Γύρω γύρω όλοι και στη μέση ο Νικ Κέιβ

Με μια μεγάλη συναυλία ρίχνει αυλαία η έκθεση του Στέφανου Ρόκου στο Μουσείο Μπενάκη, το εξαιρετικά ενδιαφέρον εγχείρημά του να προσεγγίσει εικαστικά το άλμπουμ των Nick Cave & The Bad Seeds «No More Shall We Part». Κάθε τραγούδι του δίσκου έγινε ζωγραφικός πίνακας από τον Στέφανο.

Την Πέμπτη 9 Μαΐου, λοιπόν, στο αίθριο του Μουσείου, μια εκλεκτή παρέα μουσικών από την ελληνική και διεθνή σκηνή θα παίξουν live ολόκληρο το «No More Shall We Part». Στη συναυλία συμμετέχουν ο Τζιμ Σκλαβούνος (Nick Cave & the Bad Seeds, Sonic Youth, The Cramps κ.ά.), η Ελενορ Φρίντμπεργκερ (The Fiery Furnaces), ο Στεφ Καμίλ Κάρλενς (dEUS, Zita Swoon) και δυο δικά μας συγκροτήματα, οι Illegal Operation και οι The Callas.

«Ο Στέφανος είναι φίλος από παλιά και φαν των Nick Cave & ο Bad Seeds» λέει στην «Εφ.Συν.» ο Τζιμ Σκλαβούνος. «Από τη στιγμή που σκέφτηκε το έργο, ήθελε να μάθει τις σκέψεις μου και κάναμε διεξοδικές συζητήσεις. Τον υποστηρίζω όχι μόνο επειδή είναι φίλος και ασχολήθηκε με ένα δικό μας άλμπουμ, ούτε επειδή τον πιστεύω ως καλλιτέχνη, αλλά γιατί έκανε κάτι που δεν θυμάμαι να έχει επαναληφθεί: ουδείς έχει ζωγραφίσει μια σειρά από πίνακες με βάση τα τραγούδια ενός άλμπουμ».

Εκτός από τον Στέφανο, και οι The Callas συνεργάζονται στενά με τον Τζιμ Σκλαβούνος, χρόνια τώρα. «Πέρα από το ότι έκανε την παραγωγή σε δύο δίσκους μας, είμαστε σε συνεχή επαφή όχι μόνο για διαφορετικά projects αλλά και συζητώντας για τέχνες ή τρώγοντας και πίνοντας».

Μουσείο Μπενάκη – Πειραιώς

Πώς συνομιλούν δύο διαφορετικές τέχνες μεταξύ τους; «Ολες οι τέχνες έχουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά, ρυθμό, ένταση, σχέδιο, στόχο, αυθορμητισμό, μελέτη και πολλά ακόμα», λένε οι The Callas. «Ενας καλλιτέχνης μπορεί να επηρεάζεται, να εμπνέεται, να μπολιάζει τη δουλειά του με στοιχεία από διαφορετικές τέχνες που μπορεί εκ πρώτης να φαίνονται αλλόκοτα, αλλά το “αλλόκοτο” είναι βασικό στοιχείο της τέχνης. Τίποτα δεν είναι απλό και εύκολο, ούτε για τον δημιουργό ούτε για το κοινό. Η τέχνη είναι κάτι διαδραστικό, μπαίνει, στριφογυρνάει, γελάει, κλαίει, προκαλεί. Και πολλές φορές όλα αυτά μαζί σε ένα έργο. Οπότε… it takes two (και παραπάνω) to tango». Στο ίδιο μήκος κύματος και οι Illegal Operation: «Δύο διαφορετικές τέχνες συνομιλούν μεταξύ τους τροφοδοτώντας με έμπνευση η μία την άλλη».

Σε αυτό βέβαια ο πιο κατάλληλος για να απαντήσει είναι ο ίδιος ο Στέφανος Ρόκος. «Νομίζω πως όλες οι τέχνες έχουν κοινό παρονομαστή, την κεντρική ιδέα που συνέλαβε ο καλλιτέχνης και την οποία έχει την ανάγκη να αναπτύξει με τον δικό του τρόπο, όσο καλύτερα μπορεί. Αυτό ίσως να είναι ό,τι αποκαλεί ο κόσμος “έμπνευση”. Οταν, λοιπόν, υπάρχει ένα κοινό στοιχείο, γίνεται πιο κατανοητός ο λόγος για τον οποίον οι τέχνες μπορούν και καταφέρνουν να συνομιλήσουν μεταξύ τους.

Η έμπνευση του ενός γίνεται η πηγή έμπνευσης του άλλου κι έτσι συνεχίζεται μια ανεξάντλητη δημιουργική αλυσίδα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η συνομιλία της ζωγραφικής με τη μουσική και την ποίηση γίνεται και πρακτικά αντιληπτή: ο θεατής, βλέποντας τα έργα και συγχρόνως ακούγοντας τα τραγούδια και διαβάζοντας τους στίχους, αποκτά τη δυνατότητα να κατανοήσει περισσότερο τη σχέση ανάμεσα στα εικαστικά και τα μουσικά έργα».

Μπορεί ένας ζωγραφικός πίνακας να δημιουργεί περισσότερα συναισθήματα από ένα τραγούδι; «Οχι», απαντά δίχως δεύτερη σκέψη η Ελενορ Φρίντμπεργκερ των σπουδαίων The Fiery Furnaces. «Η μουσική ενεργοποιεί περισσότερες συναισθηματικές απολήξεις πιστεύω, ίσως γι’ αυτό είμαι μουσικός και όχι ζωγράφος. Πάντοτε ζήλευα λίγο το έργο των εικαστικών που μπορούν να δουλεύουν ακούγοντας ταυτόχρονα μουσική. Αντιθέτως ποτέ δεν μπόρεσα να γράψω μουσική που να βασίζεται σε ένα στατικό έργο τέχνης. Με διεγείρουν περισσότερο οι λέξεις».

Μπορεί ένας καλλιτέχνης να μην είναι κοινωνικά ευαίσθητος; «Φυσικά», απαντά ο Στεφ Καμίλ Κάρλενς των Zita Swoon. «Μερικοί είναι τόσο υπερφιλόδοξοι που ξεχνούν ότι υπάρχουν και άλλοι γύρω τους. Από την άλλη, μερικοί είναι τόσο ανυπόφοροι που ξεχνούν ότι υπάρχουν καλλιτέχνες γύρω τους». Ο Τζιμ Σκλαβούνος απαντά με χιουμοριστική διάθεση: «Αν ο καλλιτέχνης πηγαίνει στον κόσμο και του σπάει στο κεφάλι ζωγραφικούς πίνακές του, θα έλεγα ναι, σίγουρα, δεν είναι και τόσο κοινωνικά ευαίσθητος». Υπάρχει κακή τέχνη; «Ποτέ. Μόνο κακοί καλλιτέχνες». Γιατί ένα έργο αρέσει σε κάποιους και όχι σε άλλους; Τι είναι αυτό που ορίζει, ας πούμε, το γούστο; «Ο πολιτισμός, η εκπαίδευση, η ταυτότητα και η φαντασία είναι η απάντηση και στις δύο ερωτήσεις».

INFO: Πέμπτη 9 Μαΐου, ώρα έναρξης: 21.00. Αίθριο Μουσείου Μπενάκη – Πειραιώς 138. Εισιτήρια: 12 ευρώ