Ο κόσμος του Ηρακλείου και όλης της Κρήτης, μαζί με τους παλιούς του συντρόφους και τους αγαπημένους του φίλους, τίμησαν το περασμένο Σάββατο τον αγωνιστή της ελευθερίας κατά της χούντας και πνευματικό άνθρωπο Ανδρέα Σαββάκη, στην κηδεία του που έγινε στον ναό του Αγίου Τίτου.
Η φορτισμένη ατμόσφαιρα από τον πρόωρο χαμό του και το μέγεθος της απώλειας για την πολύπλευρη προσφορά του ήταν ένας συγκλονισμός της συλλογικής συνείδησης και μια υπενθύμιση του χρέους προς την κοινωνία των οικουμενικών αξιών του ανθρώπου, για τις οποίες πάλευε ανυποχώρητα με τον δικό του μοναδικό τρόπο.
Οι σύντροφοί του και συγκρατούμενοι στις φυλακές την περίοδο της δικτατορίας, Θανάσης Αθανασίου, Κωστής Γιούργος, Νίκος Κιάος, Παύλος Κλαυδιανός, Μίμης Μαρκάκης, μαζί με τους εργαζόμενους της Βικελαίας Βιβλιοθήκης, είχαν δημιουργήσει τιμητική φρουρά γύρω από το φέρετρό του.
Ο δήμαρχος Ηρακλείου, Βασίλης Λαμπρινός, στον αποχαιρετιστήριο λόγο του τόνισε εμφατικά τους αγώνες του Ανδρέα Σαββάκη για την ελευθερία και την πολιτιστική του προσφορά στη Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη, τόσο ως στυλοβάτης του αδερφικού του φίλου και πρώην εφόρου Νίκου Γιανναδάκη όσο και τη δική του πρωτότυπη συμβολή μετά τον θάνατο του Γιανναδάκη στο εκδοτικό πρόγραμμα, στα αρχεία και στις άλλες εκδηλώσεις.
Συγκλονιστική και απέριττη υπήρξε η ομιλία του φίλου και συγκρατούμενού του, Νικηφόρου Σταματάκη, ως εκπροσώπου των αγωνιστών της Αντίστασης.
Ο Σταματάκης ανέφερε μεταξύ των άλλων:
«Ο άνδρας που αποχαιρετούμε σήμερα υπήρξε γενναίος, και έντιμος, ακέραιος και ανιδιοτελής, από την αρχή ώς το τέλος του βίου του. Ο άνδρας που αποχαιρετούμε, ο Ανδρέας Σαββάκης, γεννήθηκε το 1946 σε μια εύπορη οικογένεια του Ηρακλείου. Μολονότι ανοιγόταν μπροστά του η προοπτική μιας άνετης ζωής, χάρη στις ικανότητές του, αλλά και στις δυνατότητες που του πρόσφερε με όλη της την αγάπη η οικογένειά του, ο Ανδρέας επέλεξε, από τα παιδικά του χρόνια, να ταυτιστεί με τους αδικημένους και τους κατατρεγμένους τούτου του κόσμου. Από παιδί είχε συναισθανθεί ότι ήταν αδύνατον να είσαι ευτυχισμένος, ακόμη και όταν δεν σου λείπει τίποτα, αν δίπλα σου ζουν άνθρωποι που τους λείπουν σχεδόν τα πάντα.
»Το 1962, σε ηλικία 16 ετών, οργανώθηκε στη Νεολαία της ΕΔΑ και το επόμενο έτος στη Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη. Από τα χρόνια εκείνα ξεκινά η αδελφική του φιλία με τον αείμνηστο Νίκο Γιανναδάκη, συμμαθητή του στο Λύκειον “ο Κοραής”, και συναγωνιστή του στους Λαμπράκηδες. Φοιτητής στην Αθήνα, το 1965, λίγο μετά το βασιλικό πραξικόπημα, συμμετέχει, με τη μαχητικότητα που πάντα τον διέκρινε, στο μεγάλο κίνημα της δημοκρατικής αντίστασης. Τότε, συνελήφθη και καταδικάστηκε για πρώτη φορά. Δύο χρόνια μετά, αμέσως μετά την επιβολή της στρατιωτικής δικτατορίας, σπεύδει, με δική του πρωτοβουλία, έχοντας στα χέρια του απλώς μια προκήρυξη του Πατριωτικού Μετώπου, να οργανώσει στο Ηράκλειο νέους, εργαζόμενους και μαθητές σε μικρές ομάδες αντίστασης κατά της χούντας.
»Λίγο μετά συνελήφθη, βασανίστηκε άγρια στην Ασφάλεια Ηρακλείου και καταδικάστηκε σε πενταετή φυλάκιση, για να βγει από τη φυλακή με την αμνηστία στο τέλος του 1967. Ελάχιστες μέρες μετά την αποφυλάκισή του ήταν ξανά στην Αθήνα, οργανωμένος τώρα στον “Ρήγα Φεραίο” και έτοιμος για νέους αγώνες και νέες θυσίες. Συνελήφθη στις 13 Απριλίου του 1968, βασανίστηκε στην Ασφάλεια Ηρακλείου και στην Ασφάλεια Αθηνών, στο κολαστήριο της οδού Μπουμπουλίνας 18, καταδικάστηκε σε 14 χρόνια φυλακή και παρέμεινε κρατούμενος στις φυλακές Αβέρωφ και Κορυδαλλού έως και τα μέσα του 1973, οπότε αποφυλακίστηκε λόγω ανηκέστου βλάβης.
»Μέσα στις φυλακές Αβέρωφ, από τα τέλη Μαΐου του 1968, ο Ανδρέας Σαββάκης, 22 μόλις ετών, αρχίζει να μετρά τις πληγές του, να συζητά με ανθρώπους που αντιπροσωπεύουν δύο γενιές αγωνιστών της Αριστεράς, να αναλύει ανθρώπινους χαρακτήρες, νοοτροπίες και συμπεριφορές. Και μέσα από αυτή τη βασανιστική διαδικασία κατορθώνει να διαφυλάξει σαν κόρη οφθαλμού τις θεμελιώδεις αξίες της Αριστεράς, και να πάρει αποστάσεις από τις κομματικές μικρότητες που διογκώνονται εφιαλτικά μέσα στον μικρόκοσμο της φυλακής. Ετσι ανακαλύπτει ξανά τον αυθεντικό εαυτό του. Χρόνια μετά θα θυμάται πάντοτε με συγκίνηση και νοσταλγία κάποιες πτυχές εκείνης της περιόδου.
»Θα κρατήσει στον νου του και στην καρδιά του, ως πολύτιμη παρακαταθήκη, τις μέρες της συντροφικότητας που έζησε μέσα σε μια ομάδα συμβίωσης αδελφωμένων ανθρώπων. Και ώς το τέλος της ζωής του θα βλέπει αυτή την κοινοβιακή συντροφική ζωή ως το μόνο μέλλον που μπορεί να έχει η ανθρωπότητα, αν θέλει να έχει μέλλον.
»Βγαίνοντας από τη φυλακή έκανε οικογένεια, απέκτησε έναν γιο που λάτρευε, τον Μενέλαο, και δούλεψε σκληρά, πάντοτε ώς τα έσχατα όρια της φυσικής αντοχής του. Στην αρχή, στο εργαστήρι εκδοτικών εργασιών που ίδρυσαν με τον Νίκο Γιανναδάκη και τον Δημήτρη Μαυρόπουλο, ύστερα, μετά τον θάνατο της μητέρας του, πριν από σαράντα και πλέον χρόνια, ως αγρότης στα πατρογονικά τους κτήματα, και, τέλος, ως συνεργάτης του Νίκου Γιανναδάκη στη Βικελαία Βιβλιοθήκη, προσφέροντας σημαντικό έργο στον γενέθλιο τόπο τους. Μετά την αποφυλάκισή του, το 1973, δεν εντάχθηκε ποτέ πια σε κόμμα.
»Ηταν ο μόνος τρόπος που του επέτρεπε να μείνει πιστός στις αξίες και στα ιδανικά της ελευθεριακής Αριστεράς. Αλλωστε, ποτέ δεν ένιωθε άνετα μέσα σε κόμματα. Τα κόμματα και οι δομές εξουσίας, μικρές ή μεγάλες, τον απωθούσαν. Δεν ήταν ποτέ διατεθειμένος να εκχωρήσει σε κανέναν το αναφαίρετο δικαίωμά του της κριτικής, να θυσιάζει την κριτική σκέψη του στον βωμό της κομματικής σκοπιμότητας. Και προπαντός του ήταν αδιανόητο να συμβιβαστεί με τον κυνισμό που ενδημεί στις κομματικές δομές εξουσίας.
»Στην Αριστερά, όμως, στις αξίες και τα ιδανικά της, στην απελευθερωτική της δύναμη, έμεινε πιστός ώς το τέλος. Γιατί ο Ανδρέας ανήκε στην αληθινή Αριστερά, στην αδελφότητα των ταπεινών και των δικαίων, που ζει και αγωνίζεται για τη μεγάλη ουτοπία της απελευθέρωσης του ανθρώπου. Και τώρα, εκεί, στον κόσμο των ανθρώπων που έφυγαν, πάλι θα είναι με την ιδανική αυτή αδελφότητα, παρέα με τον Κωστή Καρυωτάκη, τον Νίκο Γιανναδάκη, τον Κώστα Κωσταράκο, τον Θωμά Βασιλειάδη, και πολλούς, πολλούς άλλους, αγαπημένους φίλους και συντρόφους.
Καλό ταξίδι Ανδρέα!»
Από τη Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη Ηρακλείου μίλησε ο Δημήτρης Σάββας και από τη Νομαρχιακή Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ Ηρακλείου ο Νίκος Πρινιωτάκης.
Την κυβέρνηση εκπροσώπησε ο αναπληρωτής υπουργός Καινοτομίας και Ερευνας, Κώστας Φωτάκης, ενώ στεφάνια απέστειλαν ο πρόεδρος της Βουλής, Νίκος Βούτσης, και η αναπληρώτρια υπουργός Θεανώ Φωτίου. Παραβρέθηκαν οι βουλευτές Σπύρος Δανέλλης, Νίκος Ηγουμενίδης, Μανόλης Συντυχάκης, ο ευρωβουλευτής Γιώργος Γραμματικάκης.
