Εκτός από την «καλή» και η «κακή» ημέρα φαίνεται από το πρωί… Στην περίπτωση του νέου αυτοκινητόδρομου Πάτρα-Πύργος τα «στραβά» είχαν ξεκινήσει από το 2006, όταν εντάχθηκε στην Κορίνθου-Πατρών που ονομάστηκε «Ολυμπία οδός» γιατί θα έφτανε ώς την Αρχαία Ολυμπία και την Τσακώνα. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη καρμανιόλα του εθνικού οδικού δικτύου, αλλά ο κυκλοφοριακός φόρτος, που από τότε αναμενόταν να είναι χαμηλός, οδήγησε σε διαδοχικές περικοπές…
Το 2008, με απόφαση του ΣτΕ, ακυρώθηκε η διαπλάτυνση του υφιστάμενου δρόμου στην προστατευόμενη ζώνη του Καϊάφα, που συνοδεύτηκε από το πρώτο ψαλίδισμα και τον τερματισμό του αυτοκινητόδρομου στον Πύργο.
Τον Δεκέμβριο του 2013, με αφορμή την αναθεώρηση των συμβάσεων για το σύνολο των αυτοκινητόδρομων, αφαιρέθηκε το τμήμα Πάτρα-Πύργος από την κατ’ ευφημισμόν «Ολυμπία οδό».
Λέγεται ότι τα αρχικά σχέδια προέβλεπαν να χαρακτηριστεί «αναβαλλόμενο» τμήμα και να κατασκευαστεί από την ίδια κοινοπραξία μετά την ολοκλήρωση της Κορίνθου-Πατρών, αλλά άλλαξαν με παρέμβαση βουλευτών της Ν.Δ. και προστέθηκε μια διάταξη η οποία προέβλεπε αποκοπή του τμήματος Πάτρα-Πύργος και επαναδημοπράτηση με τη μορφή κλασικού δημόσιου έργου μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2014. Η τότε κυβέρνηση Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ έμεινε στα «θα»…
Ο σημερινός υπουργός Υποδομών Χρήστος Σπίρτζης από τις αρχές του 2015 επέλεξε το σπάσιμο του νέου αυτοκινητόδρομου των 74 χλμ. σε οκτώ χωριστά τμήματα, για να πάρουν μέρος στους διαγωνισμούς μεσαίες κατασκευαστικές εταιρείες, οι οποίες τα προηγούμενα χρόνια είχαν οδηγηθεί σε απόγνωση, λόγω της στροφής προς τα μεγάλα έργα και της συνεχούς συρρίκνωσης του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Ηταν όμως οι ίδιοι παράγοντες που οδήγησαν σε καθυστερήσεις στην έναρξη των έργων.
Ο αρχικός προϋπολογισμός για το σύνολο των έργων για τον νέο αυτοκινητόδρομο των 74,5 χλμ. ορίστηκε στα 475 εκατ. ευρώ, αλλά στις δημοπρατήσεις που ακολούθησαν, οι εκπτώσεις έσπασαν ρεκόρ, ξεπερνώντας το 50%.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για την οικονομική δυνατότητα ολοκλήρωσης των έργων, που προβλέπεται να παραδοθούν μέσα σε 42 μήνες από την υπογραφή των συμβάσεων.
Είναι το βασικό αλλά όχι το μοναδικό «αγκάθι» στα έργα, για τα οποία, με παρέμβαση των Βρυξελλών, χρειάστηκε να γίνει επικαιροποίηση όλων των μελετών.
Η διαγωνιστική διαδικασία έφερε ορισμένα ενδιαφέροντα στοιχεία:
◼ Στις πρώτες τέσσερις από τις συνολικά οκτώ εργολαβίες, μειοδότης αναδείχθηκε ο «Τοξότης» του Χρ. Καλογρίτσα, ο οποίος τότε διαφήμιζε τις καλές του σχέσεις με κορυφαίους υπουργούς της κυβέρνησης και είχε εξασφαλίσει άδεια για τηλεοπτικό κανάλι. Γρήγορα το κλίμα άλλαξε για τον επιχειρηματία, ο οποίος αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες και δεν κατάφερε να εξασφαλίσει τις εγγυητικές επιστολές που απαιτούνται για την ανάληψη δημόσιων έργων. Περιορίστηκε έτσι σε δύο εργολαβίες, τις μισές από όσες είχε μειοδοτήσει.
◼ Τα δύο τμήματα που δεν κατάφερε να εξασφαλίσει ο Καλογρίτσας πέρασαν τελικά στην Intrakat, την τέταρτη σε μέγεθος κατασκευαστική, η οποία από το καλοκαίρι μπήκε με νέα δυναμική στα έργα, καθώς σημαντικό πακέτο μετοχών πέρασε στην ιδιοκτησία του Δημήτρη Κούτρα, του «γκουρού» των δημόσιων έργων, που ανέλαβε τη θέση του προέδρου. Ηταν το αποτέλεσμα της κρίσης ηγεσίας στην «Ελλάκτωρ», που έληξε με επεισοδιακό διαζύγιο.
◼ Στους διαγωνισμούς έδωσαν το «παρών» όλοι οι «μεγάλοι» που έχουν απομείνει στον κατασκευαστικό τομέα αλλά με εκπτώσεις που διαμορφώθηκαν γύρω στο 40% και αποκλείστηκαν.
◼ Στη διαδικασία πήρε μέρος και η ιταλική DG Infrastrutture, που αναδείχθηκε μειοδότης σε δύο τμήματα και λέγεται ότι θα συνεργαστεί με υπό πτώχευση ελληνική εταιρεία, η οποία στο παρελθόν είχε κηρυχθεί έκπτωτη από διάφορα έργα. Οι Ιταλοί έχουν υποβάλει ενστάσεις για δύο τμήματα, για τις οποίες δεν έχουν δικαιωθεί από το υπουργείο, αλλά είναι βέβαιο ότι θα προσφύγουν στα δικαστήρια, που συνεπάγεται και νέες καθυστερήσεις.
◼ Δύο τμήματα έχει αναλάβει να κατασκευάσει η ελληνική INTEΡKAT των αδελφών Παπαϊωάννου.
Με βάση τις τελευταίες δηλώσεις του Χρήστου Σπίρτζη, έξι από τις οκτώ συμβάσεις έχουν εγκριθεί από το Ελεγκτικό Συνέδριο και τις επόμενες ημέρες θα υπάρξει η ενημέρωση της Βουλής, όπως προβλέπει ο νόμος για συμβάσεις άνω των 10 εκατ. ευρώ.
Με αυτά τα δεδομένα, η διαδικασία θα ολοκληρωθεί μέσα στον Φεβρουάριο, με προοπτική ο νέος αυτοκινητόδρομος να δοθεί στην κυκλοφορία στα τέλη του 2022, με καθυστέρηση δέκα χρόνων σε σχέση με την πρόβλεψη της σύμβασης του 2006.
