«PLASA»: οι ράγες της ασφάλειας

Οι σιδηροδρομικές συγκοινωνίες συνιστούν βασικό κομμάτι του τομέα επιβατικών αλλά και εμπορικών μεταφορών της «γηραιάς ηπείρου» και η εύρυθμη όσο και ταχεία λειτουργία τους έχει καθοριστική σημασία για τις ασφαλείς σιδηροδρομικές μεταφορές. Πώς όμως μπορεί να επιτευχθεί κάτι τέτοιο;

Ενα βασικό «όπλο» προς αυτήν την κατεύθυνση αποτελεί το χρηματοδοτούμενο από την Ε.Ε. σχέδιο PLASA το οποίο –όπως γράφει το τεχνολογικό περιοδικό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Cordis»– κατάφερε από το 2016 μέχρι το καλοκαίρι του 2018 να καταγράψει μεγάλη πρόοδο στη βελτίωση της πελατειακής εμπειρίας καθώς και στην αύξηση της ευρωστίας και της ασφάλειας του ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού τομέα.

Ειδικότερα «στο πλαίσιο του ευρύτατου προγράμματος Shift2Rail, το σχέδιο PLASA είχε στόχο να ενισχύσει καθοριστικά τον ευρωπαϊκό σιδηροδρομικό τομέα με τη βελτίωση των δραστηριοτήτων σχεδιασμού διαφόρων ενδιαφερομένων, μέσω ακριβούς σιδηροδρομικής προσομοίωσης και με την παροχή μιας μεθοδολογίας βασισμένης στην εκτίμηση κινδύνων για τη διαχείριση της ασφάλειάς του».

Αυτό τονίζει στο Cordis, ο Γινγκ Λούσελ, στέλεχος των γερμανικών σιδηροδρόμων (Deutsche Bahn AG) και συντονιστής του όλου έργου.

Οπως επισημαίνει, ο σωστός όσο και έξυπνος προγραμματισμός είναι άκρως σημαντικός καθώς, μεταξύ άλλων, σήμερα στην Ευρώπη χρησιμοποιούνται διάφορα εργαλεία σχεδιασμού για την προσομοίωση των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων.

Αυτό οδηγεί σε μη εναρμονισμένα αποτελέσματα και σ’ ένα θολό τοπίο δεδομένων, καθώς δεν διαθέτει διασυνδέσεις δεδομένων μεταξύ των χωρών της «γηραιάς ηπείρου».

Πώς μπορεί λοιπόν να βελτιωθεί θεαματικά ο τομέας των σιδηροδρόμων, λαμβάνοντας επίσης υπόψη το δεδομένο ότι δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο εργαλείο που να μπορεί να επιτυγχάνει προσομοίωση με υψηλό βαθμό λεπτομέρειας ή να χρησιμοποιείται για μεγάλα πανευρωπαϊκά δίκτυα;

Η λειτουργία

Το PLASA ήρθε να επιλύσει σε μεγάλο βαθμό το πρόβλημα αντιμετωπίζοντάς το, συγκεντρώνοντας γνώσεις σχετικά με τις έξυπνες προσεγγίσεις σχεδιασμού, τις δραστηριότητες και τις υπάρχουσες αναλύσεις, καθώς και τις αλληλεξαρτήσεις στα ευρωπαϊκά σιδηροδρομικά δίκτυα.

«Μέσω του PLASA αναπτύχθηκε μια μακροσκοπική προσέγγιση για τη μείωση του χρόνου εκτέλεσης, περιορίζοντας το επίπεδο λεπτομέρειας σε υψηλού επιπέδου σχέσεις μεταξύ σημαντικών γεγονότων.

»Με απλά λόγια –διευκρινίζει ο Λούσελ–, αυτή η προσέγγιση μας επιτρέπει να προσομοιώνουμε ένα 24ωρο πλήρους λειτουργίας σε ολόκληρο το γερμανικό δίκτυο, με περίπου 40.000 τρένα, σε μόλις ένα λεπτό υπολογισμού.

»Ετσι, έχουμε ακριβή αποτελέσματα στις καθυστερήσεις. Βεβαίως, υπάρχουν ακόμη περιθώρια βελτίωσης της ακρίβειας, αλλά η νέα προσέγγιση φαίνεται πολλά υποσχόμενη και θα αξιολογηθεί περαιτέρω σ’ ένα άλλο έργο, το PLASA 2».

Οπως αναφέρει ο Γερμανός ειδικός, «ο καθορισμός μιας πιθανής βελτιωμένης διαδικασίας διαχείρισης σχετικά με την ασφάλεια του σιδηροδρομικού συστήματος, χρησιμοποιώντας μια αξιολόγηση κινδύνου, αποτέλεσε προτεραιότητα του PLASA. Αυτό θα στήριζε τους διευθυντές που λαμβάνουν κρίσιμες αποφάσεις ασφάλειας στις καθημερινές λειτουργίες και στη φάση σχεδιασμού».

Προσθέτει ακόμη ο Λούσελ ότι οι εργασίες του PLASA εξέτασαν επίσης τις λειτουργίες του συστήματος και την ανθρώπινη συμπεριφορά, ώστε να αντιπροσωπεύουν καλύτερα σενάρια που υφίστανται στην πραγματική ζωή.

«Ειδικότερα το PLASA ανέπτυξε ένα μοντέλο απόφασης που εφαρμόστηκε σε τρεις περιπτώσεις χρήσης. Τα αποτελέσματα ήταν ελπιδοφόρα και απέδειξαν τη συνάφεια και την προστιθέμενη αξία της προσέγγισης. Εδειξαν, επίσης, πώς μπορεί να εφαρμοστεί σε ευρύ φάσμα σιδηροδρομικών εφαρμογών».

Ο Γερμανός ειδικός επισημαίνει ακόμη ότι «υπήρξαν δυσκολίες στη συγκέντρωση δεδομένων εισόδου και στατιστικών στοιχείων ασφαλείας, καθώς οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις θεωρούν αυτές τις πληροφορίες εμπιστευτικές».

Σημειώνει επίσης ότι «οι δείκτες ασφαλείας που συλλέγονται από τον Οργανισμό Σιδηροδρόμων της Ευρωπαϊκής Ενωσης είναι ενδιαφέροντες και χρήσιμοι, αλλά δυστυχώς δεν είναι αρκετά λεπτομερείς. Για να ξεπεραστεί αυτό το ζήτημα, υποτίθεται ότι ορισμένα “σενάρια” αντισταθμίζουν την έλλειψη δεδομένων.

»Ως εκ τούτου, θα πρέπει να επανεξεταστούν και να αμφισβητηθούν σε μεταγενέστερο στάδιο, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα αποτελέσματα που παράγονται για τις περιπτώσεις χρήσης σε πραγματικές καταστάσεις είναι αξιόπιστα. Αυτό είναι κάτι που θα μελετηθεί μελλοντικά στο PLASA 2».

Συμπερασματικά, το PLASA 2 θα επεκτείνει το εργαλείο προσομοίωσης που αναπτύχθηκε στο έργο PLASA, για να χειριστεί ευρύτερο φάσμα σεναρίων.

Το επόμενο στάδιο στοχεύει να συνδυάσει τα πλεονεκτήματα της αξιολόγησης των δυνατοτήτων της μακροσκοπικής μοντελοποίησης με μια κλασική μικρο–σιδηροδρομική προσομοίωση.

Θα περιγράψει, επίσης, τις απαιτήσεις που θα έχει ένα έξυπνο εργαλείο σχεδιασμού, το οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να βοηθηθεί η λήψη αποφάσεων στον ενδο–επιχειρησιακό προγραμματισμό.