Το βρετανικό δίκτυο συνομίλησε με κατοίκους και επαγγελματίες, ενώ επισημαίνει ότι η μεγάλη αύξηση στις τιμές των ενοικίων πιέζει αφόρητα τους κατοίκους της πρωτεύουσας, εκτιμώντας ότι τα νούμερα δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματική κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι Έλληνες μετά από δέκα χρόνια οικονομικής κρίσης.
Γράφει το BBC:
Η Τζεραλντίν Χάινς προσπαθεί να αγοράσει σπίτι από τότε που της έκαναν έξωση από το διαμέρισμα όπου έμενε επί 32 χρόνια, όταν εκείνο αγοράστηκε από Κινέζους επενδυτές πριν από δύο χρόνια.
«Θέλω κάποια ασφάλεια σε περίπτωση που συμβεί κάτι ξανά» λέει η κ. Χάινς, με καταγωγή από την Ιρλανδία. Κερδίζει έναν μέσο μισθό εργαζόμενη ως καθηγήτρια αγγλικών στην Αθήνα, ενώ η σύνταξη του συζύγου της έχει περικοπεί από τα 1.500 ευρώ στα 500 ευρώ λόγο της οικονομικής κρίσης.
«Όταν μας έδιωξαν υπήρχαν ακόμη διαθέσιμα διαμερίσματα με τιμή 100.000 ευρώ. Τώρα δεν μπορώ να βρω τίποτα κάτω από 250.000 ευρώ. Αυτές είναι τιμές για Κινέζους και Ρώσους, όχι για Έλληνες» σημειώνει.
Μετά από μία δεκαετία σκληρής κρίσης η κάποτε νεκρή αγορά ακινήτων στη χώρα βρίσκεται πλέον σε άνοδο και οι τιμές των σπιτιών στην Αθήνα σημείωσαν αύξηση 3,7% πέρυσι.
Όμως αυτά τα νέα προκαλούν ανησυχία.
Η άνθηση φέρεται να προέρχεται από το αμφιλεγόμενο πρόγραμμα «χρυσής βίζας», στο οποίο πολίτες από κράτη που δεν είναι μέλη της Ε.Ε. μπορούν να πάρουν διαβατήρια και να εξασφαλίσουν ελεύθερη πρόσβαση στην Σένγκεν εάν επενδύσουν σε ακίνητη περιουσία.
Η ανησυχία είναι πως οι ξένοι επενδυτές ωφελούνται, ενώ οι Έλληνες υφίστανται τις επιπτώσεις.
Οι χιλιάδες «χρυσές βίζες»
Δεν είναι λίγες οι χώρες της Ε.Ε. που έχουν υιοθετήσει το πρόγραμμα της «χρυσής βίζας», όμως η Ελλάδα έχει το χαμηλότερο τίμημα για τους επενδυτές, καθώς όσοι έχουν τη δυνατότητα επενδύσουν σε ακίνητα αξίας 250.000 ευρώ μπορούν να πάρουν διαβατήριο.
Σύμφωνα με την Enterprise Greece έχουν εκδοθεί 9.756 άδεις παραμονής για επενδυτές και τις οικογένειές τους μέσα στο 2018 (μέχρι τα τέλη Νοέμβρη), ενώ το 2017 ήταν 6.205 και το 2016 3.695.
Το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς έχει πάει σε Κινέζους αγοραστές και ακολουθούν Ρώσοι και Τούρκοι με εκατοντάδες να καταφθάνουν στο Ελ. Βενιζέλος κάθε εβδομάδα για να «ξεναγηθούν» από μεσίτες.
«Υπάρχουν πολλές εταιρείες που αγοράζουν ακίνητα από Έλληνες και τα πουλούν στους κινέζους» σημειώνει ο Λευτέρης Ποταμιάνος, πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αθηνών, ο οποίος εκτιμά ότι τουλάχιστον το ένα τρίτο των πωλήσεων ακινήτων στην πόλη πάει τώρα σε κατόχους «χρυσής βίζας».
«Επηρεάζει τους κάτοικους της πόλης, οι οποίοι δυσκολεύονται να νοικιάσουν σπίτια, καθώς βλέπουν τις τιμές να ανεβαίνουν. Πολλά από τα ακίνητα περνούν από ελληνικά χέρια σε ξένα χέρια. Δεν μπορούμε να το ελέγξουμε» συμπληρώνει.
Πώς συνδέεται αυτό με την Airbnb;
Επειδή οι τιμές στην Αθήνα έχουν πέσει τόσο πολύ κατά τη διάρκεια της κρίσης οι επενδυτές αγοράζουν τρία στα τέσσερα διαμερίσματα σε δημοφιλείς τουριστικές περιοχές και τα νοικιάζουν μέσω της Airbnb. Αυτό έχει φέρει μία αύξηση της τάξης του 17% στα ενοίκια φέτος.
Οι κάτοικοι που έχουν επωφεληθεί τα τελευταία χρόνια από την αύξηση του τουρισμού έχουν τώρα αρχίσει να νιώθουν τις αρνητικές συνέπειες.
Ο Σπύρος Μπελάς, ιδιοκτήτης καφετέριας στο Κουκάκι, γειτονιά που έχει χαρακτηριστεί από την Airbnb ως μία από τις πλέον αναπτυσσόμενες παγκοσμίως το 2016, δηλώνει στο BBC «Κάθε χρόνο έχω αύξηση στους επισκέπτες το οποίο είναι καλό. Αλλά τωρα νομίζω ότι το πράγμα έχει ξεφύγει. Τα ενοίκια έχουν διπλασιαστεί και μερικές φορές ξεπερνούν και τα 1.000 ευρώ. Δε νομίζω ότι αυτό αντικατοπτρίζει την ελληνική πραγματικότητα. Οι μισοί από τους υπαλλήλους μου έχουν αναγκαστεί να μετακομίσουν».
Ο φίλος του Γιώργος Λάφε αναφέρει ότι ο σπιτονοικοκύρης του πρόσφατα αύξησε το νοίκι στο διαμέρισμά του από 220 ευρώ στα 400 ευρώ το μήνα. «Εάν δουλεύεις σε ένα μπαρ ή ένα εστιατόριο εδώ ο μισθός σου είναι περίπου στα 600 – 700 ευρώ» σημειώνει.
Ποιος επωφελείται;
Ορισμένοι από τους Αθηναίους, όμως η Ηρώ Χριστοδουλάκη, έχουν εκμεταλλευτεί την κατάσταση για να επωφεληθούν. Η 31χρονη και ο σύντροφός της αγόρασαν και ανακαίνισαν τρία διαμερίσματα για να διατεθούν προς Airbnb. Το ένα πουλήθηκε πρόσφατα σε Κινέζο επενδυτή οκτώ φορές πάνω από την τιμή στην οποία αγοράστηκε πριν από δύο χρόνια.
Το ζευγάρι στόχευε ξένους επενδυτές «επειδή πληρώνουν περισσότερα από τους Έλληνες» και πούλησε μέσω μίας κινεζικής εταιρείας σε αγοραστή ο οποίος δεν έχει δει ποτέ το διαμέρισμα.
«Στη διάρκεια της κρίσης υπήρχαν τόσα πολλά εγκαταλελειμμένα διαμερίσματα, ενώ οι ιδιοκτήτες τους δεν είχαν χρήματα για να τα ανακαινίσουν. Όλα τα διαμερίσματά μας δεν ήταν κατοικήσιμα όταν τα πήραμε. Δεν θα βγάλαμε από την αγορά ακινήτων, δημιουργήσαμε κάτι νέο» λέει η κ. Χριστοδουλάκη.
Το αβέβαιο μέλλον
Δεν είναι μόνο οι Έλληνες που ανησυχούν για τον μεγάλο αριθμό των διαβατηρίων. Η Κομισιόν έχει ήδη προειδοποιήσει ότι στο πρόγραμμα αυτό μπορεί να λειτουργήσει προς όφελος του οργανωμένου εγκλήματος και για ξέπλυμα χρήματος.
Η ελληνική κυβέρνηση έχει εισάγει πιο σφιχτούς ελέγχους, όμως προετοιμάζει την επέκταση του προγράμματος «χρυσής βίζας» σε ομόλογα και μετοχές.
Στους δρόμους της πρωτεύουσας, πάντως, δεν είναι λίγοι εκείνοι που ζητούν ακόμη πιο αυστηρούς ελέγχους.
«Υπάρχει πολλή ελευθερία αυτή τη στιγμή. Χρειαζόμαστε κάποιον να βάλει τους κανόνες, αλλιώς τα πάντα θα αλλάξουν» τονίζει ο κ. Μπελάς.
