Προϋπολογισμός με «γκρίζες» προβλέψεις και πολλά ερωτηματικά

Γεμάτος με δύσκολες ασκήσεις, γκρίζες ζώνες και πολλά ερωτηματικά ως προς τα βασικά μεγέθη του είναι ο προϋπολογισμός του 2020. Πρώτο μεγάλο ερωτηματικό για το προσχέδιο που κατατέθηκε χθες στη Βουλή είναι η πρόβλεψη για πρωτογενές πλεόνασμα 3,56% του ΑΕΠ ή 7,026 δισ. ευρώ τον επόμενο χρόνο, συμπεριλαμβάνοντας το πακέτο με τις εξαγγελίες της Θεσσαλονίκης ύψους 1,2 δισ. ευρώ.

Είναι μια γκρίζα πρόβλεψη, καθώς τελεί υπό την αίρεση ότι τα μέτρα ενίσχυσης των εσόδων που παρουσίασε η κυβέρνηση στους δανειστές θα φέρουν νέο χρήμα 800 εκατ. ευρώ στα κρατικά ταμεία.

Πρόκειται για την οριζόντια αύξηση του ορίου πληρωμών με πλαστικό χρήμα στο 30% του ετήσιου εισοδήματος προκειμένου να κατοχυρωθεί το αφορολόγητο όριο και την αναθεώρηση των τιμών στα ακίνητα με παράλληλη επέκταση του συστήματος του αντικειμενικού προσδιορισμού.

Τουλάχιστον 7.000 περιοχές από ολόκληρη τη χώρα βρίσκονται εκτός συστήματος, με αποτέλεσμα να πληρώνουν πολύ χαμηλό ΕΝΦΙΑ, ακόμα και υπερπολυτελείς βίλες. Με την ένταξή τους στον αστερισμό του αντικειμενικού το οικονομικό επιτελείο προσδοκά έσοδα αυξημένα κατά 142 εκατ. ευρώ σε σχέση με φέτος.

Ο λογαριασμός του ΕΝΦΙΑ για το 2020 θα είναι παράλληλα αυξημένος και από την αναθεώρηση των αντικειμενικών τιμών των ακινήτων. Το στοίχημα για την κυβέρνηση είναι να μην επηρεαστεί αρνητικά η εισπραξιμότητα του ΕΝΦΙΑ τον επόμενο χρόνο και φορτωθεί με νέα χρέη η δεξαμενή με τα ληξιπρόθεσμα.

Για την Ιστορία πάντως η εισπραξιμότητα του φόρου θεωρείται χαμηλή από τους δανειστές. Κινείται στο 75%, ενώ η κυβέρνηση στοχεύει στην αύξησή της στο 81% – 82%. Διαρροή εσόδων είναι σίγουρο ότι θα υπάρξει, εφόσον η κεραμίδα από τον νέο ΕΝΦΙΑ πέσει βαριά στους ιδιοκτήτες των ακινήτων.

Είναι ήδη βαρύς ο πέλεκυς για τους φορολογούμενους από το νέο μέτρο για το «χτίσιμο» του αφορολόγητου ορίου που θα ισχύσει από το 2020. Μισθωτοί, συνταξιούχοι και αγρότες θα πρέπει να συγκεντρώνουν ηλεκτρονικές αποδείξεις ίσες με το 30% του εισοδήματός τους.

Το οικονομικό επιτελείο υπολογίζει σε έσοδα 642 εκατ. ευρώ από την ενίσχυση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, ενώ δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα τα μαζέψει. Οι δανειστές είναι επιφυλακτικοί και σε αυτό το μέτρο επιμένοντας ότι το ανώτερο ποσό που μπορεί να έρθει στα ταμεία δεν ξεπερνά τα 400 με 500 εκατ. ευρώ.

Αφορολόγητο

Από το νέο έτος για να έχει κάποιος στο ακέραιο το αφορολόγητο όριο των 8.636 ευρώ θα πρέπει να καλύπτει το ζητούμενο ποσό, ειδάλλως θα πληρώνει φόρο επί των αποδείξεων που θα του λείπουν. Για παράδειγμα, για ετήσιο εισόδημα 10.000 ευρώ σήμερα απαιτούνται 1.000 ευρώ σε ηλεκτρονικές αποδείξεις. Από τη νέα χρονιά θα απαιτούνται 3.000 ευρώ.

Στην περίπτωση που κάποιος δεν συγκεντρώσει τον απαιτούμενο αριθμό αποδείξεων θα έχει «πέναλτι» (περίπου 20-22%) επί της διαφοράς. Στην περίπτωση δηλαδή που ο προηγούμενος υπόχρεος συγκεντρώσει αποδείξεις αξίας 1.500 ευρώ θα πληρώσει φόρο (1.500 ευρώ x 20%) 300 ευρώ.

Πρέπει να σημειωθεί ότι μέσα στο ποσό των 642 εκατ. ευρώ περιλαμβάνονται και έσοδα από την πάταξη της φοροδιαφυγής. Καμία κυβέρνηση, τουλάχιστον από τη μεταπολίτευση και μετά, δεν έχει καταφέρει να νικήσει αυτό το… λιοντάρι.

Γκρίζα ζώνη για τον νέο προϋπολογισμό είναι επίσης η πρόβλεψη για ανάπτυξη 2,8% το 2020 σε ένα διεθνές περιβάλλον ιδιαίτερα ρευστό.

Η ανάπτυξη για το 2019 εκτιμάται ότι θα κινηθεί στην περιοχή του 2%, τη στιγμή που ξένοι οίκοι και διεθνείς οργανισμοί έχουν κατεβάσει τον πήχη για τον ρυθμό μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας στο 1,8% με 1,9%.

Σε ό,τι αφορά το φετινό πλεόνασμα, και παρά τα θετικά μέτρα Τσίπρα τον περασμένο Μάιο, θα ανέλθει στο 3,68% του ΑΕΠ. Είναι απορίας άξιον πάντως το εξής γεγονός: πώς οι αρχικές ανησυχίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περί δημοσιονομικού κενού 1% του ΑΕΠ το 2019 από τις παροχές του Αλέξη Τσίπρα έχουν εξαφανιστεί από τον χάρτη;

Ο προϋπολογισμός έχει μπροστά του και μια δύσκολη άσκηση: να περάσει επιτυχώς από τη διαδικασία του ευρωπαϊκού εξαμήνου κλείνοντας νωρίτερα το δημοσιονομικό κενό του 1 δισ. ευρώ το οποίο στις σελίδες του προσχεδίου είναι ακόμα ανοιχτό.