Με καθαρό περίβολο, έπειτα από πάρα πολύ καιρό, και με μια εντυπωσιακή έκθεση ψηφιδωτών στο εσωτερικό της, η Ροτόντα είναι ξανά από χθες το υποβλητικό ιστορικό παλίμψηστο, το οποίο εντυπωσιάζει τους τουρίστες και το χαίρονται ξανά οι Θεσσαλονικείς.
Κι είναι αλήθεια πως ο καθαρισμός του περιβόλου που κράτησε είκοσι μέρες και κόστισε 7.500 ευρώ άλλαξε λες την εικόνα του μνημείου όπως το κοιτά ο επισκέπτης ή ο περαστικός, ανεβαίνοντας τον άξονα της Δημητρίου Γούναρη. Συνθήματα κάθε είδους, μουτζούρες και γκράφιτι ή και καθαροί χρωματικοί και αισθητικοί βανδαλισμοί είχαν αλλάξει τον περιβάλλοντα χώρο, καταστρέφοντας την εξωτερική οπτική αρμονία του μνημείου. Ο καθαρισμός ήρθε ως επιστέγασμα της συνεργασίας της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης με την Πολιτιστική Εταιρεία Επιχειρηματιών Β. Ελλάδος (ΠΕΕΒΕ).
«Ολα ξεκίνησαν όταν είδα τη βεβήλωση του περιβάλλοντος του μνημείου. Ηταν στο όριο της λεηλασίας», σημείωσε ο Σταύρος Ανδρεάδης, πρόεδρος της ΠΕΕΒΕ τονίζοντας σχετικά με τους βανδαλισμούς πως «τα μνημεία είναι η τελευταία γραμμή άμυνας, την οποία πρέπει να υποστηρίξουμε και να μην κάνουμε πίσω. Να δημιουργήσουμε τέτοιες νησίδες ως παραδείγματα για την κοινωνία».
Είναι προφανές εξάλλου ότι η αρχαιολογική υπηρεσία μόνη της δεν μπορεί να αντεπεξέλθει στις αλλεπάλληλες «επιθέσεις» εναντίον των μνημείων και το περιέγραψε πολύ γλαφυρά ο προϊστάμενος της Εφορείας, Γιώργος Σκιαδαρέσης, μιλώντας για την έκταση του φαινομένου στη Θεσσαλονίκη σε χώρους και μνημεία, από τα κάστρα μέχρι την παραλία της πόλης.
Οπως είπε «έχουμε 12 μόνιμους υπαλλήλους και κάθε χρόνο προστίθενται περίπου 10 υπάλληλοι εποχικοί, αλλά χρειαζόμαστε τετραπλάσιο αριθμό φυλάκων για να προστατεύουμε όλα τα μνημεία της πόλης», άρα το θέμα είναι οι συνεργασίες όπως αυτή με την ΠΕΕΒΕ ή άλλη με τον ΠΑΟΚ, με τον δήμο και η ελπίδα ότι αυτές θα έχουν διάρκεια και θα επεκταθούν και σε άλλα σωματεία και συλλόγους.
Ηταν ενθουσιώδης ο κ. Σκιαδαρέσης κατά την παρουσίαση στους δημοσιογράφους της έκθεσης «Η λάμψη του ψηφιδωτού – Αυθεντικά και Αντίγραφα από τη Θεσσαλονίκη και τη Ραβένα». Και πώς να μην είναι καθώς η έκθεση είναι ευρωπαϊκού επιπέδου, άρτια μουσειολογικά, «προκλητική» θεματογραφικά και φυσικά εκτυλίσσεται μέσα σε ένα μοναδικό από κάθε άποψη μνημείο.
Ο προϊστάμενος της υπηρεσίας προχώρησε σε μια αναλυτική ξενάγηση σχετικά με τα πρωτότυπα και τις φωτοτυπικές αναπαραστάσεις έργων της Θεσσαλονίκης και 27 αντίγραφα ψηφιδωτά της Ραβένας, περιγράφοντας ομοιότητες και διαφορές, καλλιτεχνικές και θρησκευτικές. Εστίασε στο ότι για πρώτη φορά μετά την αποκατάσταση του μνημείου μπορούν και οι Θεσσαλονικείς να δουν από κοντά μοναδικές λεπτομέρειες του ψηφιδωτού διάκοσμου της Ροτόντας και να συγκρίνουν με τα ονομαστά ψηφιδωτά του Αγίου Βιταλίου Ραβένας.
Αξίζει επίσης να τονιστεί ότι η αριστουργηματική σύνθεση του διάκοσμου της Ροτόντας, όπως επισημαίνεται στο ενημερωτικό έντυπο, «κατέχει μοναδική θέση στην ιστορία της βυζαντινής τέχνης, απηχώντας τη σύγκλιση της καλλιτεχνικής παράδοσης της ύστερης αρχαιότητας με την πρώιμη χριστιανική τέχνη».
Η έκθεση αποτελεί συνδιοργάνωση της Διεύθυνσης Αρχαιολογικών Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του υπουργείου Πολιτισμού και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, με την υποστήριξη της Ιταλικής Πρεσβείας στην Αθήνα, ήδη συγκεντρώνει το ενδιαφέρον πολλών τουριστών και θα μείνει ανοιχτή μέχρι τις 30 Οκτωβρίου τρέχοντος έτους.
