Μία επιστολή της Εφης Ροδίτη για τον Κώστα Νίτσο
Από την ηθοποιό Εφη Ροδίτη, σύζυγο του εκλιπόντος επιφανούς δημοσιογράφου Κώστα Νίτσου, έλαβα την ακόλουθη επιστολή (την απέστειλε και στον καλλιτεχνικό διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου, Στάθη Λιβαθινό). Και τη φιλοξενώ ευχαρίστως, λόγω του ενδιαφέροντος που εκτιμώ ότι παρουσιάζει (οι μεσότιτλοι δικοί μου):
«Είμαι η γυναίκα του Κώστα Νίτσου, η ηθοποιός Εφη Ροδίτη.
Κρατώ το υπέροχο λεύκωμα για τον Νίκο Κούρκουλο. Πρότυπο υπόδειγμα, καμωμένο με περισσή αγάπη και φροντίδα, όπως του άξιζε του Νίκου. Με συγκίνησε πολύ, αλλά και με πίκρανε. Πολύ.
Κύριε Λιβαθινέ, το κείμενό σας στο Λεύκωμα, είναι πολύ σημαντικό. Οι τελευταίες του γραμμές θα ’λεγε κανείς πως είναι γραμμένες για τον Κώστα Νίτσο (κι όχι μόνο). Τις παραθέτω:
“Οποια αλλαγή, όσο επιτακτική κι αν είναι, συμβαίνει πάντοτε επώδυνα κι αργά. Τότε μόνο συσπειρώνονται οι πολλοί, όταν πρέπει να εμποδίσουν κάτι καινούργιο να γεννηθεί, ανεξάρτητα από τη σημασία του ή από το πόσο αναγκαίο είναι”.
Ο Νίτσος μια ζωή πάλεψε στην Κατοχή, στην Αντίσταση, κι όταν ήταν διευθυντής στα “Νέα”. Με τη χούντα, τον έσυραν στα δικαστήρια. Εντιμος και θαρραλέος δημοσιογράφος.
Η μεγάλη του όμως αγάπη ήταν τα πολιτιστικά στην αξέχαστη δεύτερη σελίδα των “Nέων”, όπου έγραφαν σπουδαίοι δημοσιογράφοι: Κώστας Σταματίου, Γιώργος Πηλιχός, Βάσος Βαρίκας, Ελένη Βακαλό, Λευτέρης Παπαδόπουλος κι άλλοι».
Οι Αστερίσκοι
«Σ’ αυτή τη δεύτερη σελίδα, πάνω πάνω αριστερά, σ’ ένα μονόστηλο έγραφε ο ίδιος θεατρικές κριτικές. Λίγες αράδες, την επομένη κάθε πρεμιέρας. Χτυπούσε ανελέητα κάθε κακό κι έγραφε γενναιόδωρα για κάθε καλό, υπογράφοντας μ’ ένα αστεράκι. Κάπως έτσι ξεκίνησαν οι Αστερίσκοι των “Νέων”.
Οταν ο Κώστας Νίτσος έβγαλε, το 1961, το “Θέατρο”, το θρυλικό πια περιοδικό, παγκόσμια αναγνωρισμένο, ο Αστερίσκος έγιναν πολλοί Αστερίσκοι και “μετακόμισαν” στο περιοδικό!
Το “Θέατρο” σταμάτησε να βγαίνει το 1967. Δικτατορία. Το 1973 (ύστερα κι από εκτίμηση αντιστασιακών ότι οι πνευματικοί άνθρωποι πρέπει να σπάσουν τη σιωπή τους) το περιοδικό ξαναβγαίνει. “Χωρίς φόβο, αλλά με πάθος”.
Οκτώβρης 1981. Εκλογές. Τις κερδίζει το ΠΑΣΟΚ. Με σύνθημα την Αλλαγή. Ο Παπανδρέου πρωθυπουργός της χώρας. Επιλέγει –καλύτερα, επιστρατεύει– τον Νίτσο για το Εθνικό. Ο Νίτσος διστάζει, η αγάπη του όμως για το Εθνικό, οι σκέψεις και τι πρέπει να γίνει –Ανανέωση και Αλλαγή, ο Οργανισμός ο καινούριος– υπερισχύουν και δέχεται.
Ολα αυτά γράφονται για να γνωρίσουν και οι νέοι ποιος και τι ήταν ο Νίτσος και ποια η προσφορά του στα πολιτιστικά: “Είμαι από καλή γενιά. Τη μεγάλη ΕΑΜΙΚΗ γενιά. Δεν ανήκω στο ΠΑΣΟΚ. Επιστρατεύθηκα να προσφέρω με απόλυτη θέληση κι όλες μου τις δυνάμεις τις υπηρεσίες που μπορώ”.
Και –σπαραγμός– σταματάει το νέο τεύχος του “Θεάτρου” που ήταν έτοιμος να βγάλει. Αρνείται τη διεύθυνση εφημερίδας με 600.000 δραχμές και πηγαίνει στο Εθνικό. “Γιατί; Τι με κάνει να τα παρατήσω όλα; Το πάθος μου για το καλό του Εθνικού Θεάτρου”».
Η Αλλαγή
«Aπό τα τόσα που ήθελε να κάνει ο Νίτσος στο Εθνικό, μόνο ένα μπόρεσε: Την Αλλαγή στο καλλιτεχνικό προσωπικό. Δεν ανανεώθηκαν οι συμβάσεις σε τριάντα ηθοποιούς, όμως αμέσως προσλήφθηκαν άλλοι τόσοι. Οπότε για το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών (ΣΕΗ) δεν υπήρχε θέμα. Ετσι, χάρις στον Νίτσο, έγινε αυτή η Αλλαγή, άνοιξε η πόρτα του Εθνικού για τους άξιους. Καλοδεχούμενοι οι νέοι ηθοποιοί και σκηνοθέτες. Το Εθνικό πια ανήκε σ’ όλους τους Ελληνες. Αυτή ήταν η βάση. Η αρχή που απ’ αυτήν ξεκίνησε το νέο Εθνικό.
Ο Κούρκουλος, άξιος, έκανε σπουδαία πράγματα στο Εθνικό. Την ευρύτερη Ανανέωση και τον καινούργιο Οργανισμό. Ο,τι ονειρευόταν και έγραφε γι’ αυτά χρόνια ολόκληρα ο Νίτσος.
Ο Νίτσος εκτιμούσε τον Κούρκουλο, όχι μόνο ως ηθοποιό, αλλά και για την επιλογή των έργων που ανέβαζε, καθώς και για τις ωραίες παραστάσεις του. Ο Κούρκουλος πάλι αναγνώριζε την προσφορά του Νίτσου, όχι μόνο για ό,τι έκανε στα “Νέα” και στο περιοδικό “Θέατρο”, αλλά κυρίως για ό,τι έκανε στο Εθνικό. Ο Κούρκουλος, όταν έβλεπε τον Νίτσο στο Εθνικό ερχόταν και τον χαιρετούσε με σεβασμό και αγάπη. Και ήταν ο μόνος διευθυντής που έστελνε στον Νίτσο πρόσκληση για τις πρεμιέρες. Κανένας άλλος.
Επαινετικά, ενθουσιαστικά για την Αλλαγή έγραψαν πολλοί. Μεταξύ άλλων, σε έρευνα των “Νέων”, οι: Α. Τάσσος, Κ. Γεωργουσόπουλος, Λ. Παπαδόπουλος, Γ. Διαλεγμένος…
Αυτά που γράφω είναι αφιερωμένα στη μνήμη του Κώστα Νίτσου και του Νίκου Κούρκουλου. Χάρις σ’ αυτούς τους παθιασμένους έχουμε σήμερα ένα Εθνικό Θέατρο καλύτερο από ποτέ».
