Την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία πρότεινε χθες στους «27» η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά για την Αγκυρα η πόρτα της Ε.Ε. παραμένει ερμητικά κλειστή.
Για την Τουρκία, η έκθεση της Κομισιόν επιβεβαιώνει ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε νεκρό σημείο. Για τις Βρυξέλλες, η χώρα απομακρύνεται συνεχώς από την Ε.Ε. με σημαντική οπισθοδρόμηση στον τομέα του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων, ενώ ασκείται έντονη κριτική στην Αγκυρα για τις προκλητικές ενέργειες εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Η Επιτροπή, λοιπόν, αποκλείει προς το παρόν το ενδεχόμενο ανοίγματος νέων κεφαλαίων στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις.
Σχετικά με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις η Κομισιόν διαπιστώνει ότι η συνεργασία με την Αγκυρα για το μεταναστευτικό συνεχίστηκε. Εν τούτοις, «οι εντάσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο υπονόμευσαν την περιφερειακή σταθερότητα και ασφάλεια» και «υπήρξαν επανειλημμένες και αυξημένες παραβιάσεις των χωρικών υδάτων και των εναέριων χώρων της Ελλάδας και της Κύπρου από την Τουρκία».
Στο πλαίσιο της στρατηγικής για τα Δυτικά Βαλκάνια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε, όπως και πέρυσι, στο Συμβούλιο Υπουργών να αρχίσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία. Πέρυσι, η πρότασή της για τις δύο αυτές χώρες «κόλλησαν» στο Συμβούλιο και δεν δόθηκε συνέχεια. Για τη Βόρεια Μακεδονία υπήρχε η εκκρεμότητα της ονομασίας με το ελληνικό βέτο, πίσω από το οποίο κρύφτηκαν πολλά κράτη-μέλη, να αιωρείται μη επιτρέποντας μια ευνοϊκή αντιμετώπιση της πρότασης της Κομισιόν. Ως προς την Αλβανία, δεν υπήρξε συνέχεια διότι το Συμβούλιο έκρινε ότι δεν πληρούσε τους κανόνες του κράτους δικαίου.
Φέτος, όμως, τόσο η Βόρεια Μακεδονία όσο και η Αλβανία, ιδίως η πρώτη, έχουν περισσότερες ελπίδες ότι τα κράτη-μέλη θα αποδεχθούν τη σύσταση της Επιτροπής. Η Συμφωνία των Πρεσπών θα λειτουργήσει ως εφαλτήριο για την έναρξη διαπραγματεύσεων της Βόρειας Μακεδονίας με την Ε.Ε. Επίσης, στη σύστασή της η Κομισιόν εκτιμά ότι τα Σκόπια αλλά και τα Τίρανα έχουν πραγματοποιήσει σημαντικά βήματα προόδου στην πορεία για την Ευρώπη. Συνεπώς, οι εισηγήσεις της πάνε με άλλο αέρα στους «27» στη σύνοδο κορυφής του Ιουνίου (20-21).
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι οι δύο χώρες έχουν ήδη στην τσέπη την ημερομηνία έναρξης διαπραγματεύσεων. Χρειάζεται ομοφωνία των κρατών-μελών, και αυτοί που κρύβονταν πίσω από τις πλάτες του ελληνικού βέτο (Γαλλία, Ολλανδία, Δανία) ενδέχεται να πουν όχι, ιδίως για την Αλβανία, με το επιχείρημα ότι η Ε.Ε. δεν είναι έτοιμη ακόμη για μια νέα διεύρυνση. Για τη Βόρεια Μακεδονία λειτουργεί αρνητικά το γεγονός ότι πάει «πακέτο» με την Αλβανία… Βέβαια θα ζυγιστούν οι γεωπολιτικοί λόγοι, η Ουάσινγκτον θα ασκήσει πιέσεις, αλλά τίποτε δεν είναι σίγουρο. Πάντως, σύμφωνα με την ύπατη εκπρόσωπο για θέματα εξωτερικής πολιτικής Φεντερίκα Μογκερίνι, οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με τις δύο χώρες πρέπει να ξεκινήσουν «το συντομότερο δυνατόν».
