Ωρα περισυλλογής και αναζήτησης των «γιατί»

«Η Παναγία των Παρισίων με τις πολλές φθορές χρειάζεται ανακαίνιση και ελπίζει ότι μπορείτε να βοηθήσετε». Το άρθρο με αυτό τον προφητικό τίτλο δημοσιεύτηκε στους New York Times στις 28 Νοεμβρίου του 2017.

Η αμερικανική εφημερίδα έκανε λόγο για τις εργασίες συντήρησης που χρειαζόταν επειγόντως η ιστορική εκκλησία.

Οι εργασίες τελικά ξεκίνησαν και σύμφωνα με τις μέχρι τώρα ενδείξεις κάτι πήγε στραβά σε εκείνο το κομμάτι, με αποτέλεσμα την πυρκαγιά που παραλίγο να καταστρέψει ολοκληρωτικά ένα ναό-κόσμημα για το Παρίσι και μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Τα ερωτήματα που εγείρονται είναι αναπόφευκτα πολλά και δεν αφορούν μόνο τα ακριβή αίτια του -κατά τα φαινόμενα- ατυχήματος.

Αφορούν και το τι προηγήθηκε: εγκατάλειψη, υποχρηματοδότηση και δυσκολία για ένα κράτος να συντηρήσει σωστά ένα τόσο παλιό μνημείο. Ιδίως όταν η ενίσχυση του πολιτισμού δεν συγκαταλέγεται στις άμεσες προτεραιότητές του.

Περίπου 13 εκατομμύρια άνθρωποι επισκέπτονται κάθε χρόνο τη Νοτρ Νταμ -κατά μέσο όρο 30.000 την ημέρα- και το εισιτήριο κοστίζει 15 ευρώ.

Ωστόσο κι αυτά τα έσοδα δεν επαρκούσαν για να καλύψουν τις φθορές οχτώμισι αιώνων. Επεται το γαλλικό κράτος, ιδιοκτησία του οποίου είναι όλοι οι καθεδρικοί που έχουν χτιστεί πριν το 1905.

Το 2012 χρηματοδότησε την αντικατάσταση των καμπανών της Νοτρ Νταμ και το 2017 διέθεσε έξι εκατομμύρια ευρώ για την αποκατάσταση του βέλους του ναού, το οποίο κατέρρευσε χθες από τη φωτιά.

Σύμφωνα όμως με δημοσίευμα του περιοδικού ΤΙΜΕ τον Ιούλιο του 2017, η νεοεκλεγείσα κυβέρνηση Μακρόν δεν είχε την πρόθεση να επιδείξει περαιτέρω γενναιοδωρία.

«Η Γαλλία έχει χιλιάδες μνημεία. Η περίπτωση της Νοτρ Νταμ δεν είναι η πιο επείγουσα» δήλωσε ανώνυμα στο αμερικανικό περιοδικό στέλεχος του γαλλικού υπουργείου Πολιτισμού.

Η κυβέρνηση Μακρόν είχε άλλες προτεραιότητες: άμυνα, τρομοκρατία και δραστικές περικοπές στο σύνολο του δημόσιου τομέα.

Οσο για το ερώτημα αν η επιλογή της εταιρείας που ανέλαβε τις εργασίες αποκατάστασης ήταν η καλύτερη και όχι η φτηνότερη, είναι κάτι που ίσως απαντηθεί στη συνέχεια.

Οπως μάλιστα διαβάζαμε χθες στη Le Figaro, δεν είναι βέβαιο ότι η εταιρεία που ανέλαβε τις εργασίες θα κληθεί να πληρώσει αποζημίωση.

Κι αυτό γιατί, όπως έλεγαν ειδικοί στα ασφαλιστικά ζητήματα, είναι δύσκολο να αποδειχτεί σε τέτοιες περιπτώσεις η υπαιτιότητα της εταιρείας.

Αλλά, ακόμα κι αν γίνει αυτό, τα ασφάλιστρα έχουν συγκεκριμένο ύψος το οποίο σίγουρα είναι πολύ μικρότερο από αυτό που θα χρειαστεί για την αποκατάσταση.

«Γι’ αυτό και», κατέληγε η Le Figaro, «είναι απαραίτητες και οι δωρεές των ιδιωτών (έχουν φτάσει τα 600 εκατομμύρια) και οι δαπάνες του κράτους».

Μνημεία στο «κόκκινο»

Κι ενώ ακόμα καπνίζουν τα αποκαΐδια της Νοτρ Νταμ, διάφορα ΜΜΕ θέτουν το ερώτημα ποιο θα είναι το επόμενο μνημείο που θα πέσει θύμα της κακής συντήρησης.

Τέτοια ήταν, για παράδειγμα, η περίπτωση του Εθνικού Μουσείου του Ρίο ντε Ζανέιρο στη Βραζιλία που καταστράφηκε ολοσχερώς από πυρκαγιά τον περασμένο Σεπτέμβριο.

Αρθρο της Guardian χθες ζητούσε να γίνει επειγόντως ανακαίνιση στη Παλάτι του Γουεστμίνστερ, όπου στεγάζεται η Βουλή των Κοινοτήτων, προτού να είναι πολύ αργά. Για «μεγάλο κίνδυνο» να τυλιχτεί στις φλόγες η Βουλή έκανε λόγο και ο αρχηγός των Εργατικών, Τζέρεμι Κόρμπιν.

Ηδη πάντως το κτίριο κινδύνευσε με πλημμύρα πριν από δύο εβδομάδες, όταν παρουσιάστηκε μεγάλη διαρροή στην οροφή αναγκάζοντας σε διακοπή τη συνεδρίαση για το Brexit…