Ψυχολογικός πόλεμος πριν από το Brexit

Η ημερομηνία αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την ευρωπαϊκή οικογένεια πλησιάζει και δεν φαίνεται να κουνιέται φύλλο στις Βρυξέλλες. Ουσιαστικά, μετά τα ευρω-μπάνια του Αυγούστου, δεν μένουν παρά δύο μήνες μέχρι την 1η Νοεμβρίου, ημέρα που το Ηνωμένο Βασίλειο θα βρεθεί εκτός της Ε.Ε. Και όλα δείχνουν ότι η έξοδος θα γίνει χωρίς συμφωνία, ενδεχόμενο που κερδίζει συνεχώς έδαφος από την ημέρα που εγκαταστάθηκε στο νούμερο 10 της Ντάουνινγκ Στριτ ο Μπόρις Τζόνσον…

Από την πλευρά των Βρυξελλών, επαναλαμβάνεται σχεδόν κάθε μέρα ότι η θέση της Ε.Ε. παραμένει αμετακίνητη, δεν τίθεται θέμα επαναδιαπραγμάτευσης με το Λονδίνο της συμφωνίας που επιτεύχθηκε με πρωθυπουργό την Τερέζα Μέι και το μπαλάκι βρίσκεται στη βρετανική πλευρά.

Προς το παρόν, οι 27 εταίροι εμφανίζονται με ενιαίες θέσεις απέναντι στις επιπτώσεις ενός Βrexit χωρίς συμφωνία και αποκλείουν το ενδεχόμενο επαναδιαπραγμάτευσης, γνωρίζοντας ότι θα ανοίξουν τον ασκό του Αιόλου. Η συμφωνία με την Τερέζα Μέι ρύθμιζε, μεταξύ άλλων, το θέμα της αποζημίωσης που πρέπει να καταβάλει το Λονδίνο στους πρώην εταίρους του (50-60 δισ. ευρώ), καθόριζε τα δικαιώματα των Βρετανών πολιτών στην Ε.Ε. και των πολιτών των «27» στο Ηνωμένο Βασίλειο και, κυρίως, προέβλεπε μέτρα για την αποφυγή της επιστροφής σε ελέγχους στα σύνορα μεταξύ της Ιρλανδίας και της βρετανικής επαρχίας της Βόρειας Ιρλανδίας, το περίφημο backstop που απορρίπτει τώρα το Λονδίνο.

Ο Μπόρις Τζόνσον ζητεί επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας χωρίς να έχει ξεκαθαρίσει τις θέσεις του, απειλεί ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα δώσει ούτε μία λίρα αποζημίωση στην Ευρώπη των «27» και δείχνει αποφασισμένος να οδηγήσει τη χώρα του σε ένα Brexit χωρίς συμφωνία.

Στέλνει συνεχώς συμβούλους του στις Βρυξέλλες και ελπίζει ότι στο δίμηνο που απομένει θα υπάρξουν διαφωνίες μεταξύ των «27», ιδίως ανάμεσα στη Γαλλία, που διατηρεί σκληρή θέση απέναντι στο Λονδίνο, και τη Γερμανία, που είναι η κοινοτική χώρα με τις περισσότερες εξαγωγές στο Ηνωμένο Βασίλειο και δείχνει πιο ελαστική στις θέσεις της.

Είναι ενδεικτικό ότι η Γερμανίδα νέα πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε μετά την εκλογή της ότι θα αντιμετωπίσει με κατανόηση ένα βρετανικό αίτημα για παράταση της ημερομηνίας εξόδου του Ηνωμένου Βασιλείου. Η πρώην υπουργός Αμυνας της Γερμανίας εξέφρασε απλώς τη θέση της καγκελάριου Ανγκελα Μέρκελ, που την πρότεινε για την προεδρία της Κομισιόν.

Τα σενάρια για τις επιπτώσεις

Στο μεταξύ, έχουν αρχίσει να κυκλοφορούν στις Βρυξέλλες σενάρια για τις επιπτώσεις που θα έχει και για τις δύο πλευρές ένα Brexit χωρίς συμφωνία.

Μια άτακτη λοιπόν αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου, χωρίς μεταβατική περίοδο, σημαίνει ότι:

1. Οι οικονομικές σχέσεις μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Ε.Ε. θα ρυθμίζονται πλέον με βάση τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ). Επιπλέον, θα πρέπει να τεθούν σε ισχύ μια σειρά από επείγοντα μέτρα που αφορούν τους τελωνειακούς ελέγχους.

2. Αναμένεται πτώση της ισοτιμίας της βρετανικής λίρας γύρω στο 25% και αισθητή άνοδος της ανεργίας (7,5%) και του πληθωρισμού (6%) στο Ηνωμένο Βασίλειο. Επίσης, προβλέπεται μεγάλη πτώση στις τιμές των ακινήτων στις ακριβές περιοχές του Λονδίνου.

3. Θα δημιουργηθούν τεράστια λειτουργικά προβλήματα στα λιμάνια, τα αεροδρόμια και τους σιδηροδρομικούς σταθμούς.

4. Θα δημιουργηθούν προβλήματα τροφοδοσίας στα μεγάλα καταστήματα, λόγω προβλημάτων στις εισαγωγές προϊόντων από την Ευρώπη των «27». Επίσης, θα υπάρξει έλλειψη φαρμάκων στο Νησί.

5. Αβεβαιότητα θα υπάρξει με το καθεστώς διαμονής των Βρετανών σε χώρες της Ε.Ε. και των Ευρωπαίων πολιτών στο Ηνωμένο Βασίλειο.

6. Η τύχη των Βρετανών ευρω-υπαλλήλων στην Ε.Ε. παραμένει στον αέρα. Σε σχετική ερώτηση, εκπρόσωπος της Κομισιόν απάντησε ότι οι θέσεις της Ε.Ε. παραμένουν αμετάβλητες, χωρίς να διευκρινίσει ποιες είναι αυτές οι θέσεις.

7. Αναμένεται μεγάλο κύμα εξόδου εταιρειών, ιδίως πολυεθνικών, από το Σίτι του Λονδίνου, με προορισμό την Ολλανδία, τη Γερμανία και το Λουξεμβούργο. Ηδη έχουν αποφασίσει τη μεταφορά έδρας πολλές εταιρείες.

Φυσικά για τους μπρεξιστές όλα αυτά δεν ανταποκρίνονται στην αλήθεια… Για τους κοινοτικούς όμως η συμφωνία που επιτεύχθηκε με πρωθυπουργό την Τερέζα Μέι προέβλεπε λύσεις για τα εν λόγω προβλήματα.

Ο ψυχολογικός πόλεμος, λοιπόν, καλά κρατεί. Βέβαια, πολλά μπορεί να γίνουν στο διάστημα του διμήνου που απομένει μέχρι την 31η Οκτωβρίου. Προς το παρόν, το μόνο πιθανό είναι να αποφασιστεί μια νέα παράταση της εξόδου και να μην πάνε τα πράγματα στα άκρα. Το ερώτημα είναι για ποιον δουλεύει ο χρόνος…