Το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο κάνει την είσοδό του στον εκδοτικό στίβο. Οι πρώτες έξι εκδόσεις του με ακαδημαϊκό και γενικότερο ενδιαφέρον παρουσιάζονται απόψε σε μια εκδήλωση αφιερωμένη στον Σπύρο Ασδραχά (Στοά του Βιβλίου, 19.30). Θα μιλήσουν οι: Β. Καρδάσης, Σία Αναγνωστοπούλου, Ν. Θεοτοκάς, Α. Λιάκος, Γ. Σωτηρέλης και Θ. Μήνας
«Γιατί μας βοηθάτε;» είχε ρωτήσει κάποτε τον Σπύρο Ασδραχά ο Βασίλης Καρδάσης, μεταπτυχιακός τότε φοιτητής. «Μα, για να βοηθήσετε κι εσείς αύριο κάποιους άλλους…», είχε απαντήσει ο κατοπινός μέντοράς του.
Η στάση αυτή του σπουδαίου ιστορικού λειτούργησε ως πυξίδα για τον Καρδάση. Και σήμερα, πρόεδρος από το 2015 του αναβαθμισμένου πλέον Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου (ΕΑΠ), με τους 37.210 ενεργούς φοιτητές (μέτρηση του 2018), με τους 2.500 διδάσκοντες και με τα 19 καινούργια (της τελευταίας 3ετίας) προγράμματα σπουδών εξ αποστάσεως, ο Καρδάσης καινοτομεί δημιουργώντας τον πρώτο πανεπιστημιακό εκδοτικό οίκο στην Ελλάδα. Και εγκαινιάζει αυτές τις ημέρες μια ετήσια παραγωγή επτά έως δέκα επιστημονικών τίτλων, με πρώτο ένα βιβλίο του Ασδραχά (1933-2017), Είναι η Πρωτόγονη Επανάσταση. Αρματολοί και Κλέφτες 18ος, 19ος αι. (εκδ. ΕΑΠ).
Η συγκεκριμένη έκδοση αποθησαυρίζει και αναδεικνύει 20 κείμενα του Ασδραχά, γραμμένα το ’50 και το ’60, που διαλύουν μια τεράστια μυθολογία ως προς τη σημασία των παραδοσιακών ενόπλων για τη δημιουργία των όρων και των προϋποθέσεων της Επανάστασης του ’21. Τα επέλεξε και τα προλογίζει ο ιστορικός Νίκος Θεοτοκάς.
Το εκδοτικό πρόγραμμα του ΕΑΠ είναι ερεθιστικό από το ξεκίνημά του, αφού παράλληλα με την Πρωτόγονη Επανάσταση κυκλοφορούν: ένα ανέκδοτο -ιατρικό- έργο του Αδαμάντιου Κοραή για τις κληρονομικές ασθένειες, την πρόληψη και τη θεραπεία τους (με εισαγωγή και μετάφραση του Κωνσταντίνου Ηροδότου).
Επίσης, τρεις αντισυμβατικές μονογραφίες για ζητήματα της κοινωνικής επικαιρότητας, συμπυκνωμένες σε περίπου 100 σελίδες κι όμως επιστημονικά απαιτητικές (πρόκειται για τη σειρά 96plus που θυμίζει τα γαλλικά Que Sais-Je), οι οποίες σχολιάζουν τους μύθους σχετικά με τον λαϊκισμό (γράφει ο Γιάννης Σταυρακάκης), σχετικά με την ελληνική γλώσσα (Γιώργος Σαραντάκος) και σχετικά με την κοινωνική κατασκευή του εγκλήματος (Σοφία Βιδάλη). Κοντά τους εκδίδεται και μια πρωτότυπη διατριβή για τις πρακτικές ψηφιακού σχεδιασμού στην καταγραφή της Ιστορίας (από την Ιουλία Πεντάζου).
Ο Ασδραχάς έλεγε ότι «δεν αρκεί να εξηγήσουμε την παιδεία, το αιτούμενο είναι να την αλλάξουμε» (Ενθέματα της «Αυγής», 24/4/2016). Και από την πλευρά του, ο Καρδάσης, καθηγητής Οικονομικής Ιστορίας που θήτευσε ως αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Κρήτης και πιστεύει στο κοινωνικό πρόσημο της δημόσιας παιδείας, σχολιάζει: «Τα πανεπιστήμια δεν έχουν ως μοναδική τους υποχρέωση να παράγουν νέα γνώση αλλά πρέπει και να καλλιεργούν όλο το φάσμα της έννοιας “πολιτισμός”».
Ετσι η εκδοτική σειρά του ΕΑΠ θα συνομιλεί και με τα νέα αντικείμενα σπουδών τα οποία διδάσκονται πλέον στο ΕΑΠ, όπως η Δημόσια Ιστορία, η Κοινωνιολογία-Ιστορία-Ανθρωπολογία του Αθλητισμού, η Κοινωνική Αλληλέγγυα Οικονομία, η Εκπαίδευση Εκπαιδευτών Προσφύγων, η Διοίκηση Τουρισμού, η Δημιουργική Γραφή κ.ά.
Ανθρωπος ψυχωμένος, με πολύχρονη δημιουργική θητεία στα «Ιστορικά» της «Ελευθεροτυπίας», ο οποίος δεν φοβάται την εκλαΐκευση της γνώσης όταν αυτή παραμένει επιστημονικά έγκυρη, ο Καρδάσης έχει συνείδηση ότι ο κλάδος του βιβλίου είναι χτυπημένος από την κρίση και ότι υπάρχουν ήδη στο ελληνικό τοπίο καταξιωμένοι οίκοι που εστιάζουν στο επιστημονικό βιβλίο (Μορφωτικό Ιδρυμα της Εθνικής Τράπεζας, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, νήσος, Αλεξάνδρεια, Πεδίο κ.ά.).
Ωστόσο επιμένει στην πραγματική και συμβολική σημασία των έντυπων εκδόσεων του ΕΑΠ που ανοίγονται στο ευρύτερο κοινό και ενισχύουν το κύρος αυτού του αυτοχρηματοδοτούμενου Πανεπιστημίου, που λειτουργεί από το 1997 και τώρα έχει μπει σε φάση επανεκκίνησης μετά από μια μακρά περίοδο (2004-2015) αδράνειας. Οι σπουδές με κλήρωση αντικαταστάθηκαν με τις σπουδές με δίδακτρα, ανοικτές σε όποιον διαθέτει απολυτήριο Λυκείου και όχι μονάχα στους τυχερούς, και ενισχύονται με διεύρυνση του προγράμματος υποτροφιών για τροφίμους των φυλακών, για Ρομά και άλλες ευάλωτες ομάδες.
Οι εκδόσεις του ΕΑΠ, εξηγεί ο Καρδάσης, υπογραμμίζουν ότι «η οικονομική συμμετοχή των φοιτητών του ΕΑΠ στις σπουδές τους πρέπει να είναι ανταποδοτική προς τους ίδιους και προς την κοινωνία».
