Ο περίεργος ρόλος του «άτυπου διοικητή»

Στην απόφαση να αποχωρήσει από το κέντρο φιλοξενίας προσφύγων των Θερμοπυλών και να αναστείλει τις υπηρεσίες διοικητικής υποστήριξης της δομής, η οποία ανήκει στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, προχώρησε την Πέμπτη ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔΟΜ), κατηγορώντας, ούτε λίγο ούτε πολύ, τον δημοσιογράφο Γιώργο Παλαμιώτη, ο οποίος εμφανίζεται να έχει υπεύθυνη διοικητική θέση στο κέντρο φιλοξενίας, ότι παραπλανά και εκφοβίζει πρόσφυγες για να τους στρέψει εναντίον του διεθνούς οργανισμού, παρεμποδίζοντας μέχρι και απλές ενέργειες, όπως η συγκέντρωση υπογραφών των προσφύγων ότι συγκατατίθενται στη συλλογή των προσωπικών τους δεδομένων.

Δεν είναι η πρώτη φορά που δημιουργείται έκρυθμη κατάσταση στο κέντρο, το οποίο προβάλλεται από την Περιφέρεια σαν υπόδειγμα έργου του περιφερειάρχη Κώστα Μπακογιάννη και σαν παράδειγμα της πολιτικής που θέλει να ακολουθήσει στη διαχείριση του προσφυγικού αν εκλεγεί δήμαρχος Αθηναίων. Η ένταση των τελευταίων ημερών αποτελεί στην πραγματικότητα τη σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι.

Σύμφωνα με άτομα από το κέντρο φιλοξενίας που μίλησαν στην «Εφ.Συν.», ζητώντας να προστατευτεί η ανωνυμία τους, αλλά και με αναφορές που έχουν γίνει προς τον ΔΟΜ, ο κ. Παλαμιώτης, περισσότερο γνωστός σαν ο άτυπος διοικητής του κέντρου, έχει έρθει επανειλημμένα σε σύγκρουση με οργανισμούς, προσπαθεί να έχει τον απόλυτο έλεγχο και κατηγορείται για αυταρχική συμπεριφορά τόσο προς τις οργανώσεις όσο και σε πρόσφυγες.

Μάλιστα αναφορές τον φέρουν να μεσολαβεί σε υποθέσεις εργασιακής εκμετάλλευσης προσφύγων, όπως και να επιφυλάσσει προνομιακή μεταχείριση σε πρόσφυγες της αρεσκείας του.

Οι αναφορές αυτές εγείρουν εύλογα και σοβαρά ερωτήματα προς τον Κώστα Μπακογιάννη. Γνωρίζει τις αναφορές για τον άνθρωπο τον οποίο φέρεται να έχει τοποθετήσει σε διοικητική θέση στο κέντρο και, αν ναι, σε ποιες ενέργειες διερεύνησης έχει προχωρήσει για να τις απορρίψει ως αβάσιμες και να τον διατηρεί μέχρι σήμερα στην ευαίσθητη αυτή θέση;

Ενα επιπλέον ερώτημα αφορά ζητήματα δεοντολογίας και πιθανής σύγκρουσης συμφερόντων από την παράλληλη δραστηριότητα του κ. Παλαμιώτη σε διοικητική θέση ευθύνης της Περιφέρειας και σε θέση ανταποκριτή Στερεάς Ελλάδας στο ΑΠΕ/ΜΠΕ.

Αμερόληπτος;

Πώς είναι σε θέση να καλύπτει δημοσιογραφικά το δημόσιο ειδησεογραφικό πρακτορείο τα θέματα της Περιφέρειας, στην οποία δραστηριοποιείται σε διοικητική θέση ο αρμόδιος ανταποκριτής του και, πολύ περισσότερο, τα θέματα του προσφυγικού;

Με ποιον ισχυρισμό αμεροληψίας θα καλύψει το ΑΠΕ/ΜΠΕ την ένταση που οδήγησε στην αποχώρηση του ΔΟΜ από το κέντρο και πώς θα χειριστεί δημοσιογραφικά τις αναφορές σε βάρος του υπεύθυνου του κέντρου, που τυγχάνει να είναι ο ίδιος ο αρμόδιος ανταποκριτής;

Εξίσου σοβαρά ερωτήματα εγείρονται και για το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής, το οποίο γνωρίζει τις αναφορές για τη δραστηριότητα και τη συμπεριφορά του κ. Παλαμιώτη ήδη από τον Οκτώβριο του 2017.

Στις 27 Οκτωβρίου 2017, ο επικεφαλής της αποστολής του ΔΟΜ στην Ελλάδα Τζιανλούκα Ρόκο ενημερώνει με επιστολή τον τότε υπουργό Γιάννη Μουζάλα ότι από τον Αύγουστο του 2017, όταν ανέλαβε την υποστήριξη της δομής ο οργανισμός, «η κατάσταση στη Δομή Φιλοξενίας των Θερμοπυλών επιδεινώνεται σταδιακά και ο ΔΟΜ ανησυχεί για την ευημερία των μεταναστών που φιλοξενούνται εκεί».

Ο κ. Ρόκο επισυνάπτει έγγραφο παραπόνων υπογραμμένο από πρόσφυγες και μετανάστες του κέντρου και κάνει λόγο για θεμελιώδη έλλειψη συνεργασίας «με τους υπεύθυνους της δομής, κύριους Γιώργο Παλαμιώτη και Αρη Σόχο», από μεριάς των οποίων αποκρύπτονται βασικές πληροφορίες όπως οι νέες αφίξεις, οι περιπτώσεις ευάλωτων ωφελούμενων που χρειάζονται εξειδικευμένη φροντίδα και η ενημέρωση σε θέματα ασφαλείας, όπως και για «αυταρχική, μεροληπτική και προσβλητική στάση των δυο υπευθύνων».

«Ο κ. Παλαμιώτης απευθύνεται συχνά στους φιλοξενούμενους με τρόπο προσβλητικό και ιδιαίτερα σεξιστικό. Παρόμοια συμπεριφορά έχει υποστεί και το προσωπικό του ΔΟΜ, μερικοί από τους οποίους απειλήθηκαν με σωματική βία».

Παραθέτει στη συνέχεια μαρτυρίες προσφύγων για ιδιαίτερα σοβαρά ζητήματα σχετικά με τους δυο υπεύθυνους της δομής: παρακρατούν για άγνωστο λόγο και χρόνο έγγραφα των ωφελούμενων, μεταφέρουν έξω από τη δομή είδη ανθρωπιστικής βοήθειας από τις αποθήκες, ενώ «ο κ. Παλαμιώτης δρα ως διαμεσολαβητής με διάφορους τοπικούς αγρότες που καταλήγουν να εκμεταλλεύονται τους επωφελούμενους μέσω παράνομης εργασίας, ενώ επιπλέον δέχεται δώρα ως αντάλλαγμα για την επιτάχυνση των διαδικασιών ασύλου».

«Απτές αποδείξεις»

Η επιστολή αναφέρεται επίσης σε συνάντηση του ΔΟΜ με πρόσφυγες, η οποία προκάλεσε τη βίαιη αντίδραση του κ. Παλαμιώτη, όπως και σε έγγραφη καταγγελία προσφύγων με την υπογραφή τους για τη δραστηριότητα του κ. Παλαμιώτη.

«Την επόμενη ημέρα, μία ομάδα μεταναστών, που φέρεται ότι έλαβε εντολή από τη διοίκηση, μπήκε στο γραφείο του ΔΟΜ στις Θερμοπύλες, απαιτώντας από το προσωπικό να μοιραστεί τα ονόματα όσων υπέγραψαν την καταγγελία», σημειώνει ο κ. Ρόκο.

Επανέρχεται στο ζήτημα με νέα επιστολή του στις 12 Μαρτίου 2018 προς τον υπουργό Δημήτρη Βίτσα, που είχε πρόσφατα διαδεχτεί τον κ. Μουζάλα. Τον ενημερώνει ότι «η γενικότερη συνεργασία με τον κύριο Παλαμιώτη εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση για τον ΔΟΜ», ωστόσο έχουν περιοριστεί τα φαινόμενα ανάρμοστης συμπεριφοράς προς το προσωπικό.

Σημειώνει επίσης ότι το προσωπικό «δεν μπόρεσε να βρει απτές αποδείξεις» για το περιεχόμενο των αναφορών των προσφύγων και επισημαίνει ότι «δεν θέλησαν να προβούν σε επίσημη καταγγελία», παρόλο που ο ΔΟΜ επιχείρησε να τους διευκολύνει, παρέχοντας ιδιωτικότητα, εμπιστευτικότητα και νομική συμβουλή.

Ωστόσο, οι αναφορές για προβληματική συμπεριφορά συνεχίστηκαν. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», στις 24 Σεπτεμβρίου 2018, εργαζόμενη στην εκπαίδευση των προσφύγων της δομής ανέφερε εγγράφως ότι η συνεργασία της με τον κ. Παλαμιώτη είναι μηδαμινή παρά τις προσπάθειες της ίδιας και ότι ο κ. Παλαμιώτης παρεμβαίνει στο έργο της και αμφισβητεί προκλητικά τους προϊσταμένους της και το υπουργείο Παιδείας.

Στη διάθεση της «Εφ.Συν.» βρίσκονται επίσης πρόσφατες αναφορές προς τον ΔΟΜ για ενδεχόμενα σοβαρά περιστατικά εργασιακής εκμετάλλευσης στα οποία εμπλέκεται ο κ. Παλαμιώτης. Σύμφωνα με τις αναφορές, τον Οκτώβριο του 2017, δυο ωφελούμενοι επιβιβάστηκαν σε βαν για να πάνε να εργαστούν σε αγροτικές δουλειές σε χωράφια, για τις οποίες μεσολάβησε ο διοικητής και νυχτερινός φύλακας της δομής. Το μεροκάματο κυμαινόταν μεταξύ 25 ευρώ για 8 ώρες και 15 ευρώ για 11 ώρες.

Τον περασμένο Απρίλιο, σύμφωνα με άλλη αναφορά, ο διοικητής πρόσφερε σε ωφελούμενο αγροτική εργασία και εργασία φύλαξης στα χωράφια τρίτου. Ο ωφελούμενος δεν είχε ασφάλιση ούτε είχε βγάλει ΑΦΜ. Ο μισθός του ήταν περίπου 700 ευρώ τον μήνα για δωδεκάωρη επταήμερη εργασία.

Ευνοούμενοι

Υπάρχουν και άλλες τέτοιες αναφορές, τις οποίες επιβεβαιώνουν στην «Εφ.Συν.» άτομα από το κέντρο. Σύμφωνα με αυτές, ο κ. Παλαμιώτης φώναξε πρόσφυγα στο γραφείο του, όπου ήταν παρόντες δυο άνδρες. Ο ένας πρόσφερε στον πρόσφυγα δουλειά φύλακα σε αγρόκτημα. Λίγο καιρό μετά, ο εργαζόμενος ανέφερε άθλιες συνθήκες: σχεδόν δεν υπήρχαν τουαλέτες, τον είχαν αφήσει χωρίς φαγητό για δυο τρεις μέρες και δεν του επέτρεπαν να χρησιμοποιήσει ξύλα για να ζεστάνει νερό, με αποτέλεσμα να αναγκάζεται να πλένεται με νερό παγωμένο.

Οι πληροφορίες κάνουν επίσης λόγο για ομάδα προσφύγων με τους οποίους διατηρεί καλές σχέσεις ο κ. Παλαμιώτης και τους οποίους στεγάζει σε καλές θέσεις στο ένα από τα δυο κτίρια της δομής. Μιλούν για εντάσεις όταν προ καιρού επέμενε ο διοικητής να επιβιβάζονται στα οχήματα που χρησιμοποιούσε η Υπατη Αρμοστεία για μετακινήσεις προσφύγων προς την υπηρεσία Ασύλου και άλλα άτομα, που απλά μετέβαιναν στην πόλη για να προμηθευτούν τρόφιμα, ποτά και λαθραία τσιγάρα, τα οποία μεταπωλούσαν στη συνέχεια στη δομή.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, την περασμένη εβδομάδα ο κ. Παλαμιώτης ακούστηκε να λέει σε πρόσφυγες που είχαν δώσει ενυπόγραφη συγκατάθεση στο ΔΟΜ να συλλέξει τα προσωπικά τους δεδομένα ότι «αυτά τα χαρτιά είναι για να επιστρέψετε στην πατρίδα σας», «να τα πάρετε πίσω», «να σηκωθούν να φύγουν. Τι δουλειά έχουν εδώ;».

Μετά από αυτή την εξέλιξη, η εκπρόσωπος του ΔΟΜ Σιμόνα Μοσκαρέλι έστειλε επιστολή στον κ. Παλαμιώτη, ανακοινώνοντας την αναστολή της διοικητικής υποστήριξης της δομής, μέχρις ότου διευκρινιστεί ο ρόλος και η λειτουργία του οργανισμού από κοινού με Περιφέρεια και την υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής.

«Τις τελευταίες δυο ημέρες, πολλοί επωφελούμενοι εξέφρασαν τις ανησυχίες τους για ένα έντυπο συγκατάθεσης που ο ΔΟΜ τους ζητάει να υπογράψουν ώστε να μπορέσει ο οργανισμός να συλλέξει τα προσωπικά τους δεδομένα, σύμφωνα με τους κανονισμούς του ΔOM. Μεταφέρθηκε στην ομάδα πεδίου ότι οι επωφελούμενοι πληροφορήθηκαν από εσάς ότι ο ΔΟΜ ζητάει συγκατάθεση για να τους εγγράψει σε πρόγραμμα επιστροφής στις χώρες προέλευσής τους, ενώ τις τελευταίες ημέρες μερικοί επωφελούμενοι έχουν απαιτήσει από την ομάδα του ΔΟΜ στη δομή με επιθετικό τρόπο να τους επιστραφούν τα έντυπα συγκατάθεσης.

»Μόλις πληροφορήθηκα ότι πριν από δυο ώρες ενημερώσατε το προσωπικό μας να μην επιστρέψει στη δομή, ισχυριζόμενος ότι ο ΔΟΜ φέρθηκε με βίαιο τρόπο στους διαμένοντες της δομής. Ο ΔΟΜ δεν θα ανεχθεί τέτοιους ισχυρισμούς και το προσωπικό μας δεν δέχεται να απειλείται και να προσβάλλεται από εσάς ή οποιονδήποτε άλλο φορέα», αναφέρει η κ. Μοσκαρέλι.

Η επιστολή

Νωρίτερα, πριν από δυο εβδομάδες, στις 10 Μαΐου, η κ. Μοσκαρέλι είχε στείλει στον κ. Παλαμιώτη αναλυτική επιστολή ζητώντας να διευκρινιστούν ζητήματα συνεργασίας.

«Οι επανειλημμένες απειλές για την έξωση της ομάδας μας από τη δομή, η υπερβολική πίεση στους συναδέλφους για θέματα που δεν είναι υπό την ευθύνη τους ή η παρεμπόδιση του προσωπικού μας από την εκπλήρωση των καθηκόντων του δημιουργεί κλίμα φόβου, επιφυλακτικότητας και δυσπιστίας», ανέφερε.

Πηγές του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής σημειώνουν στην «Εφ.Συν.» ότι υπάρχουν κάποια προβλήματα στο κέντρο φιλοξενίας στις Θερμοπύλες και ότι βούληση του υπουργείου είναι να λειτουργεί ομαλά η δομή, τη διοικητική ευθύνη της οποίας έχει η Περιφέρεια, με εντεταλμένο τον κ. Παλαμιώτη, και τον ΔΟΜ να αποτελεί τον εταίρο διοικητικής υποστήριξης και να έχει βοηθητικό έργο.