50+ κείμενα για μια περιπετειώδη πενταετία

Kυκλοφορεί αυτές τις μέρες το νέο βιβλίο του Σωτήρη Βαλντέν «Η Αριστερά στην κυβέρνηση. Πρέσπες, Ευρώπη. 50+ κείμενα για μια περιπετειώδη πενταετία» από τις εκδόσεις «Θεμέλιο». Το βιβλίο περιλαμβάνει κείμενα παρέμβασης για τις πολιτικές εξελίξεις κατά την πενταετία 2014-2019: καλύπτονται οι εσωτερικές εξελίξεις, το Μακεδονικό και η κρίση της Ευρώπης.

Ο συγγραφέας βλέπει το βιβλίο ως μια συμβολή στη μάχη, σε Ελλάδα και Ευρώπη, ενάντια στην άνοδο της Ακροδεξιάς και του εθνικισμού, στις πολιτικές που παράγουν λιτότητα, ανεργία, ακραίες ανισότητες και ανασφάλεια. Υποστηρίζει τη στροφή της Ευρώπης προς πολιτικές που θα προάγουν την απασχόληση και την ανάπτυξη και θα στηρίζονται στην αλληλεγγύη. Για την Ελλάδα, υποστηρίζει πως το διακύβευμα είναι να παραμείνει η Ελλάδα στον δρόμο της Αριστεράς. Επίσης αναλύει και υποστηρίζει θερμά τη Συμφωνία των Πρεσπών. Το βιβλίο αποτελεί και κάλεσμα για ενότητα όλων των προοδευτικών δυνάμεων.

Ο Σωτήρης Βαλντέν είναι τ. στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και διδάσκει σήμερα στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών. Από την περίοδο της δικτατορίας υπήρξε στέλεχος της ανανεωτικής και δημοκρατικής Αριστεράς. Είναι υποψήφιος του ΣΥΡΙΖΑ για τις ευρωεκλογές. Δημοσιεύουμε σήμερα αποσπάσματα από τον πρόλογο του βιβλίου.

Η κρίση και τα μνημόνια ανέτρεψαν πολλά δεδομένα. Πρώτον και κύριο, ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν ο μόνος δημοκρατικός πολιτικός φορέας που κατανόησε το βάθος του χάσματος λαού-πολιτικής που προκάλεσαν τα μνημόνια. Με τον αριστερό λαϊκισμό του κατόρθωσε να ηγηθεί του κύματος διαμαρτυρίας και αντίστασης, στρέφοντάς το έτσι όχι προς την Ακροδεξιά, όπως συμβαίνει στις περισσότερες άλλες χώρες, αλλά την Αριστερά και μάλιστα μια Αριστερά, που παρά τα προβλήματά της, παρέμεινε βασικά φιλοευρωπαϊκή και δημοκρατική (με τις αντίθετες τάσεις να είναι μειοψηφικές).

Δεύτερον, και συμπληρωματικά, οι άλλοι φορείς της δημοκρατικής Αριστεράς είτε εξαφανίστηκαν ή υπέστησαν μετάλλαξη και, συμμαχώντας με τη Δεξιά, υιοθέτησαν όλο και περισσότερο συντηρητικές ή και αντιδραστικές θέσεις και ιδεολογίες. Στις συνθήκες αυτές, από τη δική μου σκοπιά, άλλη επιλογή από το να συμπορευτούμε με τις δυνάμεις της αλλαγής, προσπαθώντας να συμβάλουμε στην πολιτική τους ωρίμανση, δεν υπήρχε.

Η εξέλιξη του ΣΥΡΙΖΑ μετά το καλοκαίρι 2015, η συμφωνία των Πρεσπών και το συνακόλουθο διαζύγιο με τον Καμμένο καθώς και η συνεργασία με την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία επιβεβαίωσαν και ενίσχυσαν την επιλογή μου υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ.

Η πολιτική του σε κρίσιμα ζητήματα λίγο απέχει πλέον από τα δικά μου πιστεύω, παρόλο που, όπως συμβαίνει με όλα τα μεγάλα κόμματα (π.χ. και με το σημιτικό ΠΑΣΟΚ), ορισμένες ενέργειές του καθώς και το ύφος ορισμένων στελεχών του κινούνται προς άλλες κατευθύνσεις και με βρίσκουν έντονα αντίθετο.

Εξάλλου η εξέλιξη της Κεντροαριστεράς υπήρξε θλιβερή, με την αντι-ΣΥΡΙΖΑ υστερία να εκτοπίζει κάθε λογική και κάθε αριστερό ίχνος στη φυσιογνωμία της: «στρατηγική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ», δηλαδή στρατηγική νίκη της Ν.Δ., αντίθεση στις Πρέσπες, μαξιμαλισμός στα οικονομικά, αντάξιος του πρώτου ΣΥΡΙΖΑ, παράλογες και επικίνδυνες θεωρίες περί του δήθεν κινδύνου για τη δημοκρατία που αποτελεί ο Τσίπρας.

Η στήριξή μου στον ΣΥΡΙΖΑ δεν απορρέει συνεπώς μόνο από «αρνητικά» επιχειρήματα, για να μην επανέλθει η Δεξιά, αλλά από μια ουσιαστική ιδεολογικοπολιτική προσέγγιση. Εξάλλου, η πολιτική για μένα είναι αλληλένδετη με την απάντηση στα διλήμματα τα σχετικά με την κυβερνητική εξουσία. Ακούω συχνά την ένσταση πως για έναν αριστερό, δεν αρκεί πως ο ΣΥΡΙΖΑ είναι προτιμότερος της Ν.Δ. Συμφωνώ μεν. Δεν κατανοώ όμως την αδιαφορία απέναντι στο δίλημμα «κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ή Ν.Δ.» που είναι για μένα σήμερα κρίσιμο. Αν η Αριστερά των ονείρων μου δεν είναι υπαρκτή εναλλακτική (και πολύ φοβάμαι πως ποτέ δεν θα είναι), επιλέγω χωρίς δισταγμό, τουλάχιστον από τότε που έπαψα να πιστεύω στη νομοτελειακή μελλοντική επικράτηση του κομμουνισμού, την υπαρκτή Αριστερά με αστερίσκους απέναντι σε μια αδυσώπητα υπαρκτή και απωθητική Δεξιά. […]

Οσοι στη διάρκεια των τελευταίων ετών προσεγγίσαμε τον ΣΥΡΙΖΑ κατηγορούμαστε συχνά για μεταπηδήσεις που αποδίδονται σε ποικίλα κίνητρα, περιλαμβανομένων και των πιο ποταπών (καρέκλες, κ.λπ.). Στην καλύτερη εκδοχή οι κριτικές αυτές εκφράζουν απορία για το πώς ασπασθήκαμε ένα κόμμα που βρίσκεται, ισχυρίζονται, στον αντίποδα όσων υποστηρίζαμε επί δεκαετίες.

Η αρθρογραφία που αναπαράγεται στο βιβλίο αυτό (όπως και αυτή που περιέχεται σε προηγούμενο βιβλίο μου για τα έτη 20010-2014), δείχνει, θέλω να πιστεύω, πως η πορεία από την ανανεωτική Αριστερά, τον σημιτικό εκσυγχρονισμό και τη ΔΗΜΑΡ στο σημερινό ΣΥΡΙΖΑ (που πάντως δεν είναι ο αντίποδας της ανανεωτικής Αριστεράς, σε πείσμα του υστερικού αντι-ΣΥΡΙΖΑϊσμού), έχει ένα στέρεο και, κατά τη γνώμη μου, συνεκτικό πολιτικό σκεπτικό.

Και, ασφαλώς πιο συνεκτικό από αυτό όσων, ξεκινώντας από το ίδιο σημείο κατέληξαν σήμερα στο ΠΑΣΟΚ της Φώφης Γεννηματά, ή και τη Ν.Δ. των Μητσοτάκη/Γεωργιάδη. Σε κάθε περίπτωση, είτε συμφωνεί είτε διαφωνεί κανείς με το σκεπτικό αυτό, πρέπει να το σεβαστεί και να μην εκτροχιάζεται σε χυδαίες ερμηνείες. […]

Οσοι προσεγγίζουμε σήμερα τον ΣΥΡΙΖΑ το κάνουμε, θέλω να πιστεύω, με ένα πολιτικό σκεπτικό. Μερικοί άλλαξαν γνώμη για το κυβερνών κόμμα και κρίσιμες πολιτικές του αρκετά ή και εντελώς πρόσφατα. Κατά τη γνώμη μου αυτό είναι θεμιτό, όταν συνοδεύεται από διαφάνεια για την πολιτική τους διαδρομή.

Λιγότερο θεμιτές είναι ίσως προσεγγίσεις που γίνονται με μη δημόσια επεξηγημένα πολιτικά άλματα και που τότε παραπέμπουν στις απολιτικές μεταπηδήσεις που χαρακτηρίζουν άλλους πολιτικούς χώρους, αν όχι και στις αλλαγές εργοδότη στον επιχειρηματικό ή και αθλητικό χώρο. Τέτοιες βέβαια μεταπηδήσεις πλήττουν την αξιοπιστία της όλης διαδικασίας διεύρυνσης.