Θέλει να κερδίσει χρόνο για τους S-400 η Αγκυρα

Με διφορούμενες δηλώσεις, τακτικούς ελιγμούς και εξάντληση των ορίων -χρονικών και μη- για γεωπολιτικά παζάρια αναμένεται να κινηθεί η Αγκυρα απέναντι στο τελεσίγραφο των ΗΠΑ για τους ρωσικούς πυραύλους S-400. Αυτά, τουλάχιστον μέχρι να γίνουν οι κρίσιμες επαναληπτικές δημοτικές εκλογές στην Κωνσταντινούπολη, στις 23 Ιουνίου, και η προαναγγελθείσα συνάντηση των προέδρων ΗΠΑ και Τουρκίας, Ντόναλντ Τραμπ και Ταγίπ Ερντογάν, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής των G20, που θα διεξαχθεί στις 28-29 Ιουνίου στη μακρινή Ιαπωνία.

Τα τουρκικά «ήξεις-αφήξεις» άρχισαν από την επομένη κιόλας του νέου χαστουκιού από το αμερικανικό Πεντάγωνο και το σαφές τελεσίγραφο προς τη ΝΑΤΟϊκή σύμμαχο Τουρκία για ακύρωση της αγοράς των ρωσικών πυραύλων S-400 έως τις 31 Ιουλίου. Διαφορετικά -όπως διεμήνυσε ο ασκών χρέη υπουργού Αμυνας των ΗΠΑ, Πάτρικ Σάναχαν, με επιστολή του προς τον Τούρκο ομόλογό του, Χουλουσί Ακάρ, με ημερομηνία 6 Ιουνίου- θα τερματιστεί η εκπαίδευση Τούρκων πιλότων στα μαχητικά πέμπτης γενιάς F-35, καθώς και η συμμετοχή τουρκικών εταιρειών στο πρόγραμμα συμπαραγωγής τους.

Στη επιστολή μάλιστα παρατίθεται μια σειρά δράσεων των ΗΠΑ μέχρι την εκπνοή της διορίας. Το πρώτο βήμα, που ανακοίνωσε η αναπληρώτρια υπουργός Αμυνας των ΗΠΑ, Ελεν Λορντ, είναι να μην προσκληθεί η Τουρκία σε στρογγυλό τραπέζι για τα F-35, που οργανώνεται αυτή την εβδομάδα στο Βέλγιο.

Απειλές κυρώσεων

Επιπρόσθετα, επισημαίνονται οι εν δυνάμει κίνδυνοι για τις σχέσεις της Τουρκίας με το ΝΑΤΟ, για την τουρκική οικονομία από τις επαπειλούμενες κυρώσεις από το αμερικανικό Κογκρέσο (βάσει του νόμου CAATSA), καθώς και από την «υπερεξάρτηση» της Αγκυρας από τη Ρωσία. Σε κάθε περίπτωση, «έχετε ακόμη την επιλογή να αλλάξετε πορεία για τους S-400», υπογραμμίζει ο Σάναχαν στην επιστολή του…

Το τουρκικό υπουργείο Αμυνας αποκρίθηκε αρχικά το Σάββατο με χαμηλούς τόνους στο αμερικανικό τελεσίγραφο, εκτιμώντας κατά το δοκούν το μήνυμα των ΗΠΑ. «Η επιστολή», αναφέρει σε ανακοίνωσή του, «εκφράζει την προσδοκία ότι θα εξευρεθεί λύση στα υπάρχοντα προβλήματα, στο πλαίσιο της στρατηγικής εταιρικής σχέσης κι ότι θα συνεχιστεί η συνολική συνεργασία σε θέματα ασφαλείας, ενώ τονίζει τη σημασία να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις».

Η Hürriyet

Χθες, ωστόσο, Τούρκοι αξιωματούχοι -μιλώντας ανωνύμως στην εφημερίδα Hürriyet- ξεκαθάρισαν ότι η Αγκυρα δεν πρόκειται να αλλάξει τη θέση της ως προς την απόκτηση των S-400. Υπενθύμισαν τις πρόσφατες δηλώσεις Ερντογάν ότι η συμφωνία με τη Ρωσία είναι «τελειωμένη υπόθεση». Υπογράμμισαν με νόημα, αναφέρει η Hürriyet, «ότι “ορισμένα από τα θεσμικά όργανα στις ΗΠΑ δεν θέλουν να λάβουν υπόψη” τα ζητήματα στα οποία έχουν ήδη αμοιβαία συμφωνήσει ο Ερντογάν και ο Αμερικανός ομόλογός του, Ντόναλντ Τραμπ», αφήνοντας έτσι αιχμές για διγλωσσία στους κόλπους της αμερικανικής κυβέρνησης. Και υπενθύμισαν ότι η πρόταση της Τουρκίας για τη σύσταση κοινής επιτροπής με τις ΗΠΑ για να εξετάσει το ζήτημα S-400 «παραμένει στο τραπέζι»…

Το μόνο σίγουρο είναι ότι «η επιστολή Σάναχαν σηματοδοτεί τη ματαιότητα των τουρκικών προσπαθειών για απόκτηση-ανάπτυξη και των δύο όπλων», παρατηρεί στον τουρκικό ειδησεογραφικό ιστότοπο Ahval ο Σερχάτ Γκιουβέντς, πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Καντίρ Χας, στην Κωνσταντινούπολη.

Πριν καν κοπάσει εν τω μεταξύ ο αχός από το αμερικανικό τελεσίγραφο, ο επικεφαλής της ρωσικής κρατικής αμυντικής εταιρείας Rostec, Σεργκέι Τσεμέζοφ, ανακοίνωσε ότι η εκπαίδευση των Τούρκων στρατιωτικών στον χειρισμό των S-400 ολοκληρώθηκε και ότι η παράδοση του προηγμένου αντιπυραυλικού συστήματος αναμένεται να αρχίσει όχι εντός του Ιουνίου, όπως είχε ανακοινωθεί, αλλά σε δύο μήνες…

♦ Χθες, οι ΗΠΑ έστειλαν άλλο ένα μήνυμα στην Τουρκία μέσω του υφυπουργού Εξωτερικών -αρμόδιου για Ευρωπαϊκές και Ευρασιατικές Υποθέσεις- Μάθιου Πάλμερ. Σε συνέντευξή του στο Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων ανέφερε πως «οι ΗΠΑ έχουν ξεκαθαρίσει στην Τουρκία ότι θεωρούν τις ενέργειές της σε ό,τι αφορά την ανακοινωθείσα πρόθεσή της να ξεκινήσει γεώτρηση στην Ανατολική Μεσόγειο προκλητικές και την έχουν ενθαρρύνει να σταματήσει αυτές τις ενέργειες». Επισήμανε, μάλιστα, με νόημα ότι «στην περιοχή βρίσκονται 10 αμερικανικά πολεμικά πλοία, 130 αεροσκάφη του Ναυτικού και της Αεροπορίας και περίπου 9.000 Αμερικανοί πεζοναύτες».