Με την «υπογραφή» πολλών κυβερνήσεων

Την παραπομπή της Ελλάδας στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης αποφάσισε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επειδή δεν προστατεύει επαρκώς τη βιοποικιλότητα, δηλαδή τους φυσικούς οικότοπους και τα είδη που διαβιούν σε αυτούς. Την παραπομπή επιχείρησε να αξιοποιήσει πολιτικά η Νέα Δημοκρατία μέσω του υπουργείου Περιβάλλοντος, που σημειώνει σε ανακοίνωσή του ότι γίνεται «με υπογραφή ΣΥΡΙΖΑ». Ωστόσο, οι ευθύνες είναι διαχρονικές και ανήκουν σε όλες τις κυβερνήσεις μετά το 2006.

Οπως αναφέρεται στην απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αν και η Ελλάδα έχει ορίσει ειδικές ζώνες διατήρησης για την προστασία των φυσικών οικότοπων και των ειδών που περιλαμβάνονται στο δίκτυο Natura 2000, δεν έχει καθορίσει τους αναγκαίους στόχους διατήρησης και μέτρα που ανταποκρίνονται στις οικολογικές απαιτήσεις των οικότοπων και των ειδών που ζουν σε αυτούς.

Σύμφωνα με τη σχετική ευρωπαϊκή οδηγία για τους οικότοπους, τα κράτη-μέλη προτείνουν τόπους κοινοτικής σημασίας (ΤΚΣ), στους οποίους βρίσκονται οι φυσικοί οικότοποι. Ο κατάλογος εγκρίνεται από την Επιτροπή ως ένα πρώτο βήμα για την εδραίωση του πανευρωπαϊκού δικτύου προστατευόμενων φυσικών περιοχών Natura 2000.

«Η παραπομπή της Ελλάδας στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης γιατί δεν προστατεύει τη βιοποικιλότητα έχει την υπογραφή της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Επί τέσσερα χρόνια υπήρξε ολιγωρία και καθυστέρηση που οδήγησε στη σημερινή εξέλιξη», αναφέρει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ωστόσο, η ανακοίνωσή του αποδεικνύεται παραπλανητική εν γνώσει του υπουργείου.

Κι αυτό διότι, όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από τις 19 Ιουλίου του 2006 η Επιτροπή ενέκρινε κατάλογο 239 τόπων για την Ελλάδα. Μετά την έγκριση ενός τόπου από την Επιτροπή, το κράτος-μέλος έχει στη διάθεσή του έξι έτη για να τον ορίσει ως Ειδική Ζώνη Διατήρησης (ΕΖΔ) και να καθορίσει στόχους και μέτρα που θα διατηρήσουν τους οικότοπους σε ικανοποιητική κατάσταση ή θα αποκαταστήσουν τα προστατευόμενα είδη.

Η εξαετής προθεσμία για την Ελλάδα έληξε τον Ιούλιο του 2012, δίχως να έχει πράξει τα απαιτούμενα για τους τόπους του Natura 2000 εντός του εδάφους της, θέτοντας σε κίνδυνο την ακεραιότητα του πανευρωπαϊκού δικτύου των προστατευόμενων οικότοπων.

Η Επιτροπή ζήτησε επανειλημμένα από την Ελλάδα να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της. Τον Φεβρουάριο του 2015 στάλθηκε προειδοποιητική επιστολή, την οποία ακολούθησε αιτιολογημένη γνώμη τον Φεβρουάριο του 2016 και συμπληρωματική αιτιολογημένη γνώμη τον Μάρτιο του 2018. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, η Ελλάδα δεν έχει γνωστοποιήσει το χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της διαδικασίας, λόγος για τον οποίο η Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψει την υπόθεση στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

«Η παραπομπή της Ελλάδας καταδεικνύει χρόνιες παθογένειες του συστήματος προστατευόμενων περιοχών της Ελλάδας. Με την απόφασή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δίνει ένα σαφές μήνυμα στην Ελλάδα ότι δεν αρκεί η ένταξη των περιοχών στο ευρωπαϊκό οικολογικό δίκτυο Natura 2000. Απαιτείται η θεσμοθέτηση ενός αποτελεσματικού και λειτουργικού νομικού πλαισίου για την προστασία και διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών μέσω της διαμόρφωσης επιστημονικά τεκμηριωμένων στόχων διατήρησης και της υιοθέτησης των αναγκαίων διαχειριστικών μέτρων», σχολίασε ο διευθυντής της περιβαλλοντικής οργάνωσης WWF Ελλάς, Δημήτρης Καραβέλλας.

Βιομηχανικές εκπομπές

Πέραν της παραπομπής της χώρας μας για την ανεπαρκή προστασία της βιοποικιλότητας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την καλεί να βελτιώσει την προστασία των πολιτών από τις βιομηχανικές εκπομπές των παλαιών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής.

«Η Επιτροπή εκφράζει την ανησυχία ότι η Ελλάδα δεν προστατεύει τους πολίτες της από την επιβλαβή ατμοσφαιρική ρύπανση που προκαλούν διάφορες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, όπως απαιτείται από την ενωσιακή νομοθεσία για τις βιομηχανικές εκπομπές. Στόχος της οδηγίας είναι να περιοριστούν οι εκπομπές διαφόρων ρύπων. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, τα κράτη-μέλη έχουν το δικαίωμα να επιτρέπουν σε παλαιότερες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής να συνεχίσουν να λειτουργούν υπό προϋποθέσεις, αλλά με χρονικό περιορισμό», αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση.

Εντούτοις, η Ελλάδα έχει επιτρέψει την παρέκκλιση των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής του Αμύνταιου και της Καρδιάς από την ενωσιακή νομοθεσία, παρά το γεγονός ότι δεν πληρούν τους όρους της σχετικής ευρωπαϊκής οδηγίας. Επιπλέον, η Επιτροπή εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι η ελληνική νομοθεσία τροποποιήθηκε προκειμένου να επιτρέπονται τέτοιες παρεκκλίσεις, κάτι που δεν συνάδει με το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η Ελλάδα έχει προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει στα επιχειρήματα της Επιτροπής.