Στρασβούργο, αποστολή
Το αμφιθέατρο όπου πραγματοποιούνταν η τελευταία συνεδρίαση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων του Ευρωκοινοβουλίου ήταν ασφυκτικά γεμάτο. Εκτός από τους ευρωβουλευτές που είχαν πάρει τις θέσεις τους στις πρώτες σειρές, υπήρχαν δεκάδες δημοσιογράφοι, φωτογράφοι και ανταποκριτές ΜΜΕ από όλο τον κόσμο.
Σχεδόν οι μισοί ήταν όρθιοι, διότι δεν υπήρχε άλλη θέση, και είχαν αναζητήσει μια θέση είτε πίσω από την τελευταία σειρά των καθισμάτων και κάτω από τους θαλάμους των διερμηνέων, είτε στα πλάγια.
Αίσθημα αδημονίας επικρατούσε, καθώς η επίσημη προσκεκλημένη, η Γκρέτα Τούνμπεργκ, είχε αργήσει λίγο: ίσως να έφταιγε ότι το κτίριο είναι πολύ μεγάλο, έχει δεκάδες αίθουσες και διαδρόμους…
Έφτασε περίπου μισή ώρα μετά τον προκαθορισμένο χρόνο, συνοδευόμενη από μέλη της Επιτροπής Περιβάλλοντος: μικροκαμωμένη και πολύ σεμνή για τα 16 χρόνια της, με κόκκινα μάγουλα και μια ελαφριά ταραχή στο βλέμμα. Με ένα απλό καρό φορεματάκι, σαν ξεκινάει για βόλτα με τους φίλους της.
Το αμφιθέατρο σηκώθηκε και την χειροκροτούσε παρατεταμένα, δεν ξέρω αν Ευρωπαίος ηγέτης, από τον πρόεδρο της Κομισιόν ή του Συμβουλίου, ή ακόμη και πρωθυπουργός, έγινε ποτέ δεκτός με τόση θέρμη στο Στρασβούργο.
Η Γκρέτα Τούνμπεργκ, αυτό το κορίτσι από τη Σουηδία που έχει κατορθώσει να κινητοποιήσει τους συμμαθητές της σε όλο τον κόσμο για να ζητήσουν από τους πολιτικούς και κάθε άλλον ισχυρό να αναλάβει σήμερα δράση για να σταματήσουμε την καταστροφή του πλανήτη, ήταν η ηρωίδα της ημέρας, εκείνη την Τρίτη του Απριλίου.
(Όλη η εκδήλωση, εδώ)
Σηκώθηκε όρθια για να μιλήσει:
«Ονομάζομαι Γκρέτα Τούνμπεργκ, είμαι 16 ετών και θέλω να πανικοβληθείτε. Θέλω να δράσετε όπως θα δρούσατε αν είχε πάρει φωτιά το σπίτι σας. Ξέρω ότι σας το έχω πει αυτό ξανά και πολλοί μου έχουν εξηγήσει ότι ο πανικός είναι κακή ιδέα. Πολλοί σπουδαίοι πολιτικοί μου εξήγησαν ότι ο πανικός δεν οδηγεί σε τίποτα καλό.
»Συμφωνώ, αν κάποιος πανικοβληθεί χωρίς να χρειάζεται είναι κακή ιδέα, ωστόσο όταν καίγεται το σπίτι σου και θέλεις να το σώσεις, τότε λίγος πανικός είναι αναγκαίος».
«Μα, είναι τόσο γενναία!», είπε με θαυμασμό μια Γαλλίδα συνάδελφος δίπλα μου. Και έτσι είναι.
Και τι δεν είπε αυτό το κοριτσάκι, που θα μπορούσε να είναι η κόρη ή ανιψιά μου, που η φωνή του έτρεμε και δεν κοιτούσε σχεδόν κανένα στα μάτια.
Για τον πολιτισμό μας που είναι χτισμένος σαν κάστρο στην άμμο, με ένα υπέροχο εξωτερικό και θεμέλια έτοιμα να καταρρεύσουν.
Για το γεγονός ότι το 2030, αν δεν κάνουμε κάτι σήμερα, δεν θα υπάρχει επιστροφή για τον πλανήτη Γη, για τον πολιτισμό που σήμερα γνωρίζουμε.
Περιέγραψε με τα πιο μελανά -και δυστυχώς αληθινά- χρώματα τα αίτια της κλιματικής αλλαγής και τόνισε: «Θριαμβολογούμε που η Νορβηγία αποφάσισε να σταματήσει την εξόρυξη πετρελαίου. Ή γιατί η Ιρλανδία μελετά να καταργήσει τη χρήση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας. Αργήσαμε 30 ολόκληρα χρόνια για θριαμβολογίες αυτού του είδους».
Και επανέλαβε: «Αν είχαμε καταλάβει ότι το σπίτι μας καίγεται, ότι σε λίγο δεν έχουμε σπίτι, δεν θα κάναμε τρεις έκτακτες συνόδους για το Brexit, και καμία για την καταστροφή του πλανήτη, δεν θα συνεχίζαμε να κάνουμε ταξίδια με υπερηχητικά αεροσκάφη και δεν θα συζητούσαμε για το πώς οι μεγάλοι όμιλοι θα αυξήσουν τα κέρδη τους».
«Αν οι ηγέτες μας κατανοούσαν τι συμβαίνει, δεν θα συμπεριφέρονταν όπως κάνουν σήμερα», είπε, «λίγο πριν την πλήρη οικολογική κατάρρευση».
Η φωνή της έσπασε όταν άρχισε να περιγράφει γεγονότα όπως η εν εξελίξει έκτη μεγαλύτερη εξαφάνιση ειδών χλωρίδας και πανίδας στον πλανήτη, με ρυθμούς πολλαπλάσιους από το κανονικό, η μόλυνση των υδάτων και της ατμόσφαιρας, η οξείδωση των ωκεανών. Αλλά δεν έκλαψε: οι μαχητές δεν κλαίνε, συνεχίζουν.
Η ησυχία στην αίθουσα, που την παρακολουθούσε με μια ανάσα, έσπαγε πότε πότε από χειροκροτήματα.
Είπε ότι οι πολιτικοί της λένε ότι αν αποφασίσουν να λάβουν δραστικά μέτρα για το περιβάλλον, τότε το πολιτικό κόστος θα είναι τεράστιο. «Φυσικά έχουν δίκιο: οι περισσότεροι άνθρωποι δεν γνωρίζουν καν γιατί είναι αναγκαίες αυτές οι αλλαγές. Κανείς δεν τους μίλησε γι’ αυτό, κανείς δεν τους εξήγησε».
«Γι’ αυτό σας καλώ να ενωθείτε πίσω από την επιστήμη, κάντε την επιστήμη μέρος της πολιτικής και της δημοκρατίας».
Και συμπλήρωσε ότι στις επικείμενες ευρωεκλογές, η πλειονότητα των ανθρώπων που θα επηρεαστούν από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, οι νέοι «τα παιδιά και τα εγγόνια σας», δεν μπορούν να ψηφίσουν, να πουν τη γνώμη τους, να διαμορφώσουν κάποιο τομέα της ζωής.
«Γι’ αυτό βγαίνουμε στους δρόμους, αφού δεν μπορούμε να ψηφίσουμε εμείς, κάντε το εσείς για μας», είπε. «Κάντε επιλογές, τις καλύτερες δυνατές που θα διασφαλίσουν το μέλλον μας».
«Ξέρω, το έχω διαβάσει, ότι υπάρχουν πολιτικοί που δεν ήθελαν να είμαι εδώ σήμερα, να σας μιλήσω, γιατί η συζήτηση για το κλίμα» τους δημιουργεί προβλήματα.
Τότε ξέσπασε ένα από τα πιο δυνατά χειροκροτήματα της ημέρας.
«Το μέλλον είναι πλέον στα χέρια σας: χρειάζεται θάρρος, χρειάζεται φόβο, χρειάζεται αποφασιστικότητα για να κάνουμε αυτό που πρέπει. Κάντε το».
«Το να κάνετε το καλύτερο δεν είναι πια αρκετό».
«Σας ικετεύω μην απογοητεύσετε εμένα και τους συμμαθητές μου που βγαίνουμε στον δρόμο ζητώντας να μας ακούσετε. Το μέλλον μας είναι στα χέρια σας».
Οι ευρωβουλευτές που παρέστησαν, οι εκπρόσωποι όλων των ευρωομάδων που ήταν εκεί υποσχέθηκαν να την ακούσουν και να λάβουν μέτρα για την αποτροπή της επερχόμενης καταστροφής. Εξέφρασαν τον θαυμασμό τους. Λόγια θερμά και ενθαρρυντικά, χωρίς εξαίρεση.
Υποσχέθηκαν να κάνουν το καλύτερο, να δώσουν αγώνα για να προστατέψουν και να διασώσουν ό,τι έχει απομείνει. Συμφώνησαν ότι δεν αρκούν τα λόγια και ότι πρέπει να παρουσιάσουν έργο, αλλά προσωπικά θα σταθώ σε δυο κουβέντες που άκουσα.
Η πρώτη, από την ευρωβουλευτή της ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, Μίριαμ Ντάλι, από τη Μάλτα, που είπε ότι «έχει έρθει η ώρα να οργιστούμε και να κάνουμε πράξη όσα υποσχόμαστε».
Και η δεύτερη από τον ευρωβουλευτή Μπας Έικχουτ, της ευρωομάδας των Πρασίνων, από την Ολλανδία: Ζήτησε από τους συναδέλφους του, αν επανεκλεγούν, τον Ιούλιο που θα επιστρέψουν στο νέο Ευρωκοινοβούλιο, όταν θα ψηφίσουν τον νέο πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, να θυμηθούν τη μέρα αυτή που τους επισκέφθηκε η Γκρέτα Τούνμπεργκ.
Και να επιλέξουν για πρόεδρο και επιτρόπους αυτούς που θα έχουν στο πρόγραμμά τους πολιτικές πραγματικά πράσινες, και ουσιαστικές, ώστε να προστατεύουν τον πλανήτη.
Έχει περάσει μία εβδομάδα από εκείνη τη μέρα και ακόμη αισθάνομαι την ίδια χαρά που βρέθηκα εκεί. Ήταν σαν το οικολογικό μέλλον του πλανήτη να είναι στα χέρια ενός 16χρονου κοριτσιού. Όχι γιατί έχει τη δύναμη να αλλάξει μόνη της τον τρόπο που σκέφτεται ο κόσμος, ούτε να σώσει τον πλανήτη από την καταστροφή, αλλά γιατί η ορμή και η αποφασιστικότητά της μπορούν να κινητοποιήσουν τον κόσμο.
Κι ύστερα, χαίρομαι που είδα με τα μάτια μου την Γκρέτα. Και ελπίζω να μην απογοητευτεί ποτέ στον αγώνα της… Ούτε να επιτρέψει σε κάποιους να τη χειραγωγήσουν.
Επιπλέον, άκουσα τόσες πολλές υποσχέσεις από τους ευρωβουλευτές και θα μπορώ να τους ελέγξω όταν θα έρθει η ώρα.
Και είμαι αποφασισμένη, όταν θα πάω στην κάλπη για τις ευρωεκλογές, πριν ρίξω την ψήφο μου, να έχω διαβάσει πολύ προσεκτικά τα προγράμματα των πολιτικών που ζητούν να τους στείλω στις Βρυξέλλες και το Στρασβούργο.
Ελπίζω να δω έστω και μία αράδα με ουσιαστικές θέσεις για την κλιματική αλλαγή, χωρίς «ναι μεν, αλλά», οι οποίες να μην έρχονται σε σύγκρουση με τα υπόλοιπα που θα υπόσχονται, ώστε να χαϊδεύουν όλα τα αυτιά. Πολιτικούς που θα έχουν αφήσει στην άκρη την εσωτερική μικροπολιτική και θα με εκπροσωπήσουν εκεί ως Ευρωπαία πολίτη.
