Στοίχημα οι άμεσες παρεμβάσεις για μια βιώσιμη «επόμενη ημέρα» στη ΛΑΡΚΟ

Με βάση τη μελέτη ανάπτυξης, που ολοκληρώθηκε πρόσφατα, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα οριστικοποιήσει τις άμεσες παρεμβάσεις για την «επόμενη ημέρα» στη ΛΑΡΚΟ, η οποία παρά τα διαρθρωτικά προβλήματα και τα συσσωρευμένα χρέη της εξακολουθεί να είναι μια εξωστρεφής επιχείρηση, αλλά και η μοναδική μονάδα εξόρυξης νικελίου στην Ευρώπη.

Την περασμένη εβδομάδα, στις διαδοχικές συναντήσεις με τη διοίκηση, το σωματείο εργαζομένων και τους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ στην ευρύτερη περιοχή, ο Γιώργος Σταθάκης έθεσε το πλαίσιο για μια βιώσιμη λύση στη ΛΑΡΚΟ, την οποία χαρακτηρίζει «δημόσια περιουσία και εθνικό κεφάλαιο». Την Τετάρτη, τον λόγο θα έχουν οι εργαζόμενοι που έχουν ορίσει γενική συνέλευση για να συζητήσουν τις αρχικές προτάσεις του υπουργείου και να πάρουν αποφάσεις.

Κομβικό σημείο είναι το κόστος παραγωγής που παραμένει υψηλό σε σχέση με τη διεθνή τιμή του προϊόντος, παρά το νοικοκύρεμα των τελευταίων χρόνων. Η μέση τιμή στο Χρηματιστήριο Μετάλλων (LΜΕ) την περασμένη χρονιά διαμορφώθηκε γύρω στα 10.000 δολάρια τον τόνο, όταν το κόστος παραγωγής του στη ΛΑΡΚΟ ήταν γύρω στα 12.500 δολάρια.

Στα ίδια επίπεδα διατηρήθηκε και το 2018, παρά το γεγονός ότι τον Ιούνιο είχε φτάσει τα 15.700 δολάρια και ήταν η υψηλότερη τιμή της τελευταίας τριετίας. Να σημειωθεί ότι το 2015 είχε κλείσει στα 14.500 δολάρια και πριν από μια δεκαετία ξεπερνούσε τα 24.500!

Προπατορικά αμαρτήματα

Δεν είναι όμως αμελητέες και οι επιπτώσεις από «προπατορικά αμαρτήματα» που έχουν… ονοματεπώνυμο. Οι σημαντικότερες ευθύνες βαρύνουν τη διοίκηση της ΛΑΡΚΟ την περίοδο 2005-2009, κατά την οποία πρόεδρος διετέλεσε ο Βασίλης Τσίπρας (!), πολιτευτής της Ν.Δ. στην Ευρυτανία, που δεν έχει ούτε μακρινή συγγένεια με τον σημερινό πρωθυπουργό, και διευθύνων σύμβουλος ήταν ο Κωνσταντίνος Θανάσουλας, ο οποίος και υλοποίησε την απόφαση για προπώληση ποσοτήτων νικελίου. Συνοδεύονταν και από συμβόλαια αντιστάθμισης κινδύνου, το λεγόμενο hedging, μέσω των οποίων κερδισμένη βγήκε η… Goldman Sachs.

Η επιλογή της τότε διοίκησης αποδείχτηκε καταστροφική, αφού και μόνον το 2006 η εταιρεία έχασε 74 εκατ. δολάρια. Η συμφωνία προέβλεπε τιμές νικελίου από 15.000 έως 30.000 δολάρια τον τόνο, αλλά το 2006 η τιμή είχε πλησιάσει τις 50.000 δολάρια τον τόνο, ενώ και την επόμενη χρονιά παρέμεινε πάνω από 30.000 δολάρια.

Το δεύτερο ονοματεπώνυμο αναφέρεται στον Θεόδωρο Σκρέκα, επί σειρά ετών στέλεχος της Ν.Δ., αφού υπήρξε γενικός γραμματέας της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας (1990-1993), υποψήφιος νομάρχης Τρικάλων (1994) και από το 1996 βουλευτής του κόμματος. Δεν εκλέχτηκε στις εκλογές του 2007 και λίγους μήνες αργότερα διορίστηκε πρόεδρος της ΛΑΡΚΟ. Δεν πρόκειται για συνεπωνυμία, είναι ο πατέρας του σημερινού βουλευτή της Ν.Δ. Κώστα Σκρέκα, ο οποίος είναι τομεάρχης Ενέργειας της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Η εταιρεία, που βρισκόταν τότε σε δύσκολη οικονομική θέση, καθώς είχε ρευστότητα μόλις ενός εκατ. ευρώ, επέλεξε να «σπάσει» τα συμβόλαια αντιστάθμισης κινδύνου. Ηταν ένα άλλο μοιραίο λάθος, αφού οι τιμές στη διεθνή αγορά είχαν πάρει την κατιούσα και διαμορφώνονταν γύρω στα 10.000 δολάρια τον τόνο όταν το κόστος παραγωγής της εταιρείας ήταν 20-22 χιλιάδες!

Για την κάλυψη των ζημιών την περίοδο 2008-2011 δόθηκαν κρατικές ενισχύσεις συνολικού ύψους 136 εκατ. ευρώ, που κρίθηκαν παράνομες από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και ζητείται η επιστροφή τους.

Με αυτό το δεδομένο, το 2014 οι Βρυξέλλες είχαν διαμηνύσει στην τότε κυβέρνηση ότι για να «αμνηστευτεί» η ενίσχυση θα έπρεπε να προχωρήσει στην ιδιωτικοποίηση της ΛΑΡΚΟ! Η λύση δεν είχε προχωρήσει τότε, λόγω της έντονης αντίδρασης των εργαζομένων, αλλά και του πολιτικού κόστους που είχε θορυβήσει την τότε κυβέρνηση Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ.

«Οι διορισμένες από τη Ν.Δ. διοικήσεις της ΛΑΡΚΟ κατάφεραν να χαθούν κέρδη περί τα 400 εκατ. ευρώ και στη συνέχεια καταγράφηκαν ετήσιες ζημιές άνω των 100 εκατ. ευρώ», αποκάλυψε ο Γιώργος Σταθάκης, μιλώντας στις 28/7/2017 στη Βουλή και αξίζει να σημειωθεί ότι από τη συνεδρίαση απουσίαζε ο αρμόδιος τομεάρχης της Ν.Δ., Κώστας Σκρέκας.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στην ίδια συζήτηση στη Βουλή, αποκάλυψε επίσης ότι η διοίκηση Θ. Σκρέκα συνοδεύτηκε και από οικογενειακά «χατιράκια».

Ο αρχικός μισθός του προέδρου ήταν 7.000 ευρώ τον μήνα και με δική του απόφαση αυξήθηκε στα 9.000 ευρώ και μάλιστα με αναδρομική ισχύ! Προσέλαβε τη νύφη του και σύζυγο του Κ. Σκρέκα, που έγινε υποδιευθύντρια με μισθό 4.219 ευρώ, ξεπερνώντας διπλωματούχους μηχανικούς με μεγαλύτερη προϋπηρεσία, καθώς και τον πατέρα της ως διευθυντή ασφαλείας με μισθό 2.700 ευρώ, που ήταν απόστρατος αξιωματικός!

Τον Νοέμβριο του 2011 ψηφίστηκε ο νόμος για το ενιαίο μισθολόγιο στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, αλλά οι τότε διοικήσεις της ΛΑΡΚΟ αρνήθηκαν να τον εφαρμόσουν. Δεκαπέντε άτομα διώκονται για απιστία σε βαθμό κακουργήματος, καθώς οι ζημιές για το Δημόσιο υπερβαίνουν τα 40 εκατ. ευρώ. Την περίοδο 2013-2014 πήραν προαγωγή 132 εργαζόμενοι και έγιναν 252 προσλήψεις!

Στις αρχές του χρόνου, με μεγάλες προσπάθειες, έκλεισαν οι ισολογισμοί της εταιρείας για την περίοδο 2014-2015. Τον Δεκέμβριο του 2015 η ΛΑΡΚΟ είχε συνολικές υποχρεώσεις 481,45 εκατ. ευρώ. Η μέση τιμή πώλησης του νικελίου ήταν 11.886 δολάρια τον τόνο και το εμπορικό κόστος διαμορφώθηκε στα 16.627 δολάρια, που σημαίνει ότι η εταιρεία παρήγαγε… ζημιές 220.000 δολαρίων την ημέρα!

Η οικονομική στενότητα συνεχίστηκε, παρά το γεγονός ότι τον Σεπτέμβριο του 2017 υπογράφηκε με τη ΔΕΗ ευνοϊκή συμφωνία για την παροχή ενέργειας, η οποία όμως δεν τηρήθηκε, και τα συσσωρευμένα χρέη ξεπερνούν τα 285 εκατ. ευρώ.