«Σας ζητώ συγγνώμη για όλες τις ανεπάρκειες… κατά τη θητεία μου ως υπουργός Εξωτερικών… Ευχαριστώ τον ιρανικό έθνος και τους αξιωματούχους», έγραψε αργά το βράδυ της Δευτέρας στο Instagram ο Ιρανός ΥΠΕΞ, Μοχαμάντ Τζαβάντ Ζαρίφ. Κι έτσι, λακωνικά, ανακοίνωσε την παραίτησή του από το αξίωμα που υπηρετεί τα τελευταία εξήμισι χρόνια, προκαλώντας ισχυρούς κλυδωνισμούς εντός και εκτός του Ιράν.
Εντός, γιατί ενισχύθηκαν οι ανησυχίες των μετριοπαθών, ότι οι σκληροπυρηνικοί παίρνουν ολοκληρωτικά το πάνω χέρι.
Εκτός, επειδή η αποχώρηση του μετριοπαθούς Ζαρίφ θα μπορούσε να σηματοδοτήσει το οριστικό τέλος της ήδη παραπαίουσας διεθνούς συμφωνίας JCPOA για ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, με την Τεχεράνη να αποχωρεί και αυτήν, μετά τις ΗΠΑ.
Πιεζόμενος ήδη από τη μέγγενη των αμερικανικών κυρώσεων, ο δείκτης στο χρηματιστήριο της Τεχεράνης έκανε βουτιά 1.927 μονάδων στο άκουσμα της παραίτησης.
Στο γραφείο του Ιρανού προέδρου Ροχανί στοιβάζονταν εν τω μεταξύ οι επιστολές μετριοπαθών βουλευτών, ζητώντας του να στηρίξει τον Ζαρίφ.
Οπερ και εγένετο, με τον μετριοπαθή πρόεδρο να διαμηνύει χθες μέσω του διευθυντή του προεδρικού γραφείου ότι «κατά τη γνώμη του Ροχανί, το Ιράν έχει μόνο μία εξωτερική πολιτική και έναν υπουργό Εξωτερικών» και το ΥΠΕΞ να ανακοινώνει ότι η παραίτηση δεν έγινε δεκτή.
Αργότερα, σε ομιλία του, ο Ροχανί δεν αναφέρθηκε καν στην παραίτηση, παρά έσπευσε να επαινέσει δημόσια ως «εμπροσθοφυλακή κατά των ΗΠΑ» τον Ζαρίφ, τον υπουργό Πετρελαίου, Μπιτζάν Ζανγκανέχ (για τον οποίο διαψεύστηκαν χθες φήμες ότι επίσης υπέβαλε παραίτηση), καθώς και τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν, Αμπντολνασέρ Χεματί.
Από πλευράς πάντως του ανώτατου ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, επικρατούσε μέχρι αργά χθες απόλυτη σιγή…
«Η υπόληψη του ΥΠΕΞ είναι συνδεδεμένη με την εθνική ασφάλεια», εξήγησε ο ίδιος οΖαρίφ σε δημοσιογράφους, και «στόχος της παραίτησης ήταν να διαφυλαχθεί αυτή στη διεθνή σκηνή».
Ο,τι άλλο είχε να πει, εξάλλου, το είχε ήδη ξεκαθαρίσει σε συνέντευξη που δημοσίευσε χθες η εφημερίδα Jomhuri Eslami αλλά κατά το πρακτορείο Fars δόθηκε την περασμένη εβδομάδα.
«Ενα θανατηφόρο δηλητήριο για την εξωτερική πολιτική είναι ότι γίνεται αντικείμενο κομματικών και παραταξιακών διενέξεων», ανέφερε.
«Σε εθνικό επίπεδο, θα πρέπει να υπάρχει εμπιστοσύνη στους υπηρέτες της εξωτερικής πολιτικής», υπογράμμισε, αφήνοντας έτσι να φανεί μία ανοιχτή πλέον ρήξη με τους σκληροπυρηνικούς και τις δομές ασφαλείας του Ιράν.
Η τελευταία σταγόνα που όπως λέγεται ξεχείλισε το ποτήρι του Ζαρίφ ήταν η πλήρης… απάλειψή του από την προχθεσινή, πρώτη από το 2011, δημόσια επίσκεψη-έκπληξη του Σύρου προέδρου Ασαντ στην Τεχεράνη.
Στη θέση του κατά τις συναντήσεις του Ασαντ με τον Ροχανί και τον Αγιατολάχ Χαμενεΐ εθεάθη, αντίθετα, ο πανίσχυρος στρατηγός Κασέμ Σουλεϊμανί, επικεφαλής της επίλεκτης δύναμης αλ-Κουντς των Φρουρών της Επανάστασης, με ιδιαίτερα ενεργό ρόλο (και) στα εδάφη της Συρίας.
Εξέλιξη που ερμηνεύτηκε από πολλούς ως πολιτικό άδειασμα του Ζαρίφ από τον Ροχανί, αλλά και πιθανή ένδειξη σοβαρής μεταστροφής στην ιρανική εξωτερική πολιτική.
«Η πολιτική μας είναι αμετάβλητη – το καθεστώς πρέπει να συμπεριφέρεται σαν μια κανονική χώρα και να σέβεται τον λαό του», σχολίασε χθες ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Μάικ Πομπέο στο twitter, χαρακτηρίζοντας τους Ζαρίφ και Ροχανί «βιτρίνες μιας διεφθαρμένης θρησκευτικής μαφίας».
«Ο Ζαρίφ έφυγε, στα τσακίδια», βιάστηκε να πανηγυρίσει με δική του ανάρτηση ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου. «Για όσο διάστημα είμαι εδώ», συμπλήρωσε, «το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικές βόμβες».
