Διεθνές ενδιαφέρον για τα αρχαία του Μετρό Θεσσαλονίκης

Επίτιμη διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Σορβόνης αναγορεύτηκε η Πολυξένη Αδάμ-Βελένη, γενική διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του υπουργείου Πολιτισμού. Η αναγόρευσή της έγινε από τον πρόεδρο της Σορβόνης, τον καθηγητή Jean Chambaz, σε μια λαμπρή τελετή στο Κεντρικό Αμφιθέατρο του Πανεπιστημίου στο Παρίσι, την περασμένη εβδομάδα.

Στην ίδια τελετή αναγορεύτηκαν επίτιμοι διδάκτορες άλλοι έξι διακεκριμένοι επιστήμονες από την Ευρώπη και την Αμερική διαφορετικών επιστημονικών ειδικοτήτων, αλλά «και οι επτά μέσα από την ακαδημαϊκή πορεία τους εκφράζουν την παγκοσμιότητα των επιστημών και του πολιτισμού, καθώς η έρευνα και η τέχνη συμμετέχουν στην κατάκτηση και την προώθηση της γνώσης με τρόπο συμπληρωματικό και αναπόσπαστο για το καλό της ανθρωπότητας και του πλανήτη», ανέφερε ο πρόεδρος του Πανεπιστημίου.

Τον έπαινο της Πολυξένης Αδάμ-Βελένη εκφώνησε ο καθηγητής Λογοτεχνίας και Ελληνικού Πολιτισμού του Πανεπιστημίου της Σορβόνης Dominique Mulliez, ενώ προηγήθηκε διάλεξη της τιμώμενης. Και το θέμα της ήταν «Μετρό Θεσσαλονίκης: Ανα-μετρώ-ντας την ιστορία της πόλης». Το ενδιαφέρον από το διεθνές κοινό για τα ευρήματα είναι τέτοιο που οι υπεύθυνοι της Σορβόνης είχαν ζητήσει από την τιμώμενη Ελληνίδα, να μιλήσει με αυτό το θέμα.

«Η πρόταση από το Πανεπιστήμιο της Σορβόνης έγινε τον Γενάρη. Είναι τέτοια η τιμή που δεν θα μπορούσα να αρνηθώ. Για τη διάλεξη που κάνει ο τιμώμενος μου πρότειναν να μιλήσω για το Μετρό της Θεσσαλονίκης» λέει στην «Εφ.Συν.» η κ. Βελένη που ωστόσο αρνείται, όταν της ζητάμε, να σχολιάσει τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού περί αλλαγής της ισχύουσας απόφασης για τις αρχαιότητες στο Σταθμό Βενιζέλου της Θεσσαλονίκης.

Ως αρχαιολόγος, αναπληρώτρια και προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, τέως διευθύντρια στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης κ.ά., γνωρίζει πολύ καλά την πόλη που επί 30 χρόνια έχει ανασκάψει, αλλά και τα ευρήματα που βρέθηκαν στους 7 σταθμούς του Μετρό, καθώς συμμετείχε στη διάσωση και ανασκαφή των αρχαιοτήτων και έχει την εποπτεία (μέχρι σήμερα μαζί με την ΕΦΑ Πόλης Θεσσαλονίκης), των εργασιών κατασκευής των σταθμών σε συνδυασμό με την ανάδειξη των οικοδομικών φάσεων της αρχαίας Θεσσαλονίκης. «Βρισκόμαστε μπροστά σε μια μεγάλη έρευνα με εξαιρετικά καινούργια δεδομένα για την πόλη».

Τη ρωτήσαμε τη θέση της για την απόσπαση και επανατοποθέτηση των μνημειακών συνόλων από τον σταθμό Βενιζέλου. Απέφυγε να τοποθετηθεί και προτίμησε να απαντήσει με νόημα: «Το μέγεθος και η κλίμακα των ευρημάτων στους σταθμούς Βενιζέλου και Αγίας Σοφίας είναι εντυπωσιακό. Δεν είναι συνηθισμένη ούτε η έκταση, ούτε η κατάσταση της διατήρησής τους. Πουθενά στον κόσμο δεν υπάρχουν τέτοια δείγματα αστικού ιστού από την ύστατη αρχαιότητα, από τον 4ο μ.Χ. αιώνα έως τον 7ο και μέχρι τους λεγόμενους Σκοτεινούς Χρόνους του Μεσαίωνα, 7ο μ.Χ. έως 12ο. Στον σταθμό Αγία Σοφία, εκτός από τον αρχαίο δρόμο και τα εκατέρωθεν καταστήματα, βρέθηκε στη βόρεια είσοδο ένα μοναδικό σύνολο πλατείας του 6ου μ.Χ. και μεσοβυζαντινού αστικού ιστού που διατηρήθηκε με τη μείωση της έκτασης της εισόδου στον σταθμό.

Στο ίδιο οικοδομικό σύνολο βρέθηκε το Κρηναίο – Νυμφαίο, μήκους τουλάχιστον 20 μέτρων, το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα στη Θεσσαλονίκη, που αποφασίστηκε από το ΚΑΣ να αποσπαστεί και να επανατοποθετηθεί, μετά την αποπεράτωση της κατασκευής της ήδη μειωμένου πλάτους κλίμακας, της βόρειας εισοδου του σταθμού. Αυτά τα δείγματα αστικού ιστού δεν υπάρχουν ούτε καν στην Κωνσταντινούπολη, όπου έχουν σωθεί μόνον εκκλησίες. Ομως η Βυζαντινή Αυτοκρατορία ήταν πρωτίστως κοσμική και επιτέλους έχουμε δείγμα του αστικού ιστού της. Εκ της θέσεώς μου, ως προϊσταμένη της Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του υπουργείου Πολιτισμού, επιβάλλεται η προστασία, η διάσωση και η ανάδειξη των αρχαιοτήτων. Είναι το καθήκον μου».

Οσο για τις αντιδράσεις του κοινού που παρακολούθησε τη διάλεξή της στο κατάμεστο Αμφιθέατρο της Σορβόνης μάς είπε: «Ενθουσιάστηκαν με τα αποτελέσματα των ανασκαφών της τελευταίας διετίας. Ηταν ένα πολυπληθές κοινό με καθηγητές Πανεπιστημίου, αρχαιολόγους, ιστορικούς, φοιτητές και αρχαιόφιλους φιλέλληνες Γάλλους».