια τέτοια λύση παραμένει απαραίτητη και είναι η μόνη βιώσιμη λύση μεσοπρόθεσμα. Θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε με τα Κράτη Μέλη και με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προς το σκοπό αυτό» συμπλήρωσε.

Δεν είναι, πάντως, λίγοι οι αξιωματούχοι και διπλωμάτες που έχουν εκφράσει φόβους ότι η απόφαση για την κατανομή μεταναστών και προσφύγων που θα αφορά μόνο εκείνους που διασώζονται στην κεντρική Μεσόγειο θα θεωρηθεί άδικη από χώρες άφιξης που βρίσκονται σε άλλες διαδρομές, όπως η Ελλάδα και η Ισπανία. 

Ήδη ο Ισπανός υπουργός Εσωτερικών, Φερνάντο Γκράντε Μαρλάσκα προωθεί μία ευρύτερη συμφωνία για όλες τις αφίξεις από τη θάλασσα.

Από την ελληνική κυβέρνηση, πάντως, δεν έχει υπάρξει, ακόμη, επίσημη τοποθέτηση, ενώ και στις τελευταίες αποφάσεις που έχουν ληφθεί δεν υπάρχει αναφορά στις συζητήσεις και στη συμφωνία των «5».

Και ο Κουρτς τον…χαβά του

Ως “λάθος μήνυμα” επικρίνει ο πρώην καγκελάριος της Αυστρίας και αρχηγός του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος Σεμπάστιαν Κουρτς — ο οποίος στις πρόωρες εκλογές της ερχόμενης Κυριακής διεκδικεί εκ νέου το αξίωμα του καγκελάριου – την χθεσινή συμφωνία χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Μάλτα, για τη δημιουργία συστήματος κατανομής σε διάφορες κοινοτικές χώρες των προσφύγων και μεταναστών που διασώζονται στη θάλασσα.

Ο Κούρτς εκφράζει την ανησυχία του ότι η ΕΕ κινείται προς την λάθος κατεύθυνση, καθώς το μόνο που πετυχαίνει ένα τέτοιο σύστημα είναι να ενθαρρύνει διακινητές και μετανάστες να κατευθύνονται προς την Ευρώπη, τόνισε ο Σεμπάστιαν Κουρτς παρουσιάζοντας στη Βιέννη εκείνο το τμήμα του προεκλογικού προγράμματος του κόμματός του που αναφέρεται στα θέματα ασφάλειας και μετανάστευσης.

Στις δηλώσεις του ο Σεμπάστιαν Κουρτς κατήγγειλε πως με τη συζήτηση για μία κατανομή συντελείται μία επιστροφή στο 2015, καθώς ο μεγαλύτερος “ενισχυτής” για την παράνομη μετανάστευση υπήρξε τότε το γεγονός ότι μπορούσε κάποιος φθάνοντας στην Ιταλία ή στην Ελλάδα, να φτάσει μέχρι την Κεντρική και τη Βόρεια Ευρώπη.