Τα πιο σημαντικά πολιτικά γεγονότα της χρονιάς που φεύγει ήταν δύο. Η έξοδος της χώρας από τα μνημόνια και η Συμφωνία των Πρεσπών. Σε αυτά επένδυσαν, με διαφορετικό τρόπο βέβαια, τόσο η κυβέρνηση όσο και η αντιπολίτευση. Στο πρώτο η κυβέρνηση επικράτησε κατά κράτος -και στην ουσία και στις εντυπώσεις.
Το δεύτερο, το οποίο είναι ένα ζήτημα περισσότερο σύνθετο και με πολλούς άξονες προσέγγισης, είναι ακόμα ανοιχτό. Ωστόσο λογίζεται στα υπέρ του πρωθυπουργού ότι πίστεψε στη συμφωνία, πράγμα που έκανε και ο ομόλογός του στην ΠΓΔΜ, Ζόραν Ζάεφ, με αποτέλεσμα να καταβάλουν κάθε προσπάθεια να τη στηρίξουν, αγνοώντας τις εθνικιστικές κραυγές και από τις δύο πλευρές.
21 Ιανουαρίου 2018: Για πρώτη φορά μετά το 1992 ακούστηκαν κραυγές στο συλλαλητήριο διαμαρτυρίας της Θεσσαλονίκης. Εκεί που στην πρώτη γραμμή βρέθηκαν πρώην στρατηγοί, καναλάρχες τοπικής εμβέλειας, παράγοντες της αυτοδιοίκησης αλλά και γραφικές φιγούρες που έγιναν αντικείμενο άπειρων σχολίων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Το κρεσέντο των μακεδονομάχων κορυφώνεται δύο εβδομάδες αργότερα με το αντίστοιχο συλλαλητήριο στο Σύνταγμα στις 4 Φεβρουαρίου. Οι διοργανωτές κάνουν λόγο για συμμετοχή άνω του 1 εκατομμυρίου, η πραγματικότητα ωστόσο τους διέψευσε καθώς στην κεντρική πλατεία της Αθήνας βρέθηκαν περί τις 150.000-200.000 άτομα.
Οι προσπάθειες να τορπιλιστεί η συμφωνία από τη γέννησή της πέφτουν στο κενό. Τις επόμενες μέρες θα σημειωθούν κάποιες επιθέσεις -λεκτικού κυρίως χαρακτήρα- σε βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝ.ΕΛΛ., ωστόσο η προσπάθεια των μακεδονομάχων διοργανωτών να διοργανώσουν και άλλα συλλαλητήρια δεν βρίσκει ανταπόκριση.
Το τέλος της διαμάχης
Κάπως έτσι κι ενώ οι συνομιλίες μεταξύ Ελλάδας και ΠΓΔΜ συνεχίζονται με τη συμμετοχή του ειδικού απεσταλμένου του ΟΗΕ, Μάθιου Νίμιτς, φτάνουμε στα τέλη Μαΐου, όπου φουντώνουν τα σενάρια ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε συμφωνία.
12 Ιουνίου 2018: Το περιεχόμενο της συμφωνίας θα δει το φως της δημοσιότητας και αμέσως θα αρχίσει η αντιπολιτευτική προπαγάνδα. Τόσο η Ν.Δ. στην Ελλάδα όσο και το εθνικιστικό κόμμα VMRO στην ΠΓΔΜ, επιδεικνύοντας μια εντυπωσιακή ταύτιση απόψεων, επιδίδονται σε έναν απίστευτο αγώνα ακύρωσης της διαδικασίας.
Η αξιωματική αντιπολίτευση καταθέτει πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης. Στη διάρκεια της συζήτησης στη Βουλή αποδεικνύεται περίτρανα πως η υποκρισία περίσσευε στη Ν.Δ. η οποία είχε αναγνωρίσει μακεδονική γλώσσα στο παρελθόν.
15 Ιουνίου 2018: Μαύρη κηλίδα στη διαδικασία εκείνων των ημερών είναι το πρόσωπο του ναζισμού. Μιλώντας από το βήμα της Βουλής ο βουλευτής της Χρυσής Αυγής, Κώστας Μπαρμπαρούσης, καλεί τον στρατό σε πραξικόπημα, ζητώντας «τα κεφάλια τους στις Πρέσπες» (σ.σ. εννοούσε των κ. Τσίπρα και Κοτζιά). Μετά τον ντόρο που δημιουργείται, διαγράφεται -εντελώς προσχηματικά- από τον Νίκο Μιχαλολιάκο.
17 Ιουνίου 2018: Μια ηλιόλουστη Κυριακή στις Πρέσπες, υπογράφεται η ιστορική συμφωνία από τους υπουργούς Εξωτερικών των δύο χωρών, παρουσία του Αλέξη Τσίπρα και του Ζόραν Ζάεφ. Ο τελευταίος, εμφανώς συγκινημένος, θα χαρίσει τη γραβάτα που φορούσε στον Ελληνα πρωθυπουργό. Μια ιστορική διαμάχη φαίνεται πως φτάνει στο τέλος της.
«Σου θυμίζω ότι πολύ λίγοι ήταν αυτοί που πίστευαν ότι θα τα καταφέρουμε. Πολλοί λίγοι πίστευαν ότι θα καταφέρουμε να αφήσουμε πίσω μας 26 χρόνια άγονης διένεξης ανάμεσα στις χώρες μας. Κι όμως, η κοινή μας βούληση ήταν αυτή που ξεπέρασε τα εμπόδια και τις δυσκολίες» είχε πει ο πρωθυπουργός απευθυνόμενος στον Ζόραν Ζάεφ.
«Οταν πολλοί είχαν αμφιβολίες, εμείς επιβεβαιώσαμε ότι αυτό είναι δυνατόν» είχε απαντήσει ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ, προσθέτοντας: «Σήμερα θέτουμε ένα τέλος σε ένα πρόβλημα, τέλος σε μακροχρόνιες διαφορές που ύψωναν τείχος και επιδείνωναν τις σχέσεις των δύο χωρών. Αυτές τις τρεις δεκαετίες διδαχτήκαμε πολλά σημαντικά πράγματα. Πρέπει να διδασκόμαστε από την Ιστορία μας».
Τη συμφωνία χαιρετίζουν ο ΟΗΕ, η Ε.Ε., οι ΗΠΑ, ενώ αντίθετη με αυτήν είναι η Ρωσία η οποία θεωρεί ότι ανοίγει ο δρόμος για επέκταση των αμερικανικών συμφερόντων στην περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό την ίδια περίοδο θα σημειωθεί μια μίνι διπλωματική κρίση μεταξύ της χώρας μας και της Ρωσίας -με εκατέρωθεν απελάσεις διπλωματών- η οποία θα λήξει τον Δεκέμβριο, με την επίσημη επίσκεψη Τσίπρα στη Μόσχα και τη συνάντησή του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Παραίτηση Κοτζιά
Πλέον η υπόθεση της συμφωνίας έχει περάσει στη γειτονική χώρα και παρά το γεγονός ότι το δημοψήφισμα της 30ής Σεπτεμβρίου μοιάζει απογοητευτικό για τον Ζόραν Ζάεφ, ο ίδιος καταφέρνει στις 19 Οκτωβρίου να συγκεντρώσει την απαραίτητη πλειοψηφία στη Βουλή της χώρας του για να περάσει τη συνταγματική αναθεώρηση που είναι κομβική για την ολοκλήρωσή της.
16 Οκτωβρίου 2018: Πραγματοποιείται ένα επεισοδιακό υπουργικό συμβούλιο που θα οδηγήσει στην παραίτηση του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά δύο μέρες αργότερα. Πέτρα του σκανδάλου θα είναι ο υπουργός Εθνικής Αμυνας, Πάνος Καμμένος. Με τη νέα χρονιά οι εξελίξεις στο συγκεκριμένο θέμα επικεντρώνονται στην ελληνική πλευρά, η οποία θα κληθεί να φέρει τη συμφωνία προς ψήφιση στη Βουλή.
21 Ιουνίου 2018: Σε πείσμα της αντιπολίτευσης, η οποία επένδυε μόνιμα στην καταστροφολογία σχετικά με την Οικονομία, το Eurogroup φέρνει την πολυπόθητη ρύθμιση για το χρέος.
21 Αυγούστου 2018: Ο Αλέξης Τσίπρας, με ένα διάγγελμα από την Ιθάκη, ανακοινώνει την έξοδο της χώρας από τα μνημόνια και προαναγγέλλει την άσκηση κοινωνικής πολιτικής για το μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας που δοκιμάστηκε σκληρά -και εξακολουθεί να δοκιμάζεται- στα χρόνια της ύφεσης.
8 Σεπτεμβρίου 2018: Από το βήμα της ΔΕΘ ο πρωθυπουργός αναγγέλλει τόσο μια σειρά από άμεσα μέτρα που ψηφίστηκαν έως το τέλος του 2018, όσο και άλλα με ορίζοντα τετραετίας. Τα αναδρομικά των ειδικών μισθολογίων, οι προσλήψεις στην ειδική αγωγή, η αύξηση του κατώτατου μισθού, η μείωση της φορολογίας για ελεύθερους επαγγελματίες, η σταδιακή μείωση του ΕΝΦΙΑ είναι ορισμένα από αυτά. Το σημαντικότερο όλων όμως είναι το γεγονός ότι η κυβέρνηση καταφέρνει να ακυρωθεί το μέτρο της περικοπής των συντάξεων από την 1η Ιανουαρίου του 2019.
Υπήρξαν όμως και άλλα θέματα που κυριάρχησαν στην πολιτική επικαιρότητα τη χρονιά που πέρασε.
5 Φεβρουαρίου 2018: Μαθαίνουμε ότι ο φάκελος της υπόθεσης Novartis μεταβιβάζεται στη Βουλή, καθώς η εισαγγελική έρευνα έπεσε πάνω σε πολιτικά πρόσωπα.
1η Μαρτίου 2018: Δύο Ελληνες στρατιωτικοί θα συλληφθούν από τους Τούρκους καθώς βρέθηκαν -άγνωστο πώς- κατά τη διάρκεια της περιπολίας τους στην άλλη πλευρά των συνόρων του ποταμού Εβρου. Θα μείνουν φυλακισμένοι στην Αδριανούπολη έως και τον Δεκαπενταύγουστο, οπότε οι τουρκικές αρχές θα τους απελευθερώσουν. Στο μεσοδιάστημα υπήρξαν παρεμβάσεις τόσο από την Ε.Ε. όσο και από τις ΗΠΑ με στόχο την απελευθέρωσή τους. Η αλήθεια είναι πως οι ελληνοτουρκικές σχέσεις ακολούθησαν το ίδιο μοτίβο και αυτή τη χρονιά: προκλητικές δηλώσεις και καλλιέργεια έντασης στο Αιγαίο.
Τέλη Ιουνίου 2018: Το Ποτάμι αποχωρεί από το ΚΙΝ.ΑΛΛ. και κάπως έτσι κλείνει ο κύκλος της ιδέας για μια μεγάλη Κεντροαριστερά. Στις 24 Οκτωβρίου ο πρώην υπουργός των κυβερνήσεων Σημίτη, Γιάννος Παπαντωνίου, προφυλακίζεται με την κατηγορία ξεπλύματος μαύρου χρήματος ύψους 2,8 εκατ. ευρώ από εξοπλιστικά προγράμματα.
6 Νοεμβρίου 2018: Ο Αλέξης Τσίπρας και ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος ανακοινώνουν το προσχέδιο μιας συμφωνίας 15 σημείων που αλλάζει δραστικά τη σχέση Εκκλησίας-Κράτους, καθώς, σύμφωνα με αυτήν, οι ιερείς δεν θα λογίζονται πλέον ως δημόσιοι υπάλληλοι, ενώ διευθετείται και το ζήτημα της εκκλησιαστικής περιουσίας. Η συμφωνία αυτή πυροδοτεί τεράστιες αντιδράσεις και δέκα μέρες αργότερα η Ιερά Σύνοδος την απορρίπτει. Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό, όπως ανοιχτό εξάλλου παραμένει και το θέμα της συνταγματικής αναθεώρησης, οι διαδικασίες της οποίας έχουν ξεκινήσει από τον περασμένο Οκτώβριο.
Ο Δεκέμβριος σηματοδοτείται από την επίσκεψη του πρωθυπουργού στη Μόσχα και από την τριμερή σύνοδο Ελλάδας-Ισραήλ-Κύπρου, με τις ευλογίες των ΗΠΑ, όπου ανακοινώνεται ότι μέσα στον Φεβρουάριο του 2019 θα υπογραφεί η συμφωνία για την κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου East Med, ενός έργου που θα αλλάξει τον ενεργειακό χάρτη της περιοχής της ανατολικής Μεσογείου.
