Ανοίγει ο δρόμος για τη δημιουργία Χώρων Εποπτευόμενης Χρήσης (ΧΕΧ). Ο υπουργός Υγείας, Ανδρέας Ξανθός, υπέγραψε χθες τη σχετική υπουργική απόφαση που καθορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας των χώρων αυτών, τα ζητήματα στελέχωσης και στέγασής τους, καθώς και τη δημιουργία, την τήρηση και τη λειτουργία Μητρώου Καταγραφής Ληπτών.
Στόχος των Χώρων Εποπτευόμενης Χρήσης, όπως περιγράφεται στην υπουργική απόφαση, είναι η μείωση της βλάβης και των αρνητικών συνεπειών που συνδέονται με τη χρήση ναρκωτικών, καθώς και η ασφαλέστερη χρήση ναρκωτικών ουσιών σε ένα μη επικριτικό περιβάλλον, υπό την εποπτεία εκπαιδευμένου προσωπικού και με τήρηση των κανόνων υγιεινής και ασφάλειας.
Οι χώροι θα λειτουργούν μετά από άδεια του υπουργού Υγείας από τους εγκεκριμένους οργανισμούς – Οργανισμός Κατά των Ναρκωτικών (ΟΚΑΝΑ), Κέντρο Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων (ΚΕΘΕΑ), Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αθηνών (ΨΝΑ), Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης (ΨΝΘ) και Κέντρο Απεξάρτησης Τοξικομανών Κρατουμένων Ελεώνα Θηβών. Ομοίως για την αναστολή ή τη διακοπή της λειτουργίας των χώρων αυτών απαιτείται απόφαση του υπουργού Υγείας.
Οι ΧΕΧ θα έχουν εμβαδόν 60 τ.μ. και άνω, θα λειτουργούν καθημερινά τουλάχιστον οκτώ ώρες και θα διαθέτουν έως δώδεκα θέσεις εποπτευόμενης χρήσης ναρκωτικών.
Θα βρίσκονται στο κέντρο αστικών περιοχών και σε σημεία των πόλεων όπου πραγματοποιείται αγοραπωλησία και δημόσια χρήση ναρκωτικών ουσιών, καθώς και συνάθροιση πληθυσμών που κάνουν χρήση ψυχοδραστικών ουσιών, ενώ θα γειτνιάζουν με υπηρεσίες αντιμετώπισης της εξάρτησης και ιδιαίτερα με υπηρεσίες μείωσης της βλάβης, όπως οι μονάδες άμεσης πρόσβασης.
Θα διαθέτουν διακριτές θέσεις για την ενέσιμη χρήση ναρκωτικών ουσιών που δεν βρίσκονται σε δημόσια θέα και θα διασφαλίζουν την ανωνυμία και την ιδιωτικότητα των ληπτών των υπηρεσιών. Επιπλέον, θα διαθέτουν διακριτούς χώρους συμβουλευτικής και ενημέρωσης, παροχής πρώτων βοηθειών, καθώς και αυτοτελείς χώρους παραμονής πριν και μετά τη χρήση.
Ιατρική φροντίδα
Οι ΧΕΧ, αναλυτικότερα, θα διαθέτουν ειδικά διαμορφωμένους χώρους για την ενέσιμη χρήση ναρκωτικών ουσιών -οι οποίες έχουν προ-αποκτηθεί από τους λήπτες των υπηρεσιών των χώρων αυτών και βρίσκονται στην κατοχή τους κατά την είσοδό τους στον χώρο.
Επιπλέον, θα διαθέτουν χώρους για τη βραχεία παραμονή τους αμέσως μετά τη χρήση, κατάλληλο εξοπλισμό για την ασφαλή χρήση ναρκωτικών ουσιών εντός των χώρων, επείγουσα φροντίδα σε περιπτώσεις υπερδοσολογίας, συμβουλευτική ενημέρωση για την ασφαλή χρήση ναρκωτικών ουσιών και την πρόληψη υπερδοσολογίας.
Οι χώροι αυτοί θα διασυνδέονται με προγράμματα αντιμετώπισης της εξάρτησης και υπηρεσίες ιατρικής φροντίδας, με κοινωνικές υπηρεσίες και ιδιαίτερα με υπηρεσίες ατομικής υγιεινής, παροχής σίτισης, ένδυσης, στέγασης και φιλοξενίας και με δομές επείγουσας ιατρικής φροντίδας.
Επιπλέον στους ΧΕΧ θα παρέχεται συμβουλευτική και κατάλληλα μέσα (προφυλακτικά, σύνεργα χρήσης) για την αποφυγή μετάδοσης σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων και άλλων μεταδιδόμενων νοσημάτων.
Η σύνθεση της ομάδας του προσωπικού των Χώρων Εποπτευόμενης Χρήσης είναι μεικτή και διεπιστημονική, περιλαμβάνοντας κατ’ ελάχιστο έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας (ψυχίατρο ή ψυχολόγο), έναν γενικό γιατρό, έναν νοσηλευτή και έναν κοινωνικό λειτουργό, των οποίων την επιμόρφωση αναλαμβάνει ο φορέας που λειτουργεί τον χώρο. Το προσωπικό ασφάλειας-φύλαξης, καθαριότητας, καθώς και το τεχνικό και διοικητικό προσωπικό παρέχεται από τον φορέα που λειτουργεί τον ΧΕΧ.
Σκοπός λειτουργίας των ΧΕΧ, όπως ορίζεται από την υπουργική απόφαση, είναι η προαγωγή της υγείας των ενεργών χρηστών ναρκωτικών ουσιών, η προστασία της δημόσιας υγείας, η μείωση του επιπολασμού των μεταδιδόμενων νόσων στον πληθυσμό των χρηστών ψυχοδραστικών ουσιών, η πρόληψη και έγκαιρη παρέμβαση για την αντιμετώπιση υπερδοσολογίας, η δημιουργία επαφής με πληθυσμούς χρηστών, οι οποίοι είναι δύσκολο να προσεγγιστούν από άλλες υπηρεσίες αντιμετώπισης της εξάρτησης, η κινητοποίηση των ληπτών των υπηρεσιών των ΧΕΧ και η διασύνδεσή τους με προγράμματα θεραπείας, η προώθηση της διασύνδεσης με δομές κοινωνικής πρόνοιας, υγείας και θεραπείας και η προώθηση της κοινωνικής ένταξης.
Μητρώο Ληπτών
Οι λήπτες των υπηρεσιών των ΧΕΧ πρέπει να είναι άνω των 18 ετών, να μην παρακολουθούν πρόγραμμα σωματικής αποτοξίνωσης ή απεξάρτησης ή θεραπείας με υποκατάστατα και να καταγράφονται στο Μητρώο Καταγραφής Ληπτών Υπηρεσιών του ΧΕΧ.
Πώς θα γίνεται η εγγραφή στο Μητρώο; Κατά την πρώτη επαφή του λήπτη υπηρεσιών με τον ΧΕΧ, δηλώνονται και καταχωρίζονται προσωπικά (αναγνωριστικά) στοιχεία του με αυτοαναφορά.
Η καταχώριση γίνεται με τη συγκατάθεση του λήπτη, αφού έχει ενημερωθεί πλήρως και λεπτομερώς για τους σκοπούς λειτουργίας του Μητρώου.
Κατά τις επόμενες επισκέψεις επικαιροποιείται η καταχώριση του λήπτη στο Μητρώο, εφόσον τα στοιχεία αυτά επαληθεύονται μέσω ταυτοποιητικών εγγράφων (όπως, για παράδειγμα, αστυνομική ταυτότητα, διαβατήριο, δίπλωμα οδήγησης, βιβλιάριο υγείας, δελτίο ταυτότητας ομογενούς, πιστοποιητικό γέννησης ή πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης επίσημα μεταφρασμένο στα ελληνικά, άδεια διαμονής διεθνούς προστασίας, δελτίο αιτούντα διεθνούς προστασίας, δελτίο αιτούντα ασύλου αλλοδαπού).
Συγκεκριμένα, στο Μητρώο καταχωρίζονται το όνομα και το επώνυμο του λήπτη των υπηρεσιών, η ημερομηνία γέννησής του, το φύλο του κατά δήλωσή του, το όνομα της μητέρας και του πατέρα του, το είδος της ουσίας κύριας χρήσης, ο τρόπος κύριας χρήσης, οι υπηρεσίες που του παρασχέθηκαν, η διεύθυνση κατοικίας του και λοιπά στοιχεία επικοινωνίας του.
