Δεκαεπτά και πλέον χρόνια μετά την αμερικανική εισβολή στο Αφγανιστάν τον Οκτώβριο του 2001, σχεδόν έναν μήνα μετά τις διαρροές ότι ο Ντόναλντ Τραμπ -μετά τη Συρία- εξετάζει την άμεση απόσυρση των μισών από τους 14.000 Αμερικανούς στρατιώτες που βρίσκονται στα αφγανικά εδάφη (στο πλαίσιο ΝΑΤΟϊκής αποστολής) και έπειτα από αλλεπάλληλες συναντήσεις αξιωματούχων των ΗΠΑ με εκπροσώπους των Ταλιμπάν, με τελευταία αυτή στο Κατάρ μόλις την περασμένη εβδομάδα, ο επικεφαλής των Αμερικανών διαπραγματευτών έκανε λόγο χθες για συμφωνία επί της αρχής σε ένα ειρηνευτικό πλαίσιο.
Προσχέδιο συμφωνίας
«Εχουμε ένα προσχέδιο του πλαισίου, το οποίο πρέπει να εξειδικευτεί προτού γίνει συμφωνία», δήλωσε στους New York Times o Αμερικανός ειδικός απεσταλμένος για το Αφγανιστάν, Ζαλμάι Χαλιλζάντ.
«Προς ικανοποίησή μας, οι Ταλιμπάν δεσμεύτηκαν να πράξουν ό,τι είναι απαραίτητο για να μην αποτελεί το Αφγανιστάν ορμητήριο διεθνών τρομοκρατικών ομάδων ή ατόμων», κυρίως της Αλ Κάιντα και του «Ισλαμικού κράτους». Ωστόσο, προσέθεσε, «θα πρέπει να αποσαφηνιστούν οι λεπτομέρειες», χωρίς να διευκρινίσει…
Επικαλούμενο πάντως ανώτερο αξιωματούχο των ΗΠΑ, το δημοσίευμα των ΝΥΤ αναφέρει ότι «η αντιπροσωπεία των Ταλιμπάν είχε ζητήσει περισσότερο χρόνο για διαβουλεύσεις με την ηγεσία τους ως προς την αμερικανική απαίτηση για συμφωνία σε απευθείας ενδο-αφγανικές διαπραγματεύσεις [με την κυβέρνηση της Καμπούλ] και για εκεχειρία. Ο αξιωματούχος επισήμανε ότι αυτά τα θέματα «αλληλοσυνδέονται» στο πλαίσιο μιας «συνολικής συμφωνίας»».
Υπό διαπραγμάτευση κίνητρο για τους Ταλιμπάν, αναφέρουν οι NΥΤ, φέρεται να είναι η εν καιρώ αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων. «Ανώτερο στέλεχος των Ταλιμπάν με άμεση γνώση των διαπραγματεύσεων επιβεβαίωσε το προσχέδιο συμφωνίας ως προς το θέμα της απόσυρσης των ξένων στρατευμάτων», τονίζοντας ότι «οι λεπτομέρειες για το χρονοδιάγραμμα θα διευθετηθούν από “ομάδες εργασίας”».
Μιλώντας πάντως νωρίτερα στο πρακτορείο Reuters, ανώνυμες πηγές των Ταλιμπάν έθεταν ως χρονικό ορίζοντα τον ενάμιση χρόνο.
«Σε 18 μήνες, εάν οι ξένες δυνάμεις έχουν αποσυρθεί και έχει εφαρμοστεί εκεχειρία», ανέφερε μία από αυτές, «θα μπορούσαν να υλοποιηθούν οι άλλες παράμετροι της ειρηνευτικής διαδικασίας».
Τουτέστιν να αρχίσουν διαβουλεύσεις με την πολιτική ηγεσία της Καμπούλ, με στόχο τον σχηματισμό μεταβατικής κυβέρνηση στο Αφγανιστάν, στην οποία οι Ταλιμπάν θα επιδιώξουν να αναλάβουν ρόλο.
Ως πρόσθετους όρους του προσχεδίου, δε, ανέφεραν στο Reuters την ανταλλαγή και απελευθέρωση κρατουμένων, καθώς και την άρση της διεθνούς ταξιδιωτικής απαγόρευσης που οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει σε ηγετικά στελέχη των Ταλιμπάν.
Περαιτέρω διαβουλεύσεις με τους Αμερικανούς επί του προσχεδίου, επισήμαναν, αναμένονται στην Ντόχα του Κατάρ εντός του Φεβρουαρίου. Στο μεσοδιάστημα, οι δυνάμεις των Ταλιμπάν -που πλέον ελέγχουν σχεδόν το μισό Αφγανιστάν- συνεχίζουν τις αιματηρές επιθέσεις κατά του κυβερνητικού στρατού σχεδόν σε καθημερινή βάση…
Ολο αυτό το γαϊτανάκι εξελίξεων και ζυμώσεων ξεδίπλωσε στον Αφγανό πρόεδρο Ασραφ Γάνι αυτοπροσώπως ο Ζαλμάι Χαλιλζάντ, που μετέβη επί τούτου στην Καμπούλ αργά το βράδυ της Κυριακής, προερχόμενος κατευθείαν από την Ντόχα.
Διάγγελμα… ισορροπιών
Χθες, την επομένη κιόλας της συνάντησης, ο Γάνι απηύθυνε διάγγελμα στον αφγανικό λαό για να τον διαβεβαιώσει αφ’ ενός ότι καμία συμφωνία δεν πρόκειται να επιτευχθεί με τους Ταλιμπάν εν αγνοία της Καμπούλ, αφ’ ετέρου ότι τα δικαιώματά τους -και δη των γυναικών- δεν θα θυσιαστούν στον βωμό της ειρήνης.
«Υπάρχουν αξίες που είναι αναμφισβήτητες, όπως η εθνική ενότητα, η εθνική κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα», τόνισε ο Αφγανός πρόεδρος. «Δέσμευσή μας αποτελεί να παρέχουμε ειρήνη και να αποτρέψουμε μια πιθανή καταστροφή».
«Κανένας Αφγανός δεν θέλει ξένες δυνάμεις στη χώρα του μακροπρόθεσμα (…) Θέλουμε ειρήνη, τη θέλουμε γρήγορα, αλλά τη θέλουμε με σχέδιο», υπογράμμισε, καλώντας τους Ταλιμπάν «να αρχίσουν σοβαρές διαπραγματεύσεις με την αφγανική κυβέρνηση».
