Ελιγμοί υψηλού ρίσκου σε σκηνικό κινούμενης άμμου σκιαγραφούν την αμερικανική εξωτερική πολιτική στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, όπου η Ουάσινγκτον διατηρεί -ξεχωριστά, αλλά και συνδυαστικά- ορθάνοιχτα μέτωπα με το Ιράν, με την Τουρκία και στην πολύπαθη Συρία.
Σε μια κίνηση ματ στη διαρκώς κλιμακούμενη ιρανική κρίση, οι ΗΠΑ εξασφάλισαν χθες τη συμμετοχή της Βρετανίας υπό τη νεόκοπη πρωθυπουργία Τζόνσον -κόντρα στην κάθετη άρνηση των Γερμανών και την απρόθυμη στάση των υπόλοιπων Ευρωπαίων- σε μια υπό αμερικανικό πρόσταγμα ναυτική αποστολή για την προστασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας και κατά της «ιρανικής επιθετικότητας» στο Στενό του Ορμούζ, στον Κόλπο.
Με προβληματισμό αντιμετωπίζονται οι διευκρινίσεις του Βρετανού υπουργού Αμυνας, Μπεν Ουάλας, ότι το Λονδίνο παραμένει δεσμευμένο στη συνεργασία με την Τεχεράνη για τη διατήρηση της διεθνούς συμφωνίας JCPOA για το πυρηνικό της πρόγραμμα (που συνεχίζουν να στηρίζουν οι Γερμανία, Γαλλία, Κίνα και Ρωσία).
«Η βρετανική κυβέρνηση είναι συνεργός στην οικονομική τρομοκρατία των ΗΠΑ έναντι του Ιράν», είχε δηλώσει λίγο νωρίτερα ο Ιρανός ΥΠΕΞ, Μοχαμάντ Τζαβάντ Ζαρίφ, υποστηρίζοντας ότι «οι ΗΠΑ είναι απομονωμένες στον κόσμο και αδυνατούν να δημιουργήσουν έναν συνασπισμό με τους συμμάχους τους στον Κόλπο».
Το Ιράν δεν θα κάνει πλέον τα στραβά μάτια σε «θαλάσσιες παραβάσεις» στον Κόλπο, προειδοποίησε ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας, την επαύριο της τρίτης κατά σειρά κατάσχεσης ξένου δεξαμενόπλοιου στην περιοχή από την Τεχεράνη, με κατηγορίες για παράνομη μεταφορά καυσίμου. Επανέλαβε την απειλή ότι «το Ιράν θα εγκαταλείψει την JCPOA, αν το κρίνει απαραίτητο», καλώντας για πολλοστή φορά «τους Ευρωπαίους να επιταχύνουν τις προσπάθειές τους για να θωρακίσουν την οικονομία του Ιράν από τις αμερικανικές κυρώσεις». Και απέρριψε τις κυρώσεις που επέβαλαν προσωπικά σε βάρος του οι ΗΠΑ.
«Η επιβολή κυρώσεων σε έναν υπουργό Εξωτερικών σημαίνει ότι υπήρξε αποτυχία [στις προσπάθειες για συνομιλίες]», σχολίασε, επιβεβαιώνοντας το δημοσίευμα του αμερικανικού περιοδικού New Yorker ότι ενώ βρισκόταν στη Νέα Υόρκη για εργασίες του ΟΗΕ, στα μέσα Ιουλίου, δέχθηκε πρόσκληση για συνάντηση στον Λευκό Οίκο. «Μου είπαν στη Νέα Υόρκη ότι θα αποτελούσα στόχο κυρώσεων σε δύο εβδομάδες, εάν δεν αποδεχθώ αυτή την προσφορά, που ευτυχώς δεν αποδέχθηκα», ανέφερε ο Ζαρίφ. Μέχρι χθες το βράδυ, Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν είχαν σχολιάσει…
Τη δύναμη της πειθούς στο πλαίσιο ενός συνεχιζόμενου γεωπολιτικού παζαριού εξασκούσαν χθες, εν τω μεταξύ, στην Αγκυρα -και αναμένεται να συνεχίσουν σήμερα- Αμερικανοί αξιωματούχοι. Στο επίκεντρο δεν ήταν οι ρωσικοί S-400, αλλά οι νέες απειλές του Τούρκου προέδρου Ερντογάν για τρίτη κατά σειρά επέμβαση στη βόρεια Συρία, εάν δεν ικανοποιηθούν άμεσα οι τουρκικές αξιώσεις για τη δημιουργία «ζώνης ασφαλείας» στα ελεγχόμενα από τους Κούρδους εδάφη ανατολικά του ποταμού Ευφράτη.
Η Δαμασκός «αντιτίθεται σθεναρά στη δημιουργία μιας ζώνης ασφαλείας που θα ελέγχεται από τον τουρκικό στρατό και στην εδραίωση της κουρδικής παρουσίας στη βόρεια Συρία», εξηγεί σε χθεσινό άρθρο του στον ιστότοπο Ahval ο Τούρκος πρώην ΥΠΕΞ Γιασάρ Γιακίς, και η συριακή θέση «πιθανόν θα υποστηριχθεί από τη Ρωσία και το Ιράν, με τις οποίες η Τουρκία συνεργάζεται στο πλαίσιο της διαδικασίας της Αστάνα (…) Εάν, δε, υλοποιηθεί ο στόχος της Ρωσίας να εμπλακούν στην ίδια διαδικασία η Γερμανία και η Γαλλία», εξηγεί, «η Τουρκία μπορεί να βρεθεί περαιτέρω απομονωμένη».
Ισως ουδόλως τυχαία, ο συριακός στρατός επανέλαβε από χθες -με ρωσική αεροπορική συνδρομή κι έπειτα από βραχύβια εκεχειρία- τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη βορειοδυτική επαρχία Ιντλίμπ, κατηγορώντας τους μεν εκεί τζιχαντιστές για παραβιάσεις, τη δε Τουρκία ότι (ως συνεγγυήτρια δύναμη στην περιοχή) δεν τήρησε τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει.
