Ευρείες πολιτικές διαστάσεις λαμβάνουν πλέον τα πολύνεκρα τρομοκρατικά χτυπήματα στη Σρι Λάνκα ανήμερα του Πάσχα των καθολικών, καθώς εντείνεται η εσωτερική διαμάχη στα ηγετικά κλιμάκια της χώρας και το συνακόλουθο παιχνίδι αλληλοκατηγοριών για την εξωφρενική αποτυχία των αρχών ασφαλείας και πληροφοριών να αποτρέψουν το λουτρό αίματος, παρά τις έγκαιρες προειδοποιήσεις. Οι δε επίσημες ανακοινώσεις για την πορεία των ερευνών συχνά φάσκουν και αντιφάσκουν.
Μολονότι η κυβέρνηση ανήγγειλε αρχικά πως οι βομβιστές αυτοκτονίας ήταν εφτά, χθες έκανε γνωστό πως ήταν εννιά, όλοι τους πολίτες της Σρι Λάνκα. Οπως προκύπτει από την ταυτοποίηση οχτώ εξ αυτών, οι περισσότεροι είχαν ταξιδέψει για σπουδές ή διαμονή στο εξωτερικό, ήταν «καλά μορφωμένοι, προέρχονταν από τη μεσαία τάξη» και δη από οικονομικά ευκατάστατες οικογένειες. Τουλάχιστον ένας είχε σπουδάσει σε Ηνωμένο Βασίλειο και Αυστραλία προτού επιστρέψει στην πατρίδα του. Δύο ήταν αδέρφια, γιοι πλούσιου εμπόρου μπαχαρικών, ενώ η σύζυγος του ενός έγινε επίσης καμικάζι.
Ο αριθμός των νεκρών από το μακελειό σε τρεις καθολικές εκκλησίες και τέσσερα ξενοδοχεία στην πρωτεύουσα Κολόμπο -ντόπιοι στη συντριπτική τους πλειονότητα- αυξήθηκε χθες σε 359, καθώς μέρα με τη μέρα υποκύπτουν κάποιοι από τους περίπου 500 τραυματίες.
Στο μικροσκόπιο
Η κυβέρνηση της Σρι Λάνκα και ξένες μυστικές υπηρεσίες εξετάζουν σοβαρά την ανάληψη ευθύνης για τις επιθέσεις από το «Ισλαμικό κράτος», θεωρώντας εξ αρχής πως οι βομβιστές είχαν διεθνείς διασυνδέσεις και ενδεχομένως εκπαιδεύτηκαν στο εξωτερικό. Αν επαληθευτεί η εμπλοκή της τρομοκρατικής οργάνωσης, θα πρόκειται για το πιο αιματηρό χτύπημα που έχει εξαπολύσει ποτέ εκτός Συρίας και Ιράκ.
Παρότι δεν παρέθεσε απτές αποδείξεις για τον ισχυρισμό του, το «Ι.Κ.» ανέβασε, πέρα από μία φωτογραφία, και ένα βίντεο με οχτώ άτομα, τα εφτά με καλυμμένα πρόσωπα, που στέκονται μπροστά από το μαύρο λάβαρο της οργάνωσης και ορκίζονται πίστη στον αρχηγό της, Αμπού Μπακρ αλ Μπαγκντάντι. Προς το παρόν, δεν έχει τεκμηριωθεί αν ήταν πράγματι οι βομβιστές αυτοκτονίας της Σρι Λάνκα.
Ο άνθρωπος με το ακάλυπτο πρόσωπο πιστεύεται πως είναι ο Μοχάμεντ Ζαχράν Χασίμ, αρχηγός μίας εκ των δύο τοπικών οργανώσεων τζιχαντιστών, στις οποίες η κυβέρνηση της χώρας επέρριψε την ευθύνη για την πασχαλινή σφαγή. Δεν αποκλείεται να ήταν ένας από τους εγκεφάλους των επιθέσεων, ενώ φέρεται να έγινε κι ο ίδιος βομβιστής αυτοκτονίας.
Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του Guardian, οι μυστικές υπηρεσίες της Ινδίας είχαν ενημερώσει τις Αρχές της Σρι Λάνκα εδώ και τουλάχιστον τέσσερις μήνες -και όχι δύο βδομάδες, όπως ελέχθη την επομένη του μακελειού- πως υπήρχε ενεργό δίκτυο εξτρεμιστών ισλαμιστών στη χώρα, που προετοίμαζαν τρομοκρατικό χτύπημα.
Οι πληροφορίες αυτές καταρρίπτουν, συν τοις άλλοις, την ανακοίνωση κυβερνητικών αξιωματούχων πως το μακελειό έγινε σε αντίποινα για τις πρόσφατες πολύνεκρες επιθέσεις σε τεμένη του Κράισττσερτς στη Νέα Ζηλανδία. Βάσει στοιχείων που είχε συγκεντρώσει η Ινδία ήδη από τον περασμένο Νοέμβριο, μέσω ανακρίσεων συλληφθέντων τζιχαντιστών και κατασχέσεων κινητών τηλεφώνων και σκληρών δίσκων υπολογιστών, είχαν αποκαλυφθεί σχέσεις των συλληφθέντων με τον συγκεκριμένο άντρα, ο οποίος παρακολουθούνταν από τις Αρχές της Σρι Λάνκα, αφού διατηρούσε επαφές με σεσημασμένους μαχητές του «Ι.Κ.» στο Μπανγκλαντές και πιθανώς στο Αφγανιστάν.
Ως ιεροκήρυκας στα ανατολικά της νησιωτικής χώρας διέσπειρε τον ισλαμικό φονταμενταλισμό, υποκινώντας τη βία κατά των μη μουσουλμάνων και αναρτώντας διαδικτυακά μηνύματα υποστήριξης του «Ι.Κ.». Η μουσουλμανική κοινότητα είχε προειδοποιήσει την κυβέρνηση από το 2016 για τα πύρινα κηρύγματά του, οι διωκτικές αρχές ωστόσο δεν έκαναν τίποτα για να τον σταματήσουν…
Οι φοβερές αποκαλύψεις έχουν αναζωπυρώσει τη σοβούσα μάχη εξουσίας ανάμεσα στον πρωθυπουργό της Σρι Λάνκα, Ράνιλ Βικρεμεσάνγκ, και τον πρόεδρο της χώρας, Μιτριπάλα Σιρισένα, που επιχειρούν τώρα να αποποιηθούν τις βαρύτατες πολιτικές ευθύνες τους, επιμένοντας αμφότεροι πως κρατήθηκαν στο σκοτάδι από τις υπηρεσίες πληροφοριών και ασφαλείας.
Ο πρόεδρος της Βουλής Λακσμάν Κιριέλα, που πρόσκειται στον πρωθυπουργό, «κάρφωσε» ουσιαστικά τον Σιρισένα, καταγγέλλοντας πως υπήρξε σκόπιμη απόκρυψη από κορυφαίους αξιωματούχους για τις προειδοποιήσεις, με αποτέλεσμα να μη ληφθεί κανένα μέτρο για την αποτροπή της σφαγής.
Υποστήριξε δηλαδή πως το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας συνεδρίασε υπό τον Σιρισένα -χωρίς τη συμμετοχή του πρωθυπουργού και υπουργών- στις 7 Απριλίου και ενώ «οι πληροφορίες ήταν εκεί, πρωτοκλασάτοι αξιωματούχοι ασφαλείας δεν προχώρησαν στις δέουσες ενέργειες»…
Καμία ασφάλεια
«Σε οποιαδήποτε άλλη χώρα, σύσσωμη η κυβέρνηση θα είχε εξαναγκαστεί σε παραίτηση για το μπάχαλο αυτής της κατάστασης, αλλά εδώ δεν θα συμβεί. Η ασφάλεια έχει καταντήσει ανέκδοτο» παραδέχτηκε ο Σάραθ Φονσέκα, πρώην επιτελάρχης του στρατού και νυν υπουργός Περιφερειακής Ανάπτυξης.
Πασχίζοντας να σώσει τα προσχήματα για την εγκληματική αδράνεια, ο πρόεδρος της Σρι Λάνκα ζήτησε εδώ και τώρα τις παραιτήσεις του υπουργού Αμυνας και του αρχηγού της αστυνομίας, προαναγγέλλοντας σαρωτική αναδιάρθρωση των υπηρεσιών ασφαλείας και πληροφοριών.
«Υπήρξε ένα μείζον ατόπημα στην κοινοποίηση στοιχείων από τις υπηρεσίες πληροφοριών. Πρέπει να αναλάβουμε την ευθύνη» ομολόγησε και ο υφυπουργός Αμυνας, Ρούαν Βιτζεβαρντένε. Προσώρας, πάντως, φαίνεται πως τα μεγάλα κεφάλια της πολιτικής ηγεσίας παραμένουν στο απυρόβλητο, χωρίς την παραμικρή λογοδοσία για τις ευθύνες που τους αναλογούν, καθώς απέτυχαν παταγωδώς να προστατεύσουν -ως όφειλαν- τους πολίτες της (βουδιστικής κυρίως) χώρας από το αιματοκύλισμα.
Ο τρομοκρατικός κίνδυνος μάλιστα δεν έχει παρέλθει, καθώς πιστεύεται πως ασύλληπτοι τζιχαντιστές με εκρηκτικά μπορεί να ξαναχτυπήσουν ανά πάσα στιγμή, γι’ αυτό και η αστυνομία σπεύδει να εξουδετερώνει κάθε ύποπτο πακέτο που εντοπίζεται. Στις έρευνες συμμετέχει πλέον και το FBI, με τις προσαγωγές υπόπτων να αγγίζουν χθες τις 60.
