Αναστολή ενταξιακών διαπραγματεύσεων με Τουρκία ζητά το Ευρωκοινοβούλιο

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προέτρεψε σήμερα (Τετάρτη) την Ευρωπαϊκή Ένωση να αναστείλει τις διαπραγματεύσεις ένταξης με την Τουρκία ως αποτέλεσμα της δημοκρατικής ολίσθησης που παρατηρείται στη χώρα.

Η μη δεσμευτική απόφαση-ψήφισμα λήφθηκε κατά τη διάρκεια συνεδρίασης που έλαβε χώρα στο Στρασβούργο της Γαλλίας. Η πρόταση του Ευρωκοινοβουλίου απευθύνεται τόσο στις κυβερνήσεις της Ε.Ε. όσο και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Το ψήφισμα αυτό (που υιοθετεί σχετική πρόταση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου) έγινε δεκτό με 370 ψήφους υπέρ. Αντίθετα, το καταψήφισαν 109 ευρωβουλευτές, ενώ υπήρξαν και 143 αποχές.

Η ενέργεια αυτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αντικατοπτρίζει τις σχετικές εκκλήσεις που έχουν γίνει τα προηγούμενα χρόνια και υπογραμμίζει τη δυνατότητα της συνέλευσης να ενεργεί ως βαρόμετρο της κοινής γνώμης στην Ευρώπη, εν μέσω της ανόδου των εθνικιστικών πολιτικών δυνάμεων.

Τι αναφέρεται στο ψήφισμα

Με την απόφαση αυτή καλείται η Τουρκία να εντείνει τις προσπάθειες για επίλυση όλων των διαφορών στη βάση του διεθνούς δικαίου και στο πλαίσιο της καλής γειτονίας, καταδικάζοντας τις παραβιάσεις του εναέριου χώρου και των θαλάσσιων υδάτων της Ελλάδας και τονίζοντας την ανάγκη άρσης του casus belli.

Επίσης, γίνεται ειδική μνεία στην Αγία Σοφία, με τους ευρωβουλευτές να αντιτίθενται σε κάθε ακραία άποψη που προωθεί την αλλοίωση της φυσιογνωμίας της ως ιστορικο-θρησκευτικού μνημείου, καθώς και στη μετατροπή της σε τζαμί.

Οι ευρωβουλευτές επαναλαμβάνουν τη θέση του ΕΚ για μια δίκαιη, συνολική και βιώσιμη διευθέτηση του ζητήματος της Κύπρου με βάση μια δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία, με ενιαία διεθνή νομική προσωπικότητα, ενιαία κυριαρχία και ενιαία ιθαγένεια και με πολιτική ισότητα μεταξύ των δύο κοινοτήτων, όπως ορίζεται στις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και το κεκτημένο της ΕΕ και με βάση τον σεβασμό των αρχών στις οποίες εδράζεται η Ένωση. Ζητούν δε από την Ε.Ε. και τα κράτη μέλη να διαδραματίσουν πιο ενεργό ρόλο για την επιτυχημένη ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων.

Ειδικότερα, καλείται η Τουρκία να αρχίσει να αποσύρει τα στρατεύματά της από την Κύπρο, να μεταβιβάσει την περίκλειστη περιοχή της Αμμόχωστου στον ΟΗΕ, και να απόσχει από ενέργειες σχετικές με τους παράνομους εποικισμούς. Αναγνωρίζεται δε το δικαίωμα της Κύπρου να συνάπτει διμερείς συμφωνίες για την ΑΟΖ και καλείται η Τουρκία να σεβαστεί πλήρως τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών μελών, περιλαμβανομένων των δικαιωμάτων που αφορούν την εξερεύνηση και εκμετάλλευση φυσικών πόρων. Επίσης, η τουρκική κυβέρνηση καλείται να συνεργαστεί, ή τουλάχιστον να διαβουλευτεί με την Ελλάδα και την Κύπρο, για οιαδήποτε μελλοντική εξέλιξη για το πυρηνικό εργοστάσιο του Akkuyu.

Οι ευρωβουλευτές χαιρετίζουν την περσινή απόφαση της Τουρκίας να άρει την κατάσταση έκτακτης ανάγκης που επιβλήθηκε μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος το 2016. Εκφράζουν ωστόσο τη λύπη τους που πολλές που από τις εξουσίες που παραχωρήθηκαν στον Πρόεδρο και την εκτελεστική εξουσία μετά την απόπειρα πραξικοπήματος διατηρούνται σε ισχύ, και συνεχίζουν να περιορίζουν ελευθερίες και τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα.

Το Κοινοβούλιο παραμένει σοβαρά ανήσυχο για τις κακές επιδόσεις της Τουρκίας όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα, το κράτος δικαίου, την ελευθερία των ΜΜΕ και τη μάχη εναντίον της διαφθοράς, καθώς και για την «παντοδυναμία» του προεδρικού αξιώματος.

Ανησυχεί επίσης βαθιά για τη συρρίκνωση του περιθωρίου δράσης της κοινωνίας των πολιτών στην Τουρκία, καθώς μεγάλος αριθμός ακτιβιστών, δημοσιογράφων και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων βρίσκονται στη φυλακή.

Λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και το νέο σύνταγμα της Τουρκίας, το Κοινοβούλιο προτείνει οι τρέχουσες ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Τουρκία να ανασταλούν επίσημα.

Έντονη η αντίδραση της Άγκυρας

Tο υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας καταδίκασε την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κάνοντας λόγο για «μονόπλευρη και κάθε άλλο παρά αντικειμενική στάση που υιοθετεί το Ε.Κ.». Τόνισε επίσης ότι «η εν λόγω συμβουλευτικη απόφαση δεν σημαίνει τίποτα για εμάς. Η στάση του ΕΚ προς την Τουρκία πρέπει να είναι προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης του διαλόγου, των σχέσεων και της αληλεπιδρασης ΕΕ – Τουρκίας.»

Νωρίτερα, ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος κόμματος και πρώην υπουργός Ε.Ε., Ομέρ Τσελίκ, ανάρτησε στο twitter ότι «πρόκειται για μια ανάξια, άκυρη και άνευ κύρους απόφαση». Στη μακροσκελή ανάρτησή του, σημείωσε ότι (αυτή η απόφαση) καθιστά το ΕΚ «έρμαιο της ακροδεξιάς ιδεολογίας. Το ΕΚ απομακρύνθηκε από τη λήψη υποστηρικτικών αποφάσεων ανοικτών στην δημοκρατική εξέλιξη. Κοιτάει τον Κόσμο από το στενό παράθυρο της ακροδεξιάς».

Αναφερόμενος στην απόπειρα πραξικοπήματος ο κ. Τσελίκ ανέφερε επίσης ότι «το ΕΚ δεν πραγματοποίησε ούτε μια επίσκεψη αλληλεγγύης στην τουρκική Βουλή και ότι ο Πρόεδρος της, μήνες μετά επισκέφθηκε την Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση. Αλλά δεν τους ενοχλεί καθόλου να συνεργάζονται με τους ηγέτες του πραξικοπήματος. Είναι γνωστός σε όλους ο ρατσισμός του επιτρόπου διεύρυνσης της Ε.Ε., αλλά και η εγγύτητα του συντάκτη της έκθεσης με τους υποστηρικτές των τρομοκρατών παρά με την δημοκρατία».

Και καταλήγει ως εξής: «Σας επιστρέφουμε την έκθεση όπως έχει [..] Κάθε φορά που θα βλέπετε αυτή την έκθεση θα θυμάστε πώς βήμα βήμα για μια ακόμη φορά παραδώσατε της Ευρώπη στους ρατσιστές».

Υπενθυμίζεται ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας στην Ε.Ε. ξεκίνησαν το μακρινό 2005 και έχουν παραμένει χωρίς ουσιαστική εξέλιξη για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Καταψήφισε η Ν.Δ.

Για το θέμα εξέδωσε ανακοίνωση η Νέα Δημοκρατία, σημειώνοντας ότι καταψήφισε τη σχετική έκθεση, τονίζοντας ότι το συμφέρον της Ελλάδας είναι να διατηρήσει έναν ισχυρό μοχλό πίεσης προς την Άγκυρα μέσω των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.