Νικητής… η αποχή

Η εξαιρετικά χαμηλή συμμετοχή των ψηφοφόρων ήταν το κύριο χαρακτηριστικό των προεδρικών εκλογών στη Βόρεια Μακεδονία, γεγονός που οδηγεί σε δεύτερο γύρο στις 5 Μαΐου. Σύμφωνα με τα στοιχεία από τη γειτονική χώρα, έως το μεσημέρι είχε ψηφίσει το 29%, ενώ το συνολικό ποσοστό όσων πήγαν στις κάλπες έφτασε το 40%. Πρόκειται για ιστορικό χαμηλό ρεκόρ, καθώς στις προηγούμενες προεδρικές εκλογές το 2014, το αντίστοιχο ποσοστό του πρώτου γύρου ήταν 49%.

Σύμφωνα με τα πρώτα αποτελέσματα που ανακοινώθηκαν χθες βράδυ, με καταμετρημένο το 30% των ψήφων, ο Στέβο Πεντάροφσκι που υποστηρίζεται από τον κυβερνητικό σχηματισμό του Ζόραν Ζάεφ συγκεντρώνει ποσοστό 42,3%, ενώ η Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα του VMRO-DPMNE αποσπά ποσοστό 40,7%. Ο τρίτος υποψήφιος, Μπλέριμ Ρέκα, ο οποίος στηρίζεται από δύο αλβανικά κόμματα της αντιπολίτευσης («Συμμαχία για τους Αλβανούς» και «BESA») συγκεντρώνει ποσοστό 13%.

Το θετικό στοιχείο από τη διαδικασία είναι το γεγονός ότι οι εκλογές διεξήχθησαν χωρίς εντάσεις, παρά το γεγονός ότι τις προηγούμενες μέρες υπήρξαν δηλώσεις από πλευράς της υποψηφίου του κόμματος της αντιπολίτευσης VMRO-DPMNE που θα μπορούσαν να δυναμιτίσουν το κλίμα.

Το εκλογικό σύστημα

Σύμφωνα με το εκλογικό σύστημα της γειτονικής χώρας, για να εκλεγεί πρόεδρος από τον πρώτο γύρο απαιτείται ένας υποψήφιος να λάβει ποσοστό άνω του 50% επί του συνόλου των ψήφων. Ωστόσο, υπάρχει θέμα και με το ποσοστό συμμετοχής, καθώς στον β’ γύρο πρέπει να ξεπεραστεί το όριο του 40%, γιατί σε διαφορετική περίπτωση οι εκλογές θα είναι άκυρες. Αξίζει να σημειωθεί πάντως ότι στη γειτονική χώρα περίπου το ένα τέταρτο των ψηφοφόρων δεν ζει στη Βόρεια Μακεδονία, αλλά και στο εξωτερικό. Κατά συνέπεια πολλοί εξ αυτών δεν ψηφίζουν.

Στην περίπτωση που επιβεβαιωθεί αυτό το σενάριο και οι εκλογές του β’ γύρου δεν συγκεντρώσουν ποσοστό 40%, προκηρύσσονται νέες και σύμφωνα με το Σύνταγμα της χώρας το διάστημα που θα μεσολαβήσει καθήκοντα προέδρου θα ασκεί ο πρόεδρος της Βουλής, Ταλάτ Τζαφέρι.

Σύμφωνα με πληροφορίες από τη γειτονική χώρα, οι εκλογές θα κριθούν ανάμεσα στον Στέβο Πεντάροφσκι και την Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα. Ο νικητής θα πάρει τη θέση του απερχόμενου προέδρου Γκιόργκι Ιβάνοφ, του οποίου η θητεία λήγει στις 12 Μαΐου. Υπενθυμίζεται ότι ο απερχόμενος πρόεδρος ήταν πολέμιος της Συμφωνίας των Πρεσπών και ήρθε σε ανοιχτή ρήξη με τον Ζόραν Ζάεφ. Οι εκλογές αυτές, πάντως, έχουν μεγάλη σημασία για τα δύο μεγάλα κόμματα, καθώς για πρώτη φορά θα αποτυπωθούν στην κάλπη τα οφέλη και οι ζημιές από την υπογραφή της συμφωνίας.