Χρόνια πολλά

Χρόνια πολλά. Αυτή η ευχή είναι η συχνότερη ευχή και λέει πολλά. Ο άνθρωπος θέλει να ζήσει όσο γίνεται περισσότερο αλλά συγχρόνως να μην είναι άρρωστος. Σήμερα τα συχνότερα νοσήματα που συμβάλλουν στη νοσηρότητα και την πρόωρη θνησιμότητα δεν είναι οι λοιμώξεις, δηλαδή ο ανταγωνισμός μας με τα μικρόβια και τους ιούς. Είναι τα νοσήματα που προκαλούνται από την αντίδραση του ανθρώπινου οργανισμού απέναντι στις συνθήκες διαβίωσης που έχει διαμορφώσει ο ίδιος ο άνθρωπος. Τέτοια νοσήματα είναι η παχυσαρκία, η αθηροσκλήρυνση, ο καρκίνος, ο διαβήτης, τα αυτοάνοσα, τα νευροεκφυλιστικά.

Οι παράγοντες που συμβάλλουν αποδεδειγμένα σε αυτού του είδους τη νοσηρότητα είναι: οι χαμηλές κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες διαβίωσης των παιδιών, το στρες, η διατροφή, η καθιστική ζωή, το κάπνισμα, η ρύπανση της ατμόσφαιρας, τα εξαντλητικά ωράρια εργασίας, οι απότομες αλλαγές συνηθειών των πληθυσμών.

Εμείς ως Ελλάδα είμαστε μια χώρα με ένα από τα υψηλότερα προσδόκιμα επιβίωσης. Οχι γιατί είχαμε ένα από τα αποτελεσματικότερα συστήματα υγείας αλλά γιατί το φυσικό και κοινωνικό μικροπεριβάλλον της πατρίδας μας ευνοεί την υγεία των πολιτών και όχι τη νοσηρότητα.

Και εξηγούμαι: Το κλίμα, η ελληνική μεσογειακή διατροφή, οι οικογενειακές και κοινωνικές σχέσεις είναι διαχρονικοί παράγοντες που επηρεάζουν καθοριστικά την υγεία και ισορροπία των πολιτών.

Αυτό το μικροπεριβάλλον, που έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τη ζεστασιά, το μέτρο, την ποιότητα, την επικοινωνία, τη συλλογικότητα, είναι που κάνει έναν οργανισμό να αντεπεξέρχεται στις ακραίες καταστάσεις, να διατηρεί την ομοιοστασία και να μη νοσεί. Αυτό το μικροπεριβάλλον είναι που προστάτεψε στην οικονομική κρίση τη μη διάλυση της κοινωνίας μας. Και είναι αυτό το μικροπεριβάλλον για το οποίο ενδιαφέρεται ουσιαστικά ο καθένας μας.

Πώς ενδιαφέρεται ο καθένας μας; Αρκεί η παιδεία; Πώς μπορεί να εφαρμοστεί αυτό που κατανοούμε; Πρέπει να ενδιαφερθεί απαραίτητα και επειγόντως και η πολιτική. Ποια πολιτική πραγματικά είναι αυτή που θα υποστηρίζει αυτό το πολυπαραγοντικό περιβάλλον, το οποίο ήταν συνήθειά μας, το μυρίζαμε, το γευόμασταν, το χαιρόμασταν χωρίς αμοιβή, και παράλληλα θα συμβάλει στην άρση των παραγόντων που προκαλούν σήμερα τη μείζονα νοσηρότητα;

Είναι η πολιτική του άκρατου ανταγωνισμού; Των εξαντλητικών ωραρίων εργασίας; Της θεοποίησης της καινοτομίας; Της υστερίας για ανάπτυξη; Της αντίληψης «γκρεμίζω και ξαναχτίζω»; Της επικράτησης των μάνατζερ έναντι των ειδικευμένων εργαζομένων; Της αποθήκευσης του κέρδους για την αιώνια ζωή; Της ασφυκτικής λιτότητας για μερίδες συμπολιτών μας;

Ή είναι η πολιτική που προτάσσει ένα αποτελεσματικό κοινωνικό κράτος, αρωγό και προστάτη αυτού του μικροπεριβάλλοντος; Η πολιτική της προστασίας της οικογένειας των χαμηλών εισοδημάτων; Η πολιτική των ανθρώπινων συνθηκών εργασίας;

Η πολιτική της βιώσιμης ανάπτυξης με κανόνα τον σεβασμό στο φυσικό, κοινωνικό και αισθητικό περιβάλλον; Η πολιτική που στόχος της είναι να διαμορφώσει φυσικές, κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες όπου ο καθένας θα έχει το δικαίωμα να μπορεί να ζήσει χρόνια πολλά και καλά έχοντας το μεγαλύτερο όφελος με το μικρότερο κόστος.

Τέτοιου είδους προβλήματα συζητιούνται ιδιαίτερα στη διεθνή επιστημονική κοινότητα. Τέτοιου είδους προβλήματα συζητιούνται ευρέως στην ευρωπαϊκή αριστερή δημοκρατική πολιτική κοινότητα. Ενας από τους σημαντικότερους στόχους είναι να ενστερνιστούν τα κράτη-μέλη και να υλοποιήσουν το δόγμα «Υγεία για όλους σε όλες τις πολιτικές».

Δηλαδή οποιοδήποτε νομοθετικό έργο, είτε αφορά την εργασία, είτε τις μεταφορές είτε την οικονομία είτε την ανάπτυξη, να ελέγχεται πρώτα αν έχει επιπτώσεις άμεσες ή απώτερες στην υγεία των πολιτών.

Αγαπητοί αναγνώστες

Χρόνια πολλά και καλά

*Υποψήφια ευρωβουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ, πρώην υφυπουργός Υγείας, ιατρός, ομότιμη καθηγήτρια στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο