Τα φαινόμενα της δυσβάσταχτης βιομηχανίας δανεισμού που συνοδεύουν τις ανώτατες σπουδές στο εξωτερικό επισήμανε ο υπουργός Παιδείας Κώστας Γαβρόγλου αναφερόμενος στις πραγματικές διαστάσεις των σπουδών σε ιδιωτικά πανεπιστήμια. Αφορμή, η συζήτηση που (ξανα)φούντωσε για το άρθρο 16, την κατάργηση του οποίου (ξανα)ζητεί η Ν.Δ.
«Η Ν.Δ. είναι αντίθετη στην ίδρυση νέων δημόσιων πανεπιστημίων και την ίδια ώρα ζητά να δημιουργήσουμε ιδιωτικά πανεπιστήμια», ανέφερε ο κ. Γαβρόγλου σε ραδιοφωνική εκπομπή (News 24/7) για να παραπέμψει στο ξενόγλωσσο τμήμα της Φιλοσοφικής Σχολής. «Γιατί να μην έρθουν εκεί;» ρώτησε. Οσο για την προοπτική και κυρίως τις πραγματικές δυνατότητες ίδρυσης ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, ο κ. Γαβρόγλου έθιξε ένα μέρος του πυρήνα της συζήτησης: «Εδώ και 40 χρόνια δεν έχει γίνει πρόταση από πανεπιστήμιο του εξωτερικού να ανοίξει σχολή εδώ».
Προφανώς η επισήμανση του υπουργού Παιδείας αφορά σοβαρά πανεπιστήμια του εξωτερικού και ανάλογης αξιοπιστίας προτάσεις καθώς οι μέχρι τώρα εν Ελλάδι απόπειρες είτε μετεξελίχθηκαν σε συνεργασίες δύσκολες με ελληνικούς ιδιωτικούς φορείς και όχι όλες ίδιου επιπέδου, είτε παρέμειναν ως φιλόδοξες πλην ατελείς και αμφιλεγόμενες πρωτοβουλίες. Ουδείς βέβαια μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο σοβαρών προτάσεων από την εγχώρια επιχειρηματική κοινότητα.
Πόσες όμως μπορεί να είναι αυτές; Πόσες μπορούν να χωρέσουν στην ελληνική αγορά και ακόμη περισσότερο ν’ αντέξουν και να ανταποκριθούν στις υψηλές απαιτήσεις ενός ανώτατου ιδρύματος, το κύρος του οποίου θέλει πάνω από μία δεκαετία για να αναγνωριστεί; Στη βάση, φυσικά, της ιδιωτικής και μόνο χρηματοδότησης.
Στη συζήτηση έχουν μπει ως συνομιλητές και το ΚΙΝ.ΑΛΛ. και η πρώην υπουργός Παιδείας Αννα Διαμαντοπούλου με δική της τοποθέτηση. Στο πλαίσιο της πάγιας αλλά και παγίως θολής πρότασης για «μη κρατικά» μεν αλλά «μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα» ανώτατα ιδρύματα που έχει εδώ και χρόνια διατυπωθεί από το κόμμα (από το ΠΑΣΟΚ επί Γιώργου Παπανδρέου), τόσο η κ. Γεννηματά όσο και η κ. Διαμαντοπούλου αναφέρθηκαν σε μια νέα εποχή, κόντρα στον οπισθοδρομισμό του ΣΥΡΙΖΑ.
Η μεν πρόεδρος του ΚΙΝ.ΑΛΛ. μίλησε για μη κρατικά πανεπιστήμια με «αυστηρή κρατική εποπτεία» ώστε να μπει επιτέλους ένα τέλος στη σημερινή υποκριτική κατάσταση της λειτουργίας ιδιωτικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων κυριολεκτικά στην «γκρίζα ζώνη».
Η κ. Διαμαντοπούλου, όμως, έδωσε και μια άλλη διάσταση. Τονίζοντας ότι η αντίδραση στην αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος «δείχνει το αναχρονιστικό και εν τέλει βαθύτατα αντιλαϊκό του πρόσωπο» του ΣΥΡΙΖΑ, αναφέρθηκε στα «μη κρατικά πανεπιστήμια που θα δώσουν την ευκαιρία στα παιδιά κυρίως των οικονομικά ασθενέστερων να μην ξενιτεύονται». Μέχρι τώρα, δεν έχει διευκρινιστεί πώς αυτός ο τρόπος χρηματοδότησης των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων δεν θα επιβαρύνει τα δημόσια ταμεία.
Εν ολίγοις, χαρακτηρίζεται αντιλαϊκή η αντίδραση στην κατάργηση του 16. Δηλαδή, αντιστρόφως ανάλογα, θεωρείται λαϊκό δικαίωμα η πρόσβαση στις σπουδές με δίδακτρα; Δικαίωμα βεβαίως, λαϊκό για καμία κυβέρνηση. Η Ν.Δ. πάντως ως επίδοξη κυβέρνηση και μεγάλη πρωταγωνίστρια στο σίριαλ έχει μπει γερά στη μάχη.
Ο κ. Μητσοτάκης, στη Βουλή, έφτασε να ζητήσει ανταλλαγή υψηλού επιπέδου: «Αν σας πέφτει λίγο βαρύ να ψηφίσουμε μαζί όλα τα άρθρα που θεωρούμε αναθεωρητέα, διαλέξτε λοιπόν δυο άρθρα από αυτά που θεωρείτε πιο σημαντικά και εγώ δεσμεύομαι να τα ψηφίσουμε, εφόσον συναινέσετε στο 16 και το 24», είπε απευθυνόμενος στον πρωθυπουργό. Τόσο σοβαρό κρίνεται το διακύβευμα. Ισως γιατί ακόμα δεν έχει δρομολογηθεί στην Ελλάδα και ούτε βρίσκεται στην αποσύνθεσή του, όπως σε ΗΠΑ και Αγγλία.
Είναι τόσο βεβαρημένο όλο το σύστημα δανεισμού των σπουδών, που έχει φτάσει σε δυσθεώρητα ύψη χρεών τα οποία ακολουθούν τους δανειολήπτες σχεδόν εφ’ όρου ζωής, ενώ βαραίνουν και τις τράπεζες.
Στις ΗΠΑ, μετά τα στεγαστικά δάνεια, θεωρείται πως τα φοιτητικά είναι η επόμενη «φούσκα» που θα σκάσει. Μπορεί να είναι πρόωρη η επισήμανση του υπουργού για την Ελλάδα, αλλά πρόκειται για μια πραγματικότητα έξω.
Ο κ. Γαβρόγλου συγκεκριμένα είπε: «Υπάρχουν δίδακτρα και σε δημόσια πανεπιστήμια του εξωτερικού, πόσο μάλλον στα ιδιωτικά. Υπάρχει κύκλωμα δανειοδότησης των οικογενειών για τις σπουδές. 1,5 τρισ. δολάρια χρωστούν για τις σπουδές τους. Αν ιδρυθούν εδώ ιδιωτικά πανεπιστήμια, θα ξεκινήσει ένα απίστευτο μηχανάκι δανεισμού».
