Δεν έχουν τέλος οι ανατροπές στο ανεπανάληπτο θρίλερ του Brexit. Μέχρι χθες το μεσημέρι το σασπένς αφορούσε το κατά πόσον η Τερέζα Μέι θα φέρει τελικά προς ψήφιση στο Κοινοβούλιο, για τρίτη φορά, σήμερα ή αύριο, τη συμφωνία του Brexit, καθώς –παρά τη διαφαινόμενη μεταστροφή ορισμένων ανταρτών βουλευτών των κυβερνώντων Συντηρητικών– τα «κουκιά» για έγκριση της συμφωνίας εξακολουθούσαν να μη βγαίνουν, οδηγώντας τη Βρετανίδα πρωθυπουργό να ζητήσει από την Ε.Ε. αναβολή της εξόδου του Ηνωμένου Βασιλείου, την πρώτη μέρα της διήμερης ευρωπαϊκής συνόδου κορυφής την Πέμπτη.
Τα πάνω κάτω όμως έφερε αιφνιδίως το απόγευμα η «σοκαριστική κίνηση», όπως σχολίαζε η «Guardian», του προεδρεύοντος της Βουλής των Κοινοτήτων Τζον Μπέρκοου, ο οποίος με μια απόφαση-βόμβα έκρινε πως η κυβέρνηση δεν μπορεί να θέσει ξανά σε ψηφοφορία τη συμφωνία αποχώρησης, αν δεν υπάρξει «ουσιώδης αλλαγή» στο περιεχόμενό της.
Νομικός κίνδυνος
Κάνοντας πυρ και μανία την Ντάουνινγκ Στριτ που δεν είχε καν ενημερωθεί για την απόφασή του, ο Μπέρκοου τίναξε στον αέρα τα όποια σχέδια της κυβέρνησης Μέι, επικαλούμενος κανονισμό της Βουλής που χρονολογείται από το 1604 (!), βάσει του οποίου δεν μπορεί να τεθεί πάλι προς ψήφιση την ίδια κοινοβουλευτική περίοδο «η ίδια ή επί της ουσίας η ίδια πρόταση», που έχει ήδη καταψηφιστεί δύο φορές από τους βουλευτές.
Ο (αυστηρά υπερκομματικός στη θεωρία) προεδρεύων του Κοινοβουλίου τόνισε πως απαιτείται «θεμελιωδώς διαφορετική» συμφωνία, όχι σε επίπεδο φρασεολογίας αλλά ουσίας, αντί μονομερούς επανερμηνείας της, υπονοώντας πως μια τέτοια αλλαγή θα αφορούσε επαναδιαπραγμάτευσή της και όχι απλά αναθεώρηση της γνωμοδότησης του γενικού εισαγγελέα (και κορυφαίου νομικού συμβούλου του κράτους) Τζέφρι Κοξ, που έκρινε πως η «βελτιωμένη» εκδοχή της συμφωνίας αποχώρησης, που απορρίφθηκε την περασμένη βδομάδα, εμπεριέχει ακόμα τον νομικό κίνδυνο το Ηνωμένο Βασίλειο να εγκλωβιστεί επ’ αόριστον σε μια τελωνειακή ένωση με την Ε.Ε.
Η χαρά των ευρωφοβικών
Η νέα τρικλοποδιά φέρνει το αναποφάσιστο Λονδίνο ακόμα πιο κοντά στην απόλυτη κόψη του ξυραφιού, αφού τυπικά απομένουν μόλις δέκα μέρες πριν από την προθεσμία εξόδου του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε.Ε. στις 29 Μαρτίου. Πολλοί έκαναν λόγο για πρωτοφανή «συνταγματική κρίση».
Ωστόσο, η… τορπίλη του Μπέρκοου χαροποίησε αρκετούς ευρωφοβικούς Συντηρητικούς βουλευτές που πιστεύουν πως αυξάνει τις πιθανότητες ενός «σκληρού» Brexit χωρίς συμφωνία, όπως επιδιώκουν εξαρχής.
Ολοι τώρα σπαζοκεφαλιάζουν για τα επόμενα βήματα της πρωθυπουργού. Ετσι κι αλλιώς, η Ντάουνινγκ Στριτ είχε υπογραμμίσει χθες πως δεν επρόκειτο να έρθει για τρίτη φορά προς ψήφιση στη Βουλή η συμφωνία αποχώρησης, αν δεν είχε εξασφαλιστεί «ρεαλιστικά» η στήριξη επαρκών ανταρτών βουλευτών των Συντηρητικών και των κοινοβουλευτικών συμμάχων της κυβέρνησης μειοψηφίας της Μέι από το βορειοϊρλανδικό κόμμα DUP.
Σύμφωνα με βρετανικά ΜΜΕ, ως αντάλλαγμα για τη συναίνεσή τους οι Μπρεξιστές τής ζητούν να εγκαταλείψει την εξουσία και συνακόλουθα να αντικατασταθεί η πρωθυπουργική διαπραγματευτική ομάδα, ώστε ένας νέος ηγέτης με νέους συνεργάτες να προχωρήσει σε μια νέα φάση διαπραγματεύσεων με την Ε.Ε.
Οριακή σύνοδος κορυφής
Η Ντάουνινγκ Στριτ επιβεβαίωσε πως η Μέι θα ζητήσει αναβολή του Brexit, χωρίς να προσδιορίσει όμως το χρονικό της όριο. Αν η συμφωνία εγκρινόταν μέχρι τη σύνοδο κορυφής, το αίτημα θα αφορούσε καθυστέρηση του διαζυγίου για τρεις μήνες.
Αν η συμφωνία καταψηφιζόταν, η πρωθυπουργός θα ζητούσε πιο μακροχρόνια αναβολή και το Ηνωμένο Βασίλειο θα συμμετείχε στις ευρωεκλογές του Μαΐου.
Η απόφαση για παράταση απαιτεί την ομοφωνία των Ευρωπαίων ηγετών, που δείχνουν να αμφιταλαντεύονται για το κατά πόσον είναι σκόπιμο να κάνουν το χατίρι στο Λονδίνο, με το Παρίσι να το παίζει δύσκολο και το Βερολίνο να εμφανίζεται διαλλακτικό.
Κι ενώ όλα τα σενάρια παραμένουν ορθάνοιχτα, ευρωπαϊκές πηγές που επικαλείται η «Guardian» έφερναν την Ε.Ε. διατεθειμένη να ρίξει σανίδα σωτηρίας στη Μέι.
Δεν αποκλείεται λοιπόν στα συμπεράσματα της συνόδου –που έχουν νομικά δεσμευτική ισχύ– να διατυπωθεί πως συμφωνείται μια παράταση της εξόδου, τρίμηνη ή εννιάμηνη, αν η συμφωνία περάσει από τη Βουλή την ερχόμενη πλέον εβδομάδα. Πώς μπορεί να γίνει αυτό μετά το μπλόκο του Μπέρκοου;
Με ριψοκίνδυνο νομικό πάτημα αυτά καθαυτά τα συμπεράσματα της συνόδου, που θεωρητικά θα άλλαζαν τη συμφωνία αποχώρησης, όπως εκείνος αξίωσε.
Αν, πάντως, το μέγα μπλέξιμο δεν λυθεί στη σύνοδο την Πέμπτη ή την Παρασκευή, φήμες δεν αποκλείουν να υπάρξει έκτακτη ευρωπαϊκή σύνοδος, ειδικά για το Brexit, στις 28 Μαρτίου, παραμονή της προγραμματισμένης εξόδου! Η έκφραση «μάλε βράσε» είναι λίγη για να περιγράψει την κατάσταση…
