«Ψαλίδι» στα γενναιόδωρα κριτήρια περιουσίας

Μειώνονται στο μισό, σύμφωνα με πληροφορίες, τα γενναιόδωρα περιουσιακά κριτήρια υπαγωγής που προέβλεπε αρχικά το νέο πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας, το οποίο αναμένεται, εκτός απροόπτου, να κατατεθεί στη Βουλή το αργότερο αυτήν την Τετάρτη και να ψηφιστεί μέχρι την Παρασκευή με αναδρομική ισχύ από την 1η Μαρτίου.

Ειδικότερα, σύμφωνα με πηγές, το όριο των τραπεζικών καταθέσεων θα περιοριστεί στο 25% της προ ρύθμισης οφειλής και η ακίνητη περιουσία -πέραν της πρώτης κατοικίας- δεν θα μπορεί να είναι μεγαλύτερη της οφειλής.

Σύμφωνα με όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, στο σχέδιο το όριο των καταθέσεων είχε οριστεί στο 50% της προς ρύθμιση οφειλής, αλλά και η λοιπή ακίνητη περιουσία δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το διπλάσιο της οφειλής (δηλαδή, μέχρι 65.000 ευρώ καταθέσεις και αξία ακινήτων, πέραν της πρώτης κατοικίας μέχρι 260.000) κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης.

Αυτό άλλωστε ήταν και ένα από τα σημεία στα οποία διατυπώθηκαν σοβαρές ενστάσεις από τους τεχνοκράτες των θεσμών.

Οι τράπεζες

Ωστόσο, τραπεζικές πηγές σημείωναν ότι τα κριτήρια που έχουν τεθεί καθιστούν κατ’ αρχήν επιλέξιμους τους δανειολήπτες που τα πληρούν, χωρίς ωστόσο να υποχρεώνουν την τράπεζα να προβεί σε ρύθμιση του «κόκκινου» δανείου και στη συνέχεια σε επιδότηση της δόσης του δανείου από το Δημόσιο.

Συνεπώς, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, ο δανειολήπτης που βρίσκεται στην περίμετρο (130.000 ευρώ υπόλοιπης οφειλής, 250.000 αντικειμενική αξία πρώτης κατοικίας), πληροί τα εισοδηματικά κριτήρια και έχει υψηλή περιουσία (ακίνητα, καταθέσεις), δεν είναι βέβαιο ότι θα πετύχει την εξωδικαστική ρύθμιση της οφειλής του (κούρεμα, επιμήκυνση, χαμηλό επιτόκιο).

Αλλά ακόμα κι αν διατηρηθούν τα αρχικά γενναιόδωρα περιουσιακά στοιχεία, που καθιστούν επιλέξιμο έναν εργένη που έχει πρώτη κατοικία αξίας 220.000 ευρώ, υπόλοιπο δανειακής οφειλής 120.000 ευρώ, καταθέσεις 59.000 ευρώ και ακίνητη περιουσία -πέραν της πρώτης κατοικίας– αξίας 210.000 ευρώ, είναι σχεδόν βέβαιο ότι η τράπεζα δεν θα προχωρήσει σε εξωδικαστική ρύθμιση.

Κι αυτό γιατί ο δανειολήπτης μπορεί και να ρευστοποιήσει περιουσία και να χρησιμοποιήσει μέρος των καταθέσεών του για την αποπληρωμή του δανείου του που ήταν «κόκκινο» στις 31.12.2018. Και επιπρόσθετα, όπως υπενθύμιζαν, οι τράπεζες μπορούν να διερευνήσουν σε βάθος χρόνου τη μεταβολή της περιουσιακής κατάστασης των αιτούντων εξωδικαστική ρύθμιση.

Τα αρχικά όρια χαρακτηρίστηκαν εξαιρετικά γενναιόδωρα, πολύ περισσότερο όταν ο στόχος είναι να μπει φρένο στους στρατηγικούς κακοπληρωτές, δηλαδή σε αυτούς που μπορούν να ανταποκριθούν στις δανειακές τους υποχρεώσεις, αλλά δεν το κάνουν καθώς θέλουν και να σώσουν την πρώτη κατοικία τους με ευνοϊκούς όρους (επιμήκυνση, χαμηλό επιτόκιο, επιδότηση) και να μην υπάρξει μείωση της λοιπής περιουσίας τους, όταν μάλιστα χιλιάδες πολίτες έχουν «φάει από τα έτοιμα» την περίοδο της κρίσης ώστε να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους έναντι των τραπεζών και του Δημοσίου ή και για να καλύψουν βασικές ανάγκες διαβίωσης.

Γνωμοδότηση ΤτΕ

Μέχρι αύριο το αργότερο αναμένεται η γνωμοδότηση της ΤτΕ για το αν έχει επιπτώσεις στα κεφάλαια των τραπεζών το νέο σχέδιο. Θέμα για το οποίο οι τράπεζες έχουν διαβεβαιώσει τους θεσμούς ότι δεν προκαλεί πρόβλημα στους ισολογισμούς τους.

Στις τηλεδιασκέψεις των προηγούμενων ημερών, οι Ευρωπαίοι τεχνοκράτες εξέφρασαν ανησυχία για την περίμετρο του πλαισίου, καθώς οι περίπου 180.000 εν δυνάμει επιλέξιμοι δανειολήπτες θεωρούνται μεγάλος αριθμός, με δεδομένο μάλιστα ότι δικαίωμα ένταξης έχουν και επαγγελματίες-επιτηδευματίες.

Οι τράπεζες από την πλευρά τους απαντούν ότι στην πραγματικότητα περίπου οι μισοί από τους 180.000 «κόκκινους» δανειολήπτες βρίσκονται ήδη σε καθεστώς προστασίας (νόμος Κατσέλη) και με το νέο πλαίσιο τα «κόκκινα» δάνεια των υπολοίπων –που δυνητικά θα κριθούν επιλέξιμοι– μπαίνουν σε τροχιά ενεργητικής διαχείρισης, χωρίς να δημιουργείται πρόβλημα στα κεφάλαια των τραπεζών.

Η γνωμοδότηση της ΤτΕ εκτιμάται ότι θα άρει τις όποιες επιφυλάξεις των θεσμών και ειδικότερα της ΕΚΤ, που επιζητούν ρητή δέσμευση για τη συνολική αναμόρφωση του νόμου Κατσέλη, ώστε να υπάρχει ενιαίο πτωχευτικό πλαίσιο ιδιωτών.