Συναντήσεις κορυφής για το Ιράν

Διπλωματικές ζυμώσεις και πιέσεις μεταξύ Ε.Ε., ΗΠΑ και Ρωσίας με φόντο το Ιράν. Ομιχλώδεις αραβικές καταγγελίες για «επιθέσεις δολιοφθοράς» κατά σαουδαραβικών τάνκερ στον Περσικό Κόλπο, όπου καταπλέει το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, ενώ στην περιοχή αποστέλλεται και ένα σμήνος βομβαρδιστικών Β-52. Η δε τιμή του πετρελαίου τύπου Μπρεντ πήρε κι άλλο την ανιούσα, φτάνοντας χθες έως και τα 71,5 δολάρια το βαρέλι.

Εν μέσω πυκνών εξελίξεων πέριξ του Ιρανικού, τα βλέμματα όλων είναι στραμμένα σήμερα στο ρωσικό θέρετρο Σότσι, όπου μεταβαίνει ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Μάικ Πομπέο, αρχικά για συνομιλίες (δεύτερες μέσα σε μία εβδομάδα) με τον Ρώσο ομόλογό του, Σεργκέι Λαβρόφ, και μετέπειτα με τον ίδιο τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Προηγήθηκε χθες δε μία εκτός προγράμματος μετάβασή του στις Βρυξέλλες, δίκην διπλωματικού… αλεξιπτωτιστή στη σύνοδο των ΥΠΕΞ της E.E. που είχε επίκεντρο τις εξελίξεις στο Ιράν και στην οποία ο Πομπέο τελικά δεν συμμετείχε.

Κόμισε ωστόσο τις ανησυχίες της Ουάσινγκτον για «απειλητικές ενέργειες και δηλώσεις» του Ιράν, σε ξεχωριστές συναντήσεις που είχε με την επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Φεντερίκα Μογκερίνι, και τους ΥΠΕΞ Γαλλίας, Βρετανίας και Γερμανίας.

Των μερών δηλαδή που συνυπογράφουν από πλευράς Ε.Ε. τη διεθνή συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και συνεχίζουν να τη στηρίζουν (μαζί με την Κίνα και τη Ρωσία) σε πείσμα της μονομερούς αποχώρησης και των μετέπειτα βαρύτατων κυρώσεων των ΗΠΑ.

«Δεν θέλουμε στρατιωτική κλιμάκωση» τόνισε ο Γερμανός ΥΠΕΞ, Χάικο Μάας. Ανησυχίες για τον «κίνδυνο σύρραξης από ατύχημα» μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εξέφρασε ο Βρετανός ομόλογός του, Τζέρεμι Χαντ, απευθύνοντας έκκληση για «περίοδο ηρεμίας ώστε να διασφαλιστεί ότι όλοι κατανοούν αυτό που σκέφτεται η άλλη πλευρά».

«Η σκληροπυρηνική προσέγγιση που έχει υιοθετήσει ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ έχει αφήσει τους Ευρωπαίους συμμάχους ενοχλημένους από την έλλειψη στρατηγικής και αδύναμους να επηρεάσουν μια αμερικανική κυβέρνηση, η οποία δεν έχει καταφέρει να δώσει απαντήσεις για το πού οδηγούν όλα αυτά» γράφει επικαλούμενο διπλωμάτες σε Βερολίνο, Παρίσι και Λονδίνο το πρακτορείο Bloomberg.

Οι χθεσινές επισημάνσεις των Ευρωπαίων ΥΠΕΞ δεν έγιναν άλλωστε τυχαία. Λίγες ώρες νωρίτερα αξιωματούχοι της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων είχαν καταγγείλει «επίθεση δολιοφθοράς» κατά τεσσάρων εμπορικών πλοίων τους (τα δύο σαουδαραβικά τάνκερ), ενώ αυτά έπλεαν την Κυριακή στον Περσικό, εντός της ΑΟΖ των ΗΑΕ, στα ανοιχτά του εμιράτου Φουτζέιρα.

Περίπου 140 χλμ. δηλαδή νότια των Στενών του Ορμούζ, που χωρίζουν το Ιράν και το Ομάν και αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς διαύλους στον κόσμο (το 1/3 των διεθνών μεταφορών πετρελαίου διά θαλάσσης). Δεν αναφέρθηκαν θύματα, ούτε κατονομάστηκαν υπεύθυνοι. Οι «ομιχλώδεις» καταγγελίες Σαουδικής Αραβίας και ΗΑΕ επένδυσαν πάντως… γάντι τις πρόσφατες προειδοποιήσεις της Ουάσινγκτον για «ενδείξεις και προειδοποιήσεις» περί πιθανών επιθέσεων του Ιράν κατά αμερικανικών στόχων στη Μέση Ανατολή ή περιφερειακών συμμάχων των ΗΠΑ.

Περαιτέρω διευκρινίσεις και τη διενέργεια έρευνας έσπευσε να ζητήσει η Τεχεράνη, με τον εκπρόσωπο του ιρανικού ΥΠΕΞ να προειδοποιεί ενάντια σε οποιαδήποτε «συνωμοσία που ενορχηστρώνεται από κακοπροαίρετους» και «τυχοδιωκτισμό ξένων» με στόχο την υπονόμευση της σταθερότητα και της ασφάλειας στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια περιοχή.

«Θα υποφέρουν πολύ»

Νωρίτερα φιλοϊρανικές και φιλορωσικές ειδησεογραφικές ιστοσελίδες έκαναν λόγο για σειρά εκρήξεων στο λιμάνι του Φουτζέιρα, αναφέροντας ότι τουλάχιστον εφτά τάνκερ είχαν παραδοθεί στις φλόγες. Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν χθες στο πρακτορείο AP ότι στις έρευνες που διεξάγουν τα ΗΑΕ συμμετέχουν ήδη ειδικοί εμπειρογνώμονες από τις ΗΠΑ.

«Θα δούμε τι θα γίνει με το Ιράν», δήλωσε ερωτηθείς αργά χθες το βράδυ ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ. «Αν κάνουν οτιδήποτε, θα είναι ένα πολύ σοβαρό λάθος», προειδοποίησε. «Αν κάνουν οτιδήποτε, θα υποφέρουν πολύ».

«Απουσία ενός σοβαρού διπλωματικού διαύλου», παρατηρεί στο δίκτυο CNBC η αναλύτρια Ελι Γκερανμάγερ του ευρωπαϊκού ινστιτούτου ECFR, «η τρέχουσα μαξιμαλιστική προσέγγιση του Λευκού Οίκου υπό τον Τραμπ θα μπορούσε να πυροδοτήσει έναν νέο κύκλο εκούσιας ή ακούσιας στρατιωτικής σύγκρουσης στην περιοχή». Οι επόμενες ημέρες έχουν πολλά να δείξουν…