Το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο γυναικών στο ποδόσφαιρο διεξήχθη το 1991 στα γήπεδα της Κίνας. Μετείχαν 12 ομάδες και οι κοπέλες των Ηνωμένων Πολιτειών αναδείχθηκαν πρωταθλήτριες κόσμου, νικώντας τις Νορβηγίδες 2-1 στον τελικό.
Μέσα στα 28 χρόνια που μεσολάβησαν έως το φετινό 8ο Παγκόσμιο Κύπελλο που διεξάγεται εδώ και μερικές εβδομάδες στη Γαλλία, έχουν γίνει αρκετά βήματα προόδου. Κυρίως η 3η διοργάνωση, που έγινε στις –τρελαμένες με το γυναικείο ποδόσφαιρο– Ηνωμένες Πολιτείες, ανέβασε τον πήχη κατά πολύ.
Από τότε κρατά το παγκόσμιο ρεκόρ προσέλευσης θεατών στον γυναικείο αθλητισμό γενικότερα! Στο «Ρόουζ Μπόουλ» της Πασαντίνα βρέθηκαν 90.185 άτομα για τον τελικό της διοργάνωσης που οι Αμερικανίδες κέρδισαν στα πέναλτι σε βάρος της Κίνας.
Αντί για 12, πλέον είναι 24 οι ομάδες των τελικών, ενώ στη φετινή διοργάνωση στη Γαλλία αναμένεται να καταρριφθεί και το ρεκόρ τηλεθέασης (750 εκατ. τηλεθεατές το 2015), με την εικόνα από τα γήπεδα να φτάνει σε 135 χώρες. Επιπλέον, φέτος η κούρσα για την κούπα είναι ανοιχτή. Κάποτε ο τίτλος ήταν υπόθεση τριών ομάδων, πλέον όμως 7-8 χώρες έχουν βάσιμες ελπίδες πρόκρισης στον τελικό.
Ως εδώ, όλα ακούγονται ωραία και καλά. Σαν να είναι στρωμένος ροδοπέταλα ο δρόμος των γυναικών στον «βασιλιά των σπορ»… Η αλήθεια όμως διαφέρει. Το χάσμα ανάμεσα στο ανδρικό και το γυναικείο ποδόσφαιρο παραμένει τεράστιο. Οσο περνάει ο καιρός, ακούγονται ολοένα και περισσότερες φωνές κατά της διάκρισης.
Οι παίκτριες αναγνωρίζουν ότι «η ισότητα είναι πολύ, πολύ μακριά», καθώς είναι λιγότερες οι διαφημίσεις, λιγότεροι οι χορηγοί… Δεν έχουν αυταπάτες ως προς τη στάση του ευρύτερου κοινού, αλλά θα περίμεναν τουλάχιστον από τη FIFA να γεφυρώσει τα χάσματα.
Η παγκόσμια ομοσπονδία, από την πλευρά της, αποφάσισε να διπλασιάσει τα συνολικά μπόνους για τη διοργάνωση του 2019: από τα 15 εκατ. δολάρια το 2015, το φετινό πριμ ανέρχεται στα 30 εκατ. δολάρια. Μπορεί να θεωρηθεί πρόοδος, έτσι δεν είναι; Αν όμως το συγκρίνει με τα συνολικά μπόνους των ανδρικών ομάδων στο Μουντιάλ της Ρωσίας; Χαώδης διαφορά!
Ούτε λίγο ούτε πολύ, πέρυσι στους άνδρες το ποσό των πριμ ξεπέρασε τα 400 εκατ. δολάρια, με τα 38 εκατ. δολάρια να πηγαίνουν στη θριαμβεύτρια Γαλλία. Ητοι οι Γκριεζμάν, Πογκμπά, Μπαπέ και σία πήραν 8 εκατ. δολάρια περισσότερα απ’ όσα θα εισπράξουν συνολικά και οι 24 χώρες που μετέχουν στη φετινή διοργάνωση των γυναικών!
Οι παίκτριες διαθέτουν δύο όπλα για να αναπτύξουν αρχικά την αναγνωρισιμότητά τους και κατόπιν τη δυναμική τους. Κατ’ αρχάς, την απόδοσή τους. Στα γήπεδα της Γαλλίας φέτος διεξάγονται συναρπαστικοί αγώνες και όλα δείχνουν ότι με το τέλος του τουρνουά το γυναικείο ποδόσφαιρο θα έχει αποκτήσει ακόμα περισσότερους οπαδούς.
Το δεύτερο –και ίσως πιο αποτελεσματικό– όπλο είναι η φωνή τους και η πρόσφατη κινητοποίηση των γυναικών ανά τον κόσμο ώστε να αλλάξει η εικόνα τους στην κοινωνία και να απαλειφθούν οι διακρίσεις και ο σεξισμός. Ας μην ξεχνάμε ότι το 8ο Παγκόσμιο Κύπελλο είναι το πρώτο χρονικά που διεξάγεται μετά το κίνημα #MeToo… Διάφορες εθνικές ομάδες λοιπόν οργάνωσαν happenings και έστειλαν το δικό τους μήνυμα ενόψει Μουντιάλ.
Για την ανακοίνωση της 23άδας της Αγγλίας, για παράδειγμα, επιστρατεύτηκε ο Ντέιβιντ Μπέκαμ και η ηθοποιός Εμα Ουότσον (η «Ερμιόνη» των ταινιών «Χάρι Πότερ») μέσω Twitter.
Oι Aυστραλέζες γύρισαν διαφήμιση στην οποία με εύσχημο τρόπο παρατήρησαν πως, αν κερδίσουν το τρόπαιο, θα εισπράξουν λιγότερα χρήματα απ’ όσα οι άνδρες συνάδελφοί τους που πέρυσι καταποντίστηκαν στο Μουντιάλ…
Το μεγάλο «μπαμ» όμως έκαναν οι Γερμανίδες, οι παγκόσμιες πρωταθλήτριες του 2003 και 2007. Πρωταγωνίστησαν σε βιντεάκι της ομοσπονδίας που το υπογράφει ένας από τους βασικούς τους χορηγούς.
Στο εν λόγω βίντεο παρελαύνουν όλες τους, απευθυνόμενες στο γερμανικό –και το διεθνές– κοινό με μπόλικη δόση ειρωνείας: «Αγωνιζόμαστε για ένα έθνος που δεν ξέρει καν τα ονόματά μας. Εχουμε κατακτήσει τρεις φορές το πρωτάθλημα Ευρώπης; Ετσι δεν είναι; Λάθος! Οκτώ φορές έχουμε πάρει τον τίτλο! Μάλιστα για την πρώτη μας ευρωπαϊκή κούπα το 1989 μάς χάρισαν ένα σερβίτσιο τσαγιού!».
Οι Γερμανίδες δεν σταμάτησαν εκεί όμως. Παρέβαλαν ένα-ένα τα ταμπού των γηπέδων: «Μας λένε ότι υπάρχουμε μόνο για να γεννάμε παιδιά, για να πλένουμε πιάτα στον νεροχύτη. Μας λένε ότι οι αγώνες μας είναι σαν ματς ερασιτεχνικής κατηγορίας σε slow motion!»
Κάπου εκεί ήρθε η έκρηξη: «Wir brauchen keine Eier – wir haben Pferdeschwänze!» Κατά λέξη μεταφράζεται «δεν χρειαζόμαστε “αρχ…α” – έχουμε αλογόπ….ες». Στα αγγλικά, η εν λόγω φράση μεταφράστηκε «δεν χρειαζόμαστε “μπάλες”, αλλά ξέρουμε πώς να τις χρησιμοποιούμε!», ώστε να μην αντιδράσει το διεθνές, πιο συντηρητικό κοινό.
Ομως το μήνυμα το πέρασαν στους Γερμανούς θεατές που δεν γεμίζουν τα γήπεδα της γυναικείας Μπουντεσλίγκα…
Μιλώντας όμως για αντιδράσεις, η πιο σημαντική του φετινού Μουντιάλ γίνεται μέσω μιας ηχηρής απουσίας. Η κορυφαία παίκτρια στον κόσμο και κάτοχος της πρώτης Χρυσής Μπάλας του γυναικείου ποδοσφαίρου, η Νορβηγίδα Αντα Χέγκερμπεργκ απέχει από τη διοργάνωση.
Η 24χρονη επιθετικός της Λιόν διαμαρτύρεται κατά της νορβηγικής ομοσπονδίας και για την έλλειψη σεβασμού της στη γυναικεία ομάδα που είναι πολύ πιο επιτυχημένη από αυτήν των ανδρών, έχοντας αναδειχθεί παγκόσμια πρωταθλήτρια (1995), πρωταθλήτρια Ευρώπης (1987, 1993) και χρυσή Ολυμπιονίκης (2000).
«Είναι αδύνατον να παίζουμε ποδόσφαιρο σε έναν κόσμο ανάμεσα στους άνδρες και να μην πολεμάμε για ισότητα», δήλωσε η νεαρή Νορβηγίδα, η απόφαση της οποίας χαιρετίστηκε από πολλές συναδέλφους της.
Η Βραζιλιάνα Μάρτα, η πιο χαρισματική παίκτρια όλων των εποχών και έξι φορές νικήτρια του τίτλου FIFA Player of the Year, θεωρεί ότι η μεμονωμένη αποχή δεν λύνει προβλήματα: «Τέτοιες κινήσεις πρέπει να γίνονται μαζικά. Μόνη μου δεν θα αλλάξω τον κόσμο, χρειάζομαι τις συμπαίκτριές μου για να κινητοποιήσω καταστάσεις. Η Αντα πληρώνει το τίμημα της μάχης της – δεν είναι εδώ να αγωνιστεί με τη χώρα της. Αυτή όμως είναι μάχη όλων μας. Δεν χρειάζεται να επωμίζεται μόνη της την ευθύνη»…
Η αρχηγός της εθνικής Βραζιλίας προσπαθεί μέσα από τις εμφανίσεις της να αλλάξει την εικόνα του κοινού για το γυναικείο ποδόσφαιρο. Και στην πορεία θέτει νέα ρεκόρ. Είναι από την περασμένη Τρίτη το άτομο (άνδρας ή γυναίκα) με τα περισσότερα γκολ σε τελική φάση Παγκοσμίου Κυπέλλου, έχοντας 17 τέρματα σε 5 διοργανώσεις! Ενα παραπάνω από τον Γερμανό Μίροσλαβ Κλόζε…
