Από τις πρώτες μέρες άρχισαν να συζητούν για τα πάντα. Αρχικά με νοήματα και όσο οι ελληνικές λέξεις πλήθαιναν, ξυπνούσαν με αναθέματα σε αιτίους. Κατάκοιτη η κυρία Μαρία, βρήκε την κυρία Βιολέτα να της ανοίγει τα παράθυρα, να πατάει αριθμούς στην τηλεόραση και μαζί να ακούν τραγούδια λαϊκά, κουτσομπολιά και προσφορές.
Τον πρώτο καιρό, χωρίς χαρτιά, στα μέσα της δεκαετίας του 1990, η κυρία Βιολέτα είχε μόλις αφήσει τα δικά της σεντόνια προς αναζήτηση τόπων πιο δίκαιων.
Εργαζόμενη κάποτε σε τράπεζα, η Βιολέτα, με το «κυρία» να υποχωρεί σε άλλες προσφωνήσεις, καθάριζε σπίτια σε πρώτους ορόφους πολυκατοικιών, πλάι στις λυγισμένες σαν άγκιστρα μπετόβεργες «αναμονές», την ελπίδα ενός καλύτερου αύριο, όπως έλεγε ο Αλέκος Φασιανός. Εκείνες που ήρθαν να ισιώσουν δάνεια, μη εξυπηρετούμενα σήμερα, που εξυπηρετούσαν τις τότε ανελίξεις.
Με τον θάνατο της κυρίας Μαρίας, είχε δουλειές αρκετές για να στέλνει χρήματα στα παιδιά της για να σηκώσουν δεύτερο όροφο πολυκατοικίας πίσω στη Βουλγαρία. Στις δικές της αναμονές. «Δεν κάνεις πολλά καθαρίζοντας, βλέπεις όμως τις απλυσιές σου», έλεγε, σε ελληνικά που σκόνταφταν, σχεδόν μαγικά, σε καίρια ουσιαστικά.
Σε άλλα τετραγωνικά, έτριβε με ξύδι έναν 17χρονο έφηβο όταν ήταν με πυρετό στο κρεβάτι, βοηθούσε δύο παιδιά να βάζουν πλυντήριο μετά τον θάνατο της μητέρας τους. Αρχισε να κόβει ένσημα, προϋπόθεση για να λάβει άδεια παραμονής, σε ακόμη μία από τις εφηβικές απόπειρες του ελληνικού κράτους να διασώσει το ασφαλιστικό σύστημα.
Νόμιμη πια, έψαξε τη δική της οικία. Ζούσε αρχικά με άλλες κυρίες, βρήκε ένα διαμέρισμα στην κάτω μεριά της Πατησίων, με ενοίκιο «στρογγυλοποιημένο» από τις αρχές του 2000 στα 150 ευρώ τον μήνα.
Στις αρχές του 2012 γύρισε στη χώρα της. Οταν εδώ η θύελλα σήκωνε βεβαιότητες για αβέβαιες διαδρομές, σωστά και άκαιρα ουσιαστικά, η δική της πατρίδα εντασσόταν στην Ευρωπαϊκή Ενωση. «Εχετε τις δικές σας δυσκολίες τώρα», είπε φεύγοντας. Τα χέρια της, άλλωστε, είχαν μουλιάσει από τη χλωρίνη και ανηφόρισε πάλι για τον μισοτελειωμένο δικό της δεύτερο όροφο, στα δικά της εγγόνια, λυγισμένη από τον αιφνίδιο θάνατο του γιου της.
Αυτό το καλοκαίρι, με την τηλεόραση της κυρίας Μαρίας κλειστή, τα παιδιά να ξέρουν από πλυντήριο, το σπίτι στην κάτω μεριά της Πατησίων έχει τιμή «στρογγυλοποιημένη» στα 150 ευρώ την εβδομάδα σε ενοικίαση βραχυπρόθεσμης μίσθωσης. Σε άλλους ξένους.
«Τι κάνετε, κυρία Βιολέτα;» ήταν το προχθεσινό τηλεφώνημα. «Αχ, αγόρι μου, όταν είδα τον αριθμό σου… τι ωραία», είπε σε ελληνικά ξανά σπαστά, για καιρό αχρησιμοποίητα.
Χρόνια μετά τη δική μας πρόσκρουση, 70 χρονών, με 150 ευρώ σύνταξη από Ελλάδα και Βουλγαρία και χέρια άγρια, η πάντα κυρία Βιολέτα, στη γωνία βεβαιοτήτων και αναμονών αξιολογήσεων, είδε και ξέρει τις ενοχλητικά αποκαλυπτικές απλυσιές μας.
Γιατί, ναι: Κάνεις πολλά καθαρίζοντας.
