Η 69η Berlinale φτάνει στο τέλος της κι ανοίγει δρόμο για την επόμενη διοργάνωσή της, την επετειακή των 70 χρόνων. Που θα φέρει αλλαγές σαν κι αυτές που έρχονται στην κινηματο-γραφική σκηνή του κόσμου έτσι κι αλλιώς. Τάσεις, κοινωνικές και τεχνικές, που φάνηκαν ήδη από το φετινό φεστιβάλ
• Οσα φέρνει ο χρόνος. Καθώς φέτος είναι η τελευταία χρονιά της θητείας του επικεφαλής του φεστιβάλ, Ντίτερ Κόσλικ, η νέα διοίκηση που θ’ αναλάβει από του χρόνου, η διευθύντρια Μαριέτε Ρίσενμπεκ και ο καλλιτεχνικός διευθυντής Κάρλο Τσατριάν, έπεσαν στα δύσκολα από τώρα.
Η απόφαση της Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου να μετακινήσει την οσκαρική τελετή απονομής των βραβείων της για το 2020 στις 9 Φεβρουαρίου, θεωρητικά πάνω στις τυπικές ημερομηνίες της Berlinale, ανάγκασε το Φεστιβάλ Βερολίνου να μετακινηθεί από τις 20 Φεβρουαρίου ώς την 1η Μαρτίου, προκαλώντας ένα ντόμινο μετακινήσεων και άγχους σε ολόκληρο το κινηματογραφικό… ημερολόγιο διοργανώσεων. Η αλλαγή αυτή κυρίως επιβεβαιώνει τη σημασία της αμερικανικής κινηματογραφίας στα ευρωπαϊκά φεστιβάλ: όχι τόσο για τη συμμετοχή ταινιών στα προγράμματα, αλλά περισσότερο για την παρουσία στην Αγορά των αμερικανικών παραγωγών και sales agents.
• Η Κίνα μένει πίσω. Είναι κάτι που δεν συμβαίνει σχεδόν ποτέ, να ακυρωθεί η ανακοινωμένη συμμετοχή μιας ταινίας στο επίσημο πρόγραμμα ενός A-list φεστιβάλ. Και όμως συνέβη φέτος. Η νέα ταινία του Ζανγκ Γιμού, του διασημότερου και δυναμικότερου Κινέζου δημιουργού, το «One Second», αποσύρθηκε από το διαγωνιστικό τμήμα, σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του φεστιβάλ, για τεχνικούς λόγους, επειδή δεν πρόλαβε να είναι ολοκληρωμένη στην ώρα της.
Η πραγματική αιτία, όπως υποθέτουν όλοι, είναι ότι η ταινία είναι ακόμη ένα θύμα λογοκρισίας της κινεζικής κυβέρνησης. Το post του ίδιου του Γιμού άλλωστε έχει ενδιαφέρουσα διατύπωση: «Η ταινία δεν επιτρέπεται να προβληθεί, για τεχνικούς λόγους». Δυο ακόμη ταινίες κινδύνευσαν για… τεχνικούς λόγους, το «Better Days» του Ντέρεκ Κουόκ-Τσέουνγκ Τσανγκ, που ακυρώθηκε από το τμήμα των παιδικών και νεανικών ταινιών Generation, και το «The Shadow Play» του Λου Γε, που παραλίγο να αποκλειστεί από το Πανόραμα, αλλά τελικά προβλήθηκε κανονικά.
• Τόπο στα γυναικόπαιδα. Η γυναίκα, ως επαγγελματίας του σινεμά κι ως ηρωίδα των ταινιών είχε πράγματι τον πρώτο ρόλο στη φετινή Berlinale. Ξεχωριστή ανάμεσά τους η Πετρούνια, του «Θεός υπάρχει, τ’ όνομά της είναι Πετρούνια», της Τεόνα Στρούγκαρ Μίτεφσκα από τη Βόρεια Μακεδονία, με πρωταγωνίστρια τη σαρωτική Ζόριτσα Νούσεβα που προορίζεται για βραβείο ερμηνείας. Εκείνο ωστόσο που άφησε τη σφραγίδα του στο φεστιβάλ ήταν η έγνοια και η αποτύπωση των παιδιών του σήμερα.
Από το απροστάτευτο, βίαιο, εγκαταλειμμένο κοριτσάκι του «System Crasher» της Νόρα Φίνγκσαϊντ, που υποδύεται η -επίσης φαβορί- Ελένα Ζένγκελ, μέχρι τους 15χρονους μαφιόζους της Νάπολης, με πρωτοστάτη τον αγγελικό Νικόλα του Φραντσέσκο ντι Νάπολι, στο «Πιράνχας» του Κλαούντιο Τζιοβανέζι, διασκευή του νέου best seller του Ρομπέρτο Σαβιάνο («Γόμορρα»). Ο πλανήτης ανησυχεί για το μέλλον του –και το σινεμά το ψυχανεμίζεται και το αποτυπώνει.
• Κοιτώντας τ’ αστέρια. Λίγοι ήταν οι τρανταχτοί σταρ που περπάτησαν φέτος στο κόκκινο χαλί της Berlinale: ο Κρίστιαν Μπέιλ για το «Vice», που έκανε εδώ τη γερμανική πρεμιέρα του, ήταν ο πιο ηχηρός. Μέχρι που έφτασε η grande dame, η Κατρίν Ντενέβ, πρωταγωνίστρια στη νέα ταινία του Αντρέ Τεσινέ (η όγδοη συνεργασία τους) «Αντίο στη νύχτα».
Εκεί η Ντενέβ υποδύεται μια γιαγιά, ιδιοκτήτρια μιας φάρμας όπου καλλιεργεί κερασιές και εκτρέφει άλογα, ζώντας μια απλή και όμορφη ζωή, ώσπου ανακαλύπτει ότι ο αγαπημένος εγγονός της έχει προσχωρήσει στον ISIS κι ετοιμάζεται να πάει στη Συρία ως τζιχαντιστής. Μέτρια, γεμάτη κλισέ η ταινία, το αντίθετο από την παρουσία της ίδιας της Ντενέβ στο φεστιβάλ: με το κύρος, τη γοητεία και το εκτόπισμα που σιγά σιγά σπανίζει στο κινηματογραφικό στερέωμα, με το τσιγάρο αδιαλείπτως στο χέρι, η σταρ έφερε την ιδιαίτερη λάμψη της στο κρύο Βερολίνο.
• Φεστιβάλ χωρίς Σουίντον δεν γίνεται. Χωρίς Τίλντα Σουίντον γενικώς, μια και η Βρετανίδα ηθοποιός και καλλιτέχνις θεωρεί το Βερολίνο δεύτερο σπίτι της και έχει παρευρεθεί στο φεστιβάλ με κάθε αφορμή, με συμμετοχή σε ταινίες ή για τιμητικές εκδηλώσεις, όπως το αξέχαστο αφιέρωμα στον Ντέιβιντ Μπόουι όταν… έφυγε από τη Γη. Φέτος, ωστόσο, η Τίλντα είχε ακόμα καλύτερο λόγο να εμφανιστεί στην Berlinale: η ταινία «The Souvenir», της Τζοάνα Χογκ, ένα ευαίσθητο, θαυμάσιο δράμα για τις ταξικές διαφορές και την τέχνη, βγαλμένο από τη δεκαετία του ’80, έχει πρωταγωνίστρια την Ονορ Σουίντον, την κόρη της Τίλντα, που αποκαλύπτεται ως μια υπέροχη νέα ηθοποιός την οποία αναμφισβήτητα θα βλέπουμε συχνά στην οθόνη. Στην ταινία η Τίλντα κρατάει έναν μικρό ρόλο, αυτόν της μητέρας της.
