Αλγερία: τώρα αρχίζουν τα δύσκολα

«Κερδίσαμε μια μάχη, όμως ο πόλεμος ενάντια σε αυτό το διεφθαρμένο σύστημα συνεχίζεται». Τα λόγια του διαδηλωτή, που τα αναφέρει στο ρεπορτάζ της η γαλλική Le Monde, απηχούν τις διαθέσεις και τις προθέσεις των περισσότερων Αλγερινών –κάποια διεθνή ΜΜΕ τούς υπολογίζουν έως και 20 εκατομμύρια, κάτι λιγότερο δηλαδή από τον μισό πληθυσμό της χώρας– που είναι εδώ κι ενάμιση μήνα στους δρόμους.

Δεν τους αρκεί η παραίτηση του «δεινόσαυρου προέδρου» Αμπντελαζίζ Μπουτεφλίκα. Θέλουν μαζί με αυτόν να ξηλώσουν κι ένα ολόκληρο διεφθαρμένο ολιγαρχικό σύστημα που απαρτίζεται από πολιτικούς, επιχειρηματίες και κρατικούς λειτουργούς. Στοίχημα ευγενές και φιλόδοξο αν και ενδεχομένως στα όρια της ουτοπίας.

Ο ίδιος ο Μπουτεφλίκα αποτελεί την επιτομή αυτού του συστήματος. Εξελέγη πρόεδρος το 1999, ύστερα από έναν εμφύλιο πόλεμο που άφησε πίσω του γύρω στους 150.000 νεκρούς από τότε που ξέσπασε, το 1991, όταν οι Αρχές ακύρωσαν τις εκλογές που έδωσαν τη νίκη στο Ισλαμικό Μέτωπο Σωτηρίας (FIS).

Tελικά, το FLN, το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο, το οποίο κυβερνά την Αλγερία από το 1962, τη χρονιά που έγινε ανεξάρτητη χώρα, σταθεροποίησε την εξουσία του με τον Αμπντελαζίζ Μπουτεφλίκα. Η 20ετής θητεία του έφερε την «ειρήνη», όχι όμως και την ευημερία, μαζί με διαφθορά και καταστολή.

Κι όμως, στα 82 του και παρά τα προβλήματα που του άφησε ένα εγκεφαλικό επεισόδιο πριν από έξι χρόνια, ο απερχόμενος πρόεδρος ανακοίνωσε ότι θα διεκδικήσει και πέμπτη θητεία, πυροδοτώντας κοινωνική έκρηξη για την οποία ελάχιστοι περίμεναν πως θα έχει τόση διάρκεια ή ένα τέτοιο αποτέλεσμα.

Η προ ημερών υπαναχώρησή του για παραίτηση μέσα στον Απρίλιο, στο τέλος της θητείας του, δεν κατεύνασε τις διαμαρτυρίες. Ωσπου την Τρίτη, πήρε την κατάσταση στα χέρια του ο στρατός.

Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού Αχμεντ Γκαΐντ Σάλαχ ζήτησε «να εφαρμοστεί αμέσως» το άρθρο 102 που επιτρέπει την παύση του προέδρου από τα καθήκοντά του λόγω ανικανότητας. Κατόπιν αυτού, ο Μπουτεφλίκα δεν είχε άλλη επιλογή από το να ανακοινώσει το ίδιο βράδυ την παραίτησή του.

Ο ρόλος του στρατού

Καθήκοντα μεταβατικού προέδρου, όπως ορίζει το Σύνταγμα, αναλαμβάνει ο 77χρονος Αμπντελκαντέρ Μπενσαλάχ, πρόεδρος του Συμβουλίου του Εθνους (της Ανω Βουλής της Αλγερίας), για διάστημα που δεν μπορεί να υπερβεί τις 90 μέρες και μέσα στο οποίο θα πρέπει να προκηρυχθούν νέες προεδρικές εκλογές.

Οι διαδηλωτές δηλώνουν ότι δεν θα αναγνωρίσουν τη μεταβατική κυβέρνηση, ούτε τον Μπενσαλάχ, άνθρωπο του συστήματος και του στενού κύκλου του Μπουτεφλίκα, και θα συνεχίσουν την ειρηνική διαμαρτυρία.

Από εδώ κι εμπρός, η χώρα μπαίνει σε μάλλον αχαρτογράφητα ύδατα; Ποια στάση θα τηρήσει ο στρατός ο οποίος έχει πάρει ουσιαστικά το πάνω χέρι; Ποιο κόμμα ή ποιος υποψήφιος θα «ενσαρκώσει» τα αιτήματα των διαδηλωτών;

Προς το παρόν, οι χώρες της Δύσης θέλουν να αποφύγουν πάση θυσία τυχόν αποσταθεροποίηση. Οχι μόνο για να μη διακινδυνεύσουν τα πλούσια κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου της Αλγερίας, αλλά και για να αποφύγουν ένα νέο μεγάλο μεταναστευτικό κύμα προς την Ευρώπη.

Οι Αλγερινοί, στις αρχές του 2011, πήραν μια μικρή γεύση «αραβικής άνοιξης», χωρίς όμως συνέχεια. Μόνο που, όπως είδαμε, την άνοιξη δεν την ακολουθεί πάντα το καλοκαίρι. «Οπως έχουν διαπιστώσει και οι Αιγύπτιοι που ανέτρεψαν τον πρόεδρο Χόσνι Μουμπάρακ», σχολίαζε η Guardian, «το να αλλάξεις το σύστημα είναι δυσκολότερο και μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ».