«Η Τρικυμία»

Η μοίρα του κόσμου παίχτηκε κάποτε σε ένα ερημονήσι. Ο Κάλιμπαν, ο Πρόσπερος, η Μιράντα, ο Αριελ, είναι συμπυκνωμένες συλλογικότητες και σκηνοθετημένοι εαυτοί που παίζουν αιώνια τη ιστορία του κόσμου και παίζονται αιώνια πάνω στου κόσμου τη σκηνή. Το ίδιο το θέμα παίζεται σε τόνο λυρικό και γκροτέσκο, παθητικό και αγωνιώδη, τραγικό και ειρωνικό, σε ματζόρε και μινόρε (Γιαν Κοτ). Παίζεται όμως. Εξακολουθητικά.

Στην πραγματικότητα, η μοίρα του κόσμου παίχτηκε πριν πατήσουν το πόδι τους οι άνθρωποι στο νησί. Προτού τα θαλάσσια ρεύματα παρασύρουν τη βάρκα στις ακτές του, μια μάγισσα έχει αιχμαλωτίσει τον Αριελ, τον Αγγελο και τον Δαίμονα του εαυτού μας, γιατί δεν υπάκουσε στις προσταγές της. Κι ο Πρόσπερος, ο εξουσιαστής κι ο επαναστάτης μαζί, τον απελευθερώνει μόνο για να τον κάνει δούλο του, για να τον υποτάξει στη δική του εξουσία. Με τη βία η μάγισσα, με τη γητειά ο «ελευθερωτής». Η μεταφυσική βία, εκκοσμικευμένη, μπορεί να κρύφτηκε πίσω από μια αμυδρή δόση ορθολογισμού, δεν εξαερώθηκε όμως.

Ο Κάλιμπαν, ο πρώτος άνθρωπος, είναι καρπός του έρωτα της μάγισσας και του διαβόλου, κρυμμένες όψεις ενός Τζέκιλ και Χάιντ Θεού. Και του μέλλεται να χάσει το βασίλειό του από εκείνους που έρχονται. Οπως το έχασε ο Πρόσπερος από τον Αντώνιο, τον ίδιο τον αδερφό του, έτσι κι ο Κάλιμπαν μέλλεται να το χάσει από τον Πρόσπερο. Ο αγώνας για την εξουσία λυσσομανά. Μένεται η «Τρικυμία».

Το έργο είναι «η Τρικυμία» του Σαίξπηρ. Και η χρονιά είναι το 1611. ‘Η και το 2019. Το νησί είναι το θέατρο ενός κόσμου μεταβαλλόμενων βαρβάρων και διαψευσμένων ελπίδων. Και είναι ταυτόχρονα το θέατρο ενός κόσμου στον οποίο κάποιοι, οι μισοί από παθολογικό πολιτικό ναρκισσισμό και οι άλλοι μισοί από την άγνοια κινδύνου που η ιδεολογία (πριν την γκρεμίσει η ιδεοληψία) προκαλεί («δεν ήξεραν πως ήταν αδύνατο κι έτσι το πραγματοποίησαν», έγραψε ο Μαρκ Τουέιν), δεν παραδίνονται ποτέ.

Η Μιράντα κι ο Φερδινάνδος, συνεπαρμένοι από τη γητειά «του έρωτα», είναι η νιότη του κόσμου, έτοιμοι να αρχίσουν απ’ την αρχή, μην κατανοώντας τι εξελίσσεται γύρω τους. Μέσα σε λίγες ώρες, τόσες ζωές παίζονται και χάνονται. «Και τούτο σε ένα ερημονήσι».

Η σφαγή στην «Τρικυμία» προκαλείται από τους «Πρίγκιπες», όχι από τους άγριους, ούτε καν από τους «ευγενικούς άγριους» που χρησιμοποίησε ο ευρωπαϊκός ρομαντισμός για να καταγγείλει τις αλλοτριώσεις του «πολιτισμού» και έναν Διαφωτισμό πολύτιμο μα εσωτερικό, που δεν έφτασε ποτέ στις αποικίες που ρήμαζαν οι διαφωτισμένοι: «Ενας θαυμαστός καινούργιος κόσμος».