Ο πολυπόθητος διάλογος

Ολοι μας είμαστε όντα «σε μια κατάσταση». Είμαστε ριζωμένοι σε χωροχρονικές συνθήκες που μας σημαδεύουν και τις… σημαδεύουμε. Το μεγάλο ζήτημα είναι κατά πόσο σκεφτόμαστε κριτικά πάνω στην «κατάσταση» και κατά πόσο επενεργούμε πάνω της. Το να παίρνουμε αποφάσεις ελαφρά τη καρδία για το μέλλον μας συμβαίνει πολλές φορές.

Κυρίως συμβαίνει γιατί είμαστε απληροφόρητοι. Σ’ αυτό συντέλεσαν παλιότερες «καταστάσεις». καθώς συγκεκριμένες πολιτικές τακτικές μάς προκαλούσαν ένα «νανούρισμα», ένα γλυκό τραγούδι των Σειρήνων, που μας αποκοίμιζε. Το «γλυκό τραγούδι» σταμάτησε με την οικονομική κρίση. Αστραπές και βροντές μάς ξύπνησαν.

Είδαμε πως μέχρι τότε ξέραμε επιφανειακά τα πράγματα. Μπήκαμε λοιπόν στη διαδικασία τα τελευταία χρόνια να μάθουμε. Είδαμε πως τα πράγματα δεν είναι απλά. Το «εδώ», το «τώρα», το «πριν», το «χθες» και «το αύριο» απέκτησαν άλλη σημασία. Ο κόσμος μας, το δικό μας «σύμπαν» δεν άλλαξε όσο θα θέλαμε. Σύμφωνοι. Αλλά το μεγάλο ερώτημα είναι πού θέλουμε να πάμε. Και πού θέλουμε να ξαναγυρίσουμε;

Ο διάλογος πάντα ήταν ο τρόπος για να μαθαίνει κανείς αλλά και να εξηγεί τα πράγματα. Ενας διάλογος που δεν γίνεται με προγραμματικές διαλέξεις που δεν έχουν παρά λίγη ή καμία σχέση με τις έγνοιες, τις αμφιβολίες, τις ελπίδες και τους φόβους του πολίτη. Τα πολιτικά προγράμματα ενίοτε μεγαλώνουν τους φόβους της λαϊκής συνείδησης. Στον διάλογο όμως καλλιεργείται η εμπιστοσύνη. Η εμπιστοσύνη εξαρτάται βέβαια από τις αποδείξεις που το ένα μέρος παρουσιάζει στον λαό για τις πραγματικές, συγκεκριμένες προθέσεις του.

Το να υμνολογείς υπέρ της φιλολαϊκής στάσης σου όταν ως παράταξη έχεις φροντίσει στο παρελθόν τα συμφέροντα των λίγων δεν είναι διάλογος, είναι κοροϊδία. Οπως και το να κάνεις διαλέξεις περί ανθρωπισμού ενώ κλείνεις τα σύνορα στους πρόσφυγες, επίσης είναι κοροϊδία. Ο διάλογος φυσικά ευνοεί τον κριτικό στοχασμό.

Οι προοδευτικές δυνάμεις είναι πάντα υπέρ του διαλόγου. Ακόμα και σε επίπεδο αρχηγών. Χωρίς να φοβούνται υποτιθέμενους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν. Διότι γνωρίζουν καλά πως στον διάλογο υπάρχει πάντα η ελπίδα που διώχνει την απελπισία. Η ελπίδα είναι ριζωμένη μέσα στην ανθρώπινη υπόσταση.

Ενώ η απελπισία ήταν πάντα και θα είναι σιωπή, άρνηση του κόσμου. «Θέλουμε να γίνουμε και πάλι καλολαδωμένοι τροχοί της μηχανής;» άκουσα έναν ηλικιωμένο κύριο να ρωτάει στο καφέ της γειτονιάς σχολιάζοντας τα τελευταία εκλογικά αποτελέσματα. Θέλω να πιστεύω πως όχι, δεν θέλουμε και δεν θα θελήσουμε ποτέ πια να είμαστε «εξαρτήματα της μηχανής και τα παιδιά μας τ’ ανταλλακτικά».